ผลการบริบาลทางเภสัชกรรมโดยใช้เภสัชกรรมทางไกลในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลโพธิ์ประทับช้าง จังหวัดพิจิตร
DOI:
https://doi.org/10.64962/rdhsj.v18i2.2025.275253คำสำคัญ:
โรคเบาหวาน, การบริบาลทางเภสัชกรรม, เภสัชกรรมทางไกลบทคัดย่อ
การวิจัยแบบกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ทางคลินิก ได้แก่ ระดับน้ำตาลสะสมในเลือด (Hemoglobin A1c: HbA1c) ระดับพลาสมากลูโคสขณะอดอาหาร (Fasting Plasma Glucose: FPG) เปรียบเทียบความรู้และความร่วมมือในการใช้ยา ก่อนและหลังการบริบาลทางเภสัชกรรมโดยใช้เภสัชกรรมทางไกล ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ใช้ยาชนิดรับประทาน แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลโพธิ์ประทับช้าง ระหว่างวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2567 ถึง 30 เมษายน พ.ศ. 2568กลุ่มตัวอย่างมีอายุตั้งแต่ 20 ปีขึ้นไป มีค่า HbA1c > 7% จำนวน 34 คน ทำการติดตามการใช้ยาด้วยโทรศัพท์ 2 ครั้ง ในเดือนที่ 1 และ 4 วิเคราะห์ข้อมูลเปรียบเทียบผลลัพธ์ทางคลินิก ความรู้และ
ความร่วมมือในการใช้ยาก่อนและหลังการวิจัยด้วยสถิติ paired sample t-test
ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีค่า HbA1c และ FPG ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value = 0.022 และ < 0.001 ตามลำดับ) ซึ่ง HbA1c(%) ลดลงจาก 9.05±1.49 เป็น 8.47±1.17 และ FPG ลดลงจาก 190.97±48.46 เป็น 152.06±20.41 มีคะแนนความรู้เพิ่มขึ้นจาก 9.15±2.12 เป็น 12.59±1.33 และความร่วมมือในการใช้ยาเพิ่มขึ้นจาก 73.38±10.54 เป็น 84.27±6.31 (p-value < 0.001)
ดังนั้น ในกรณีผู้ป่วยเบาหวานหรือโรคเรื้อรังอื่นๆ ที่ยังไม่สามารถควบคุมโรคให้อยู่ในเกณฑ์เป้าหมายได้ การนำแนวทางการดูแลไปประยุกต์ใช้อาจช่วยให้ผู้ป่วยมีผลลัพธ์ทางคลินิกที่ดีขึ้น
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สถิติสาธารณสุข พ.ศ.2566; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 21 กรกฎาคม 2568 ]. เข้าถึงได้จาก: https://spd.moph.go.th/wp-content/uploads/2025/02/รายงานสถิติสาธารณสุข-ประจำปี2566_V2.pdf
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพิจิตร. [อินเทอร์เน็ต]. พิจิตร: รายงานการป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อที่สำคัญ; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 21 กรกฎาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/pct/public/
สภาเภสัชกรรม. ประกาศสภาเภสัชกรรมที่ 56/2563 เรื่อง การกำหนดมาตรฐานและขั้นตอนการให้บริการเภสัชกรรมทางไกล (Telepharmacy). นนทบุรี: สำนักงานเลขาธิการสภาเภสัชกรรม; 2563.
สุพิมพ์ ศรีพันธ์วรสกุล, ณัฐกมล ชาญสาธิตพร. หน่วยที่ 13 การใช้สถิติเพื่อทดสอบความแตกต่างของข้อมูลมากกว่าสองกลุ่ม. ใน: วรางคณา ผลประเสริฐม, บรรณาธิการ. สถิติและการวิจัยในการจัดการสุขภาพ. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2559. หน้า 1-71.
อรุณวรรณ ต่อกร. ผลของการบริบาลเภสัชกรรมร่วมกับการติดตามการใช้ยาทางไกลในผู้ป่วยเบาหวานที่ใช้ยาฉีดอินซูลิน โรงพยาบาลโกสัมพีนคร จังหวัดกำแพงเพชร. วารสารวิจัยและวิชาการสาธารณสุขจังหวัดพิจิตร 2565; 3(2): 108-16.
Bloom S. Human characteristics and school leaning. New York: McGraw-Hill; 1976.
อมรรัตน์ รักฉิม, สงวน ลือเกียรติบัณฑิต, วรนุช แสงเจริญ. ผลของการให้ความรู้แบบมีปฏิสัมพันธ์โดยเภสัชกรผ่านแอปพลิเคชันไลน์ต่อผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยโรคเบาหวาน. วารสารเภสัชศาสตร์อีสาน 2565; 18(2): 14-28.
Morisky DE, Ang A, Krousel-Wood M, Ward HJ. Predictive validity of a medication adherence measure in an outpatient setting. J Clin Hypertens 2008; 10(5): 348-54.
กนกพรรณ นิกรเพสย์, สุธาทิพย์ พิชญไพบูลย์. ผลการให้คำปรึกษาโดยเภสัชกรร่วมกับการติดตามทางโทรศัพท์ในผู้ป่วยกลุ่มอาการเมแทบอลิก. วารสารเภสัชกรรมไทย 2561; 10: 449-61.
พุทธิดา โภคภิรมย์, กรกมล รุกขพันธ์. ผลของการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจแบบสั้นร่วมกับการให้ความรู้และการติดตามทางโทรศัพท์โดยเภสัชกร ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2: การศึกษาเชิงทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม. วารสารเภสัชกรรมไทย 2562; 12(4): 984-96.
Lee DY, Yoo SH, Min KP, Park CY. Effect of voluntary participation on mobile health care in diabetes management: randomized controlled open-label trial. JMIR Mhealth and Uhealth 2020; 8(9): e19153.
Zhang L, He X, Shen Y, Yu H, Pan J, Zhu W, et al. Effectiveness of smartphone app-based interactive management on glycemic control in Chinese patients with poorly controlled diabetes: randomized controlled trial. J Med Internet Res 2019; 21(12): e15401.
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร: ศรีเมืองการพิมพ์; 2566.
ปริตรตา ไชยมล, สงวน ลือเกียรติบัณฑิต, วรนุช แสงเจริญ. ผลของการให้ความรู้โดยเภสัชกรร่วมกับการใช้ภาพถ่ายแสดงวิธีการใช้ยาสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน. วารสารเภสัชกรรมไทย 2560; 9(2): 476-88.
ลัดดาวัลย์ ปราบนอก. ผลลัพธ์ของการแก้ไขปัญหาการใช้ยาของผู้ป่วยโรคเรื้อรังจากการเยี่ยมบ้านโดยเภสัชกร ในเขตอำเภอเชียงขวัญ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ2563; 1(1): 126-33.
วัชราภรณ์ เปาโรหิตย์, ธัญรดี ปราบริปู, กิตติยา มหาวิริโยทัย, ฉัตรวารินทร์ บุญเดช. ปัญหาการใช้ยาของผู้ป่วยสูงอายุที่มีโรคเรื้อรังที่มารับบริการในคลินิกอายุรกรรมโรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี 2566; 13(2): 48-63.
วิกานดา เวชอุบล, พลอยกาญจน์ เกียรติวัฒน์, ทัดตา ศรีบุญเรือง. ผลของการให้บริบาลเภสัชกรรมต่อปัญหาจากการใช้ยาในผู้ป่วยสูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารเภสัชกรรมไทย 2564; 13(1): 127-42.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาฬสินธุ์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆบทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักณอักษรจากวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทยก่อนเท่านั้น
