การพัฒนาระบบและกลไกการดำเนินงานสถานีสุขภาพประจำหมู่บ้านต้นแบบ จังหวัดอำนาจเจริญ
DOI:
https://doi.org/10.64962/rdhsj.v18i2.2025.273874คำสำคัญ:
ระบบและกลไก, สถานีสุขภาพประจำหมู่บ้านต้นแบบบทคัดย่อ
การวิจัยและพัฒนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบและกลไก และทดลองใช้และขยายผลการดำเนินงานสถานีสุขภาพประจำหมู่บ้านต้นแบบ การวิจัยแบ่งเป็นการพัฒนาระบบและกลไก และการทดลองใช้และขยายผล ดำเนินการตั้งแต่เดือนตุลาคม 2565 ถึงกันยายน 2567 เก็บรวบรวมข้อมูลจากนักวิชาการ ผู้ปฏิบัติงานสาธารณสุข ตัวแทนท้องถิ่น และกลุ่มเสี่ยงและผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจหรือผู้ดูแล โดยใช้แบบสอบถาม แบบบันทึก และแนวคำถามการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัย พบว่า 1) ระบบและกลไกการดำเนินงานสถานีสุขภาพประจำหมู่บ้านต้นแบบ ประกอบด้วย การสร้างการมีส่วนร่วม การคืนข้อมูลสภาพปัญหา การสร้างระบบและกลไกการจัดระบบดูแลสุขภาพในชุมชน และการติดตามและประเมินผล และ 2) ผลดำเนินงาน พบว่า ได้มีการจัดตั้งสถานีสุขภาพประจำหมู่บ้าน 637 แห่ง และให้บริการคัดกรองโรคเบาหวาน ร้อยละ 70.26 โรคความดันโลหิตสูง ร้อยละ 70.26 ประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด ร้อยละ 80.22 และใช้ Smart อสม. และแอพพิเคชั่นไลน์ ร้อยละ 100 Telemedicine 15 แห่ง ร้อยละ 2.35 และสถานีสุขภาพมีสมรรถนะเพิ่มขึ้นทุกระดับ
ข้อเสนอแนะ การวิจัยครั้งนี้ส่งผลให้ประชาชนเข้าถึงการคัดกรองและติดตามภาวะความดันโลหิตและน้ำตาลในเลือดนอกสถานพยาบาล โดยความร่วมมือของผู้เกี่ยวข้อง
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Hanney S R, Gonzalez-Block M A, Buxton M J, Kogan M, et al. The utilization of health research in policy-making: concepts, examples and methods of assessment. Health Research Policy.and Systems 2003; 1(1): 2.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอำนาจเจริญ. นโยบายสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอำนาจเจริญ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอำนาจเจริญ; 2563.
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. คู่มือแนวทางการจัดบริการสถานีสุขภาพดิจิทัล (Digital health station) ในชุมชน. กรุงเทพ: สำนักพิมพ์ อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2565.
กรมควบคุมโรค สำนักโรคไม่ติดต่อ กระทรวงสาธารณสุข. รายงานสถานการณ์โรค NCDs เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง พ.ศ. 2562. นนทบุรี: อักษรกราฟฟิค แอนด์ดีไซน์; 2563.
Shrestha A, Bhattarai R, Joshi SK. Community-driven health governance: a participatory action research in Nepal's village health stations. J Community Health 2023; 48(2): 301–15.
Santos L, Oliveira R, Silva P. Data-to-action framework for NCD prevention in Brazilian primary care. Lancet Glob Health 2022; 10(4): e543–e551.
Mwangi E, Kipkoech T, Omondi S. Multi-level governance in community health systems: evidence from Kenya. Health Policy Plan 2024; 39(1): 88–102.
Patel V, Desai M, Reddy KS. Hub-and-spoke model for NCD management in rural India. BMJ Glob Health 2021; 6(7): e006432.
Ampofo AG, Osei FB, Mensah K. mHealth tracker for community health monitoring in Ghana: a mixed-methods study. Int J Med Inform 2025; 183: 105318.
Adiwinata J, Wahyuni AS, Putra IG. Digital-enabled NCD screening by community health workers in rural Indonesia. BMC Public Health 2023; 23: 1457.
Ogunniyi MO, Adebayo AM, Salako BL. Pictorial cardiovascular risk assessment tool for low-literacy settings: a cluster RCT in Nigeria. Lancet Glob Health 2022; 10(5): e698–e706.
Uwimana J, Mukeshimana M, Ntawuyirushintege S. USSD-based mHealth system for community health reporting in Rwanda. J Am Med Inform Assoc. 2024;31(1):87-95.
Vasquez T, Huaman E, Campos M. Scaling telemedicine in Andean rural health posts: challenges and outcomes. Rural Remote Health 2023; 23(2): 7125.
Rahman SM, Islam MT, Ahmed SM. Blended learning for capacity building of village health workers in Bangladesh. Hum Resour Health 2025; 23: 24.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาฬสินธุ์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆบทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักณอักษรจากวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทยก่อนเท่านั้น
