INFLUENCE OF SOCIOCULTURAL FACTORS ON HEALTH LITERACY AND DENGUE FEVER PREVENTION BEHAVIORS AMONG VILLAGE HEALTH VOLUNTEERS, DONG PHAYUNG SUBDISTRICT, DON CHAN DISTRICT, KALASIN PROVINCE
DOI:
https://doi.org/10.64962/rdhsj.v19i2.2026.281580Keywords:
health literacy, dengue fever, village health volunteers, sociocultural factors, disease preventionAbstract
Dengue fever is a major public health problem in Kalasin Province, where Village Health Volunteers (VHVs) serve as the primary mechanism for primary-level disease prevention. Evidence on the influence of sociocultural factors on VHVs' health literacy remains limited. Objectives: To examine health literacy and prevention behaviors, the influence of sociocultural factors on health literacy, and their association with prevention behaviors. Methods: A cross-sectional study was conducted among 92 VHVs in Dong Phayung Subdistrict, Don Chan District, Kalasin Province, selected by simple random sampling from a roster of 105 VHVs. Data were collected from June to December 2025 and analyzed using descriptive statistics, multiple regression, and Pearson's correlation (p-value < 0.05).
Results: VHVs demonstrated high health literacy (mean = 4.40, S.D. = 0.52) and high prevention behaviors (mean = 4.45, S.D. = 0.50). Sociocultural factors did not predict health literacy (R² = 0.017, p-value = 0.919), and no association was found with prevention behaviors (r = 0.011,p-value = 0.917).
Conclusion: Findings indicate a ceiling effect and a role obligation mechanism among capacity-developed VHVs. Future research should adopt multi-site designs with greater variance in health literacy to enable meaningful analysis.
Downloads
References
Bhatt S, Gething PW, Brady OJ, Messina JP, Farlow AW, Moyes CL, et al. The global distribution and burden of dengue. Nature 2013; 496(7446): 504-7. doi:10.1038/nature12060.
Bhatia S, Bansal D, Patil S, Pandya S. A retrospective study of climate change affecting dengue. Front Public Health 2022; 10: 884645. doi:10.3389/fpubh.2022.884645.
Wang Y, Zhao S, Wei Y, Li K, Jiang X, Li C. Impact of climate change on dengue fever epidemics in South and Southeast Asian settings: A modelling study. Infect Dis Model 2023; 8(3): 645-55. doi:10.1016/j.idm.2023.05.008.
กรมควบคุมโรค. รายงานสถานการณ์โรคไข้เลือดออก ประเทศไทย ปี 2565. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2566.
Lim A, Ammatawiyanon L, Khurram H. Spatial occurrence-intensity modeling of dengue incidence in southernmost provinces of Thailand. PLoS Negl Trop Dis 2025; 19(7): e0013347. doi:10.1371/journal.pntd.0013347.
วิภาพร สิทธิสาตร์, และคณะ. สถานการณ์โรคไข้เลือดออกในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง. วารสารควบคุมโรค 2565; 48(2): 217-29.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาฬสินธุ์. รายงานสถานการณ์โรคไข้เลือดออกและการดำเนินงานป้องกันควบคุมโรค จังหวัดกาฬสินธุ์. กาฬสินธุ์: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาฬสินธุ์; 2565.
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. แนวทางการพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออก. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2565.
Suwanbamrung C, Le CN. Developing risk assessment criteria and predicting high- and low-dengue risk villages: Community participatory action research, Thailand. J Prim Care Community Health 2021; 12: 21501327211013298. doi:10.1177/21501327211013298.
Khanthavudh C, Grealish A, Tzouvara V, Leamy M. Healthcare in rural communities in Thailand: Role and mental health practices of village health volunteers. PLoS One 2025; 20(1): e0320559. doi:10.1371/journal.pone.0320559.
Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promot Int 2000; 15(3): 259-67. doi:10.1093/heapro/15.3.259.
Sørensen K, Van den Broucke S, Fullam J, Doyle G, Pelikan J, Slonska Z, et al. Health literacy and public health: A systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health 2012; 12: 80. doi:10.1186/1471-2458-12-80.
สมจิตร์ ศรีสุข, และคณะ. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับประสิทธิภาพการป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. วารสารพยาบาลสาธารณสุข 2564; 35(3): 78-92.
สุนิสา ชายเกลี้ยง, และคณะ. การประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในพื้นที่ชนบท: กรณีศึกษาจังหวัดสุรินทร์. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2565; 31(4): 825-38.
Marmot M, Allen JJ. Social determinants of health equity. Am J Public Health 2014; 104(S4): S517-9. doi:10.2105/AJPH.2014.302198.
Thongkham J, Kanrew K, Wongkumthi C. Health beliefs and housing environmental factors affecting dengue prevention in rural northern Thailand. J Public Health (Berl) 2025; doi:10.1007/s44155-025-00260-y.
นภาพร สังขรัตน์, วิไลวรรณ ทองเจริญ. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารพยาบาลสาธารณสุข 2565; 36(2): 112-26.
Best JW. Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs (NJ): Prentice-Hall; 1977.
Anderson LW, Krathwohl DR, editors. A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. New York: Longman; 2001.
Faul F, Erdfelder E, Buchner A, Lang AG. Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behav Res Methods 2009; 41(4): 1149-60. doi:10.3758/BRM.41.4.1149.
Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. Hillsdale (NJ): Lawrence Erlbaum; 1988.
Israel GD. Determining sample size. Gainesville (FL): University of Florida Cooperative Extension Service; 2003.
Hair JF, Black WC, Babin BJ, Anderson RE. Multivariate data analysis. 7th ed. Upper Saddle River (NJ): Pearson Prentice Hall; 2010.
Terwee CB, Bot SDM, de Boer MR, van der Windt DAWM, Knol DL, Dekker J, et al. Quality criteria were proposed for measurement properties of health status questionnaires. J Clin Epidemiol 2007; 60(1): 34-42. doi:10.1016/j.jclinepi.2006.03.012.
Cohen J, Cohen P, West SG, Aiken LS. Applied multiple regression/correlation analysis for the behavioral sciences. 3rd ed. Mahwah (NJ): Lawrence Erlbaum; 2003.
Cheng C, Elmer S, Batterham RW. Measuring health literacy to inform actions to address health inequities. J Public Health (Oxf) 2024; 46(4): e663-74. doi:10.1093/pubmed/fdad019.
Kickbusch I, Pelikan JM, Apfel F, Tsouros AD. Health literacy: The solid facts. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2013.
Wongrith P, Phongwiset S, Chariyalertsak S. Self-protective behaviors of village health volunteers in Thailand during COVID-19. BMC Prim Care 2024; 25(1): 46. doi:10.1186/s44245-024-00312-0.
Saisanan Na Ayudhaya W, Thanapop C, Wongrith P. Health literacy and preventive behaviors among village health volunteers and residents in upper southern Thailand. Soc Sci 2023; 12(7): 377. doi:10.3390/socsci12070377.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Kalasin Provincial Public Health Office
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆบทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทยก่อนเท่านั้น
