RELATIONSHIP BETWEEN ETIOLOGY (SAMUTTHANA) BASED ON THAI TRADITIONAL MEDICINE THEORY AND DEPRESSION AMONG THE ELDERLY AT KHAO WONG HOSPITAL, KALASIN PROVINCE
DOI:
https://doi.org/10.64962/rdhsj.v19i2.2026.280861Keywords:
Depression, Elderly population, Samutthana theory, Innate body elementsAbstract
This research aimed to investigate the relationship between the causes of disease (Samutthana) according to Thai traditional medicine theory and depression among the elderly. The sample consisted of 24 elderly individuals with moderate depression who attended the Thai Traditional and Alternative Medicine Clinic, Khaowong Hospital, Kalasin Province. Data were analyzed using descriptive statistics, and associations were tested using the chi-square (χ²) test at a significance level of p-value < 0.05.
The results showed that the majority of the participants were female (70.8%), with a mean age of 68.08±5.99 years. Most participants had underlying diseases (54.2%) and had experienced depression for 0-5 years (70.8%). In terms of Samutthana (causes of disease), the Fire element (Techo-Dhatu) was the most common innate body element (37.5%), followed by the Water element (29.2%), while the Earth and Wind elements each accounted for 16.7%. Regarding Utu-Samutthana (seasonal cause), the highest proportion of depression occurred during the rainy season (Wasan-Ratu) at 41.7%, followed by winter (33.3%) and summer (25.0%). The statistical test revealed a Chi-square value of 13.362 and a p-value of 0.574, indicating that the four birth body elements were not significantly associated with depression.
Although no statistically significant relationship was found, the Samutthana concept in Traditional Thai Medicine theory can serve as a conceptual framework for assessing and developing personalized and appropriate care guidelines for elderly patients with depression.
Downloads
References
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. Mental Health ปัญหาสำคัญที่ต้องเฝ้าระวัง 2567 [เข้าถึงเมื่อ 28 พฤศจิกายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nesdc.go.th/download/Social/Social_Report/2567_article_q1_001.pdf
Gokul M, Arun Kumar N, Durgadas Kini R, Blossom V, Kodavanji B, Noojibail A, et al. Evaluation of biomarkers of stress in chronic stress-exposed comorbid depression model Wistar rats. J Basic Clin Physiol Pharmacol 2019; 30(5).
Butters MA, Klunk WE, Mathis CA, Price JC, Ziolko SK, Hoge JA, et al. Imaging Alzheimer pathology in late-life depression with PET and Pittsburgh Compound-B. Alzheimer Dis Assoc Disord 2008; 22(3): 261-8.
Ustun TB, Ayuso-Mateos JL, Chatterji S, Mathers C, Murray CJ. Global burden of depressive disorders in the year 2000. Br J Psychiatry 2004; 184: 386-92.
Holma KM, Holma IA, Melartin TK, Rytsala HJ, Isometsa ET. Long-term outcome of major depressive disorder in psychiatric patients is variable. J Clin Psychiatry 2008; 69(2): 196-205.
Fiske A, Wetherell JL, Gatz M. Depression in older adults. Annu Rev Clin Psychol 2009; 5: 363-89.
สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.). คู่มือการดูแลผู้สูงวัย : สูตรคลายซึมเศร้า. นนทบุรี: บริษัท โอเฟ่นเวิลด์ส พับลิชชิ่ง เฮาส์ จำกัด; 2559.
ภัทรสุดา คลังศรี, ดารุจ อนิวรรตนพงศ์. ผลของการนวดไทยต่อการลดภาวะซึมเศร้าในศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุ. วารสารจุฬาลงกรณ์การแพทย์ 2562; 1(2): 135-46.
Varcarolis EM. Essentials of Psychiatric Mental Health Nursing: Acommunication approach to evidence-based care. 3rd Edition ed. St. Louis: Elsevier; 2017.
โรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์. แนวทางการจัดการโรคซึมเศร้า สำหรับแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไปในสถานบริการระดับปฐมภูมิและทุติยภูมิ ฉบับปรับปรุงปี 2560 คลังความรู้สุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต 2560 [เข้าถึงเมื่อ 9 ธันวาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh-elibrary.org/items/show/576
Mehrabian S, Tirgari B, Forouzi MA, Tajadini H, Jahani Y. Effect of aromatherapy massage on depression and anxiety of elderly adults: a randomized controlled trial. Int J Ther Massage Bodywork 2022; 15(1): 37-45.
Dhippayom T, Saensook T, Promkhatja N, Teaktong T, Chaiyakunapruk N, Devine B. Comparative effects of music interventions on depression in older adults: A systematic review and network meta-analysis. EClinicalMedicine 2022; 50: 101509.
ทัพพ์ขวัญ ศรีรัตยาวงค์, ดาว เวียงคำ, อรฉัตร เพชรไทย, อัญชิษฐา สมวัน. ผลของการอบไอน้ำสมุนไพรไทยและการอบไอน้ำธรรมดาต่อค่าความดันโลหิตในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง. วารสารนเรศวรพะเยา 2564; 14(2): 51-61.
