ภาวะสุขภาพ และการดูแลตนเองของญาติผู้ดูแลวัยสูงอายุ ที่ดูแลผู้สูงอายุที่ติดเตียง
คำสำคัญ:
ภาวะสุขภาพ, การดูแลตนเอง, ญาติผู้ดูแลวัยสูงอายุ, ผู้สูงอายุที่ติดเตียงบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ของการวิจัย: เพื่อศึกษาภาวะสุขภาพและการดูแลตนเองของญาติผู้ดูแลวัย
สูงอายุที่ดูแลผู้สูงอายุที่ติดเตียง
การออกแบบการวิจัย: การศึกษาวิจัยเชิงพรรณนา
การดำเนินการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างเป็นญาติผู้ดูแลทั้งเพศชายและหญิงอายุ 60 ปีขึ้นไป ที่ดูแล
ผู้สูงอายุที่ติดเตียงที่บ้าน อาศัยอยู่ในเขตพื้นที่จังหวัดกรุงเทพมหานคร และมีคุณสมบัติตามเกณฑ์
ที่กำหนด จำนวน 50 ราย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยผู้วิจัยเป็นผู้สัมภาษณ์ตามแบบสอบถาม เครื่องมือ
ที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินการรับรู้ภาวะสุขภาพ และแบบวัดความ
สามารถในการดูแลตนเองของญาติผู้ดูแลวัยสูงอายุ ข้อมูลที่ได้นำมาวิเคราะห์โดยใช้สถิติบรรยาย
ผลการวิจัย: ญาติผู้ดูแลวัยสูงอายุประเมินว่าสุขภาพของตนเองอยู่ในระดับปานกลาง คะแนน
เฉลี่ยของการดูแลตนเองของญาติผู้ดูแลวัยสูงอายุส่วนใหญ่อยู่ในระดับดี หากพิจารณาเป็นรายด้าน
พบว่า การดูแลตนเองที่จำเป็นตามพัฒนาการ และการดูแลตนเองที่จำเป็นเมื่อมีภาวะเบี่ยงเบนทาง
สุขภาพอยู่ในระดับดี และด้านการดูแลตนเองที่จำเป็นโดยทั่วไปมีคะแนนอยู่ในระดับปานกลาง
กิจกรรมที่มีคะแนนสูงที่สุดคือ การหาวิธีได้อยู่ในที่ที่มีอากาศถ่ายเทดี ได้รับอากาศบริสุทธิ์ และ
กิจกรรมการดูแลตนเองที่มีคะแนนน้อยสุด ได้แก่ การหาเวลาพักผ่อนหย่อนใจ ญาติผู้ดูแลวัยสูงอายุ
ต้องใช้ความพยายามในการดูแลตนเองบางกิจกรรมเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับก่อนเข้ารับบทบาทเป็นญาติ
ผู้ดูแล สำหรับกิจกรรมที่ญาติผู้ดูแลประเมินว่าต้องใช้ความพยายามในการดูแลตนเองมากขึ้นกว่าเดิม
มากที่สุดคือ การจัดการกับความเครียดหรืออารมณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป และกิจกรรมการดูแลตนเอง
ที่ลดลงมากที่สุด คือ การมีเวลาเข้าร่วมกิจกรรมทางสังคม
ข้อเสนอแนะ:ผลการศึกษาสามารถนำไปเป็นข้อมูลพื้นฐานที่บุคลากรทางสุขภาพควรจะ แนะนำ
หรือวางแผนช่วยเหลือให้ญาติผู้ดูแลวัยสูงอายุหาเวลาพักผ่อนจากการดูแลผู้สูงอายุที่ติดเตียงเพื่อมา
ดูแลตนเองและรักษาสมดุลระหว่างการดูแลตนเองกับการดูแลผู้สูงอายุที่ติดเตียงได้อย่างเหมาะสม
Downloads
เอกสารอ้างอิง
1. Srithamrongsawat S, Boonthamcharoen K. Synthesis of long-term care system for the elderly in Thailand. Bangkok: Foundation of Thai Gerontology Research and Development Institute; 2010. (In Thai)
2. Foundation of Thai Gerontology Research and Development Institute. Situation of the Thai elderly 2016. [Internet] 2018. [cited 2018 Feb 10]. Available from: https://thaitgri.org/?p=38427 (In Thai)
3. Pagaiya, N. Human resource for health in elderly care. In: Vitchavutt C, Thanawiriyakul S, editors. Care system and human resource in elderly care: Thailand direction. Bangkok: Foundation of Thai Gerontology Research and Development Institute; 2009. (In Thai)
4. Sritanyarat W, Damrikarnlerd L. Knowledge management and synthesis of clinical practice guideline of Sub-district Health Promoting Hospital: Clinical practice guideline of elderly care. Bangkok: Sahamitr Printing and Publishing; 2010. (In Thai)
5. Leelapattana W, Hathirat S. Working with caregiver burnout. [Internet] 2016. [cited 2016 Jun 12]. Available from: https://med.mahidol.ac.th/fammed/th/article/ postgrad/article_4 (In Thai)
6. Steiner V, Pierce L, Drahuschak S, Nofziger E, Buchman D, Szirony T. Emotional support, physical help, and health of caregivers of stroke survivors. J Neurosci Nurs 2008;40(1):48-54.
7. Sihapark S, Chuengsatiansup K, Tengrung K. Burden and impact in long term care for the elderly in Thailand.
Bangkok: Health Systems Research Institute, Foundation of Thai Gerontology Research and Development Institute, Policy and Strategy Division Ministry of Public Health; 2013. (In Thai)
8. Greenwood N, Smith R. The oldest carers: a narrative review and synthesis of the experiences of carers aged over 75 years. Maturitas 2016;94:61-172.
9. Orem DE. Nursing concepts of practice. 6th ed. St. Louis, Missouri: Mosby; 2001.
10. Taylor SG, Renpenning KE, Geden EA, Neuman BM, Hart MA. A theory of dependent-care: a corollary theory to Orem’s theory of self-care. Nursing Science Quarterly 2001;14(1):39-47.
11. Kasemkijwattana S, Prison P. Chronic patients’ family caregivers: a risk group that must not be overlooked