คุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุที่ใส่ฟันเทียมทั้งปากฐานอะคริลิก โรงพยาบาลเพ็ญ จังหวัดอุดรธานี

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุที่ใส่ฟันเทียมทั้งปากฐานอะคริลิก และศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากกลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุที่เข้ามารับการรักษาที่โรงพยาบาลเพ็ญ

รูปแบบและวิธีวิจัย : การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง (Descriptive cross–sectional study) เพื่อศึกษาคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปาก ผู้สูงอายุที่ใส่ฟันเทียมทั้งปากฐานอะคริลิก และศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากในกลุ่มตัวอย่างที่เป็นผู้สูงอายุ จำนวน 121 คน ที่เข้ามารับการรักษาที่โรงพยาบาลเพ็ญได้ใส่ฟันเทียม 6 เดือน ถึง 5 ปี โดยใช้แบบสัมภาษณ์เกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคล การติดตามการใช้งานฟันเทียม การตรวจประเมินฟันเทียมทางคลินิกหลังการใช้งาน และแบบสัมภาษณ์คุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากดัชนี Oral impact on Daily Performance (OIDP) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา และสถิติการวิเคราะห์การถดถอยโลจิสติกแบบทวิภาค (Binary logistic regression) นำเสนอค่าความสัมพันธ์ในรูปแบบ Adjusted Odds Ratio (AOR) ช่วงความเชื่อมั่นที่ 95% ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.05)

ผลการศึกษา : ปัจจัยการตรวจประเมินฟันเทียมที่มีความสัมพันธ์กับดัชนี OIDP อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การกลับไปพบทันตแพทย์ (AOR=0.29, 95% CI: 0.08–0.99, p-value=0.050) จำนวนฟันเทียมที่เคยใส่ (AOR=2.94, 95% CI: 1.14–7.59, p-value=0.026) การยึดอยู่ฟันเทียมล่าง (AOR=0.19, 95% CI: 0.06–0.64, p-value=0.007) และการสบฟัน (AOR=0.18, 95% CI: 0.04–0.82, p-value=0.026)

สรุปผลการศึกษา : การกลับไปพบทันตแพทย์ จำนวนฟันเทียมที่เคยใส่ การยึดอยู่ฟันเทียมล่าง และการสบฟันมีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปาก ดังนั้นการตรวจติดตามและการดูแลคุณภาพของฟันเทียมอย่างสม่ำเสมอมีความจำเป็นในการวางแผนต่อการส่งเสริมคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุที่ใช้ฟันเทียมทั้งปากฐานอะคริลิก