สุธาทิพย์ มหาเจริญสิริ, แม้นมาศ วรรณภูมิ, อรอุษา ธรรมเสริมสร้าง, สร้อยศรี เอี่ยมพรชัย, ประวิทย์ อัครเสรีนนท์, ทวี เลาหพันธ์. การพัฒนาแบบประเมินเพื่อการวินิจฉัยธาตุเจ้าเรือนปกติลักษณะทางการแพทย์แผนไทย. เวชบันทึกศิริราช 2560; 10(2): 65-73.
ลัดดาวัลย์ ชูทอง, ปิยธิดา สุดตาสอน, ณัฏฐา ปาทาน, ธันยพร อากาสา, ณิชาภรณ์ จำปี, ศศิธร ทรัพย์มูล, และคนอื่นๆ. การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างธาตุเจ้าเรือนและพฤติกรรมของการเกิดโรคความดันโลหิตสูง ณ โรงพยาบาลการแพทย์แผนไทยและ การแพทย์ทางเลือกนครพนม. วารสารหมอยาไทยวิจัย 2568; 11(2): 33-50.
ศลิตา ประชากิจ, อรรคเดช อ่อนสอาด, ธนภักษ์ เชาวน์พีระพงศ์, แม้นมาศ วรรณภูมิ, ศุภกิจ สุวรรณไตรย์, กมลทิพย์ หาญผดุงกิจ, และคนอื่นๆ. การศึกษาผลของธาตุเจ้าเรือนกำเนิดกับโรคลมจับโปงแห้งเข่า. เวชบันทึกศิริราช 2566; 16(2): 131-7.
นจนีย์ จิรศิลปศาสตร์, นวลจันทร์ ใจอารีย์, ต้องตา นันทโกมล, สุดาทิพย์ โฆสิตะมงคล, ปรรณวัชญ์ ไชยวัฒนนันทน์. การศึกษาเปรียบเทียบระดับการไหลของน้ำนม ปริมาณน้ำนม และลักษณะของน้ำนมเอก โท ของมารดาหลังคลอดปกติครรภ์แรก ในแต่ละกลุ่มธาตุเจ้าเรือนและลักษณะของแม่นมเบญจกัลยาณี ตามหลักการแพทย์แผนไทย. วารสารโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ 2568; 21(1): 41-60.
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ จังหวัดกาฬสินธุ์. ข้อมูลทั่วไป : ประชากร สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาฬสินธุ์ 2567 [เข้าถึงเมื่อ 28 ธันวาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/ksn/public/standard-subcatalog/ac4eed1bddb23d6130746d62d2538fd0
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการจัดการโรคซึมเศร้าสำหรับแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไปในสถานบริการระดับปฐมภูมิและทุติยภูมิ ฉบับปรับปรุงปี 2560: โรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์; 2560.
กลุ่มฟื้นฟูสมรรถภาพสมอง. แบบคัดกรองผู้สูงอายุที่มีภาวะซึมเศร้าในชุมชนหรือในคลินิกผู้สูงอายุ 2537; 46: 1-9.
สุทธิชัย จิตะพันธ์กุล. หลักสำคัญของเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2558.
มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์ไทยเดิม. ตำราการแพทย์ไทยเดิม (แพทยศาสตร์สงเคราะห์ ฉบับอนุรักษ์). กรุงเทพฯ: ศุภวนิชการพิมพ์; 2548.
สุพจน์ พงษ์วัชรารักษ์, วิชัย โชควิวัฒน. การรักษาอาการเครียดในศาสตร์การแพทย์แผนไทย. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก 2562; 17(2): 239-52.
มาโนช หล่อตระกูล. โรคซึมเศร้า 2557 [เข้าถึงเมื่อ 17 กุมภาพันธ์ 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.rama.mahidol.ac.th/ramamental/generalknowledge/general/09042014-1017
Yap SY, Ng FL, Subramaniam M, Lim YM, Foo CN. Traditional Chinese medicine body constitutions as predictors for depression: a systematic review and meta-analysis. Behav Sci (Basel) 2022; 12(11): 423.
Sapolsky RM. The possibility of neurotoxicity in the hippocampus in major depression: a primer on neuron death. Biol Psychiatry 2000; 48(8): 755-65.
Butters MA, Young JB, Lopez O, Aizenstein HJ, Mulsant BH, Reynolds CF, 3rd, et al. Pathways linking late-life depression to persistent cognitive impairment and dementia. Dialogues Clin Neurosci 2008; 10(3): 345-57.
Alexopoulos GS, Raue P, Arean P. Problem-solving therapy versus supportive therapy in geriatric major depression with executive dysfunction. Am J Geriatr Psychiatry 2003; 11(1): 46-52.
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. คู่มือแนวทางเวชปฏิบัติการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกในคลินิกบริการการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกแบบครบวงจร. นนทบุรี: กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก; 2559.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Kalasin Provincial Public Health Office
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆบทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทยก่อนเท่านั้น
