การพัฒนาการบริหารคลังเวชภัณฑ์ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อำเภอสหัสขันธ์ จังหวัดกาฬสินธุ์

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาสถานการณ์ พัฒนากระบวนการ และประเมินประสิทธิภาพการบริหารคลังเวชภัณฑ์ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) อำเภอสหัสขันธ์ จังหวัดกาฬสินธุ์

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR) ดำเนินการระหว่างเดือนตุลาคม 2567 ถึงพฤษภาคม 2568 ใน 5 ขั้นตอน ได้แก่ การวิเคราะห์ปัญหา, วางแผน, ประยุกต์ใช้แอปพลิเคชันคลังยาอัจฉริยะ, ปฏิบัติการ และประเมินผล กลุ่มตัวอย่างคือผู้รับผิดชอบงานบริหารเวชภัณฑ์ 27 คน จาก รพ.สต. 8 แห่ง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยตัวชี้วัด 4 ด้าน การสัมภาษณ์ และการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired t-test, Chi-square และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัย: สถานการณ์ก่อนพัฒนาพบปัญหาหลักคือ การบันทึกข้อมูลไม่มีประสิทธิภาพ อัตราคงคลังเกินมาตรฐาน และเวชภัณฑ์ขาดคลัง กระบวนการพัฒนาเน้นการมีส่วนร่วมกำหนดแนวทางและประยุกต์ใช้แอปพลิเคชันเพื่อการสะท้อนข้อมูลย้อนกลับ หลังการพัฒนาพบว่าประสิทธิภาพการบริหารคลังดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทุกมิติ โดยอัตราคงคลังยาและเวชภัณฑ์มิใช่ยาลดลงจาก 3.29 เป็น 2.31 เดือน ($p=0.049$) และ 6.27 เป็น 4.77 เดือน ($p=0.013$) ตามลำดับ นอกจากนี้ จำนวนเวชภัณฑ์ขาดคลัง ความคลาดเคลื่อนของข้อมูล และมูลค่าเวชภัณฑ์หมดอายุลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ($p<0.05$)

สรุป: การวิจัยเชิงปฏิบัติการร่วมกับแอปพลิเคชันคลังยาอัจฉริยะ ช่วยให้การบริหารเวชภัณฑ์เป็นระบบและมีมาตรฐานมากขึ้น เสริมสร้างการทำงานเป็นทีมในระดับอำเภอ และลดความสูญเสียทางงบประมาณได้อย่างมีประสิทธิภาพคำสำคัญ: การบริหารคลังเวชภัณฑ์, วิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม, แอปพลิเคชันคลังยาอัจฉริยะ, รพ.สต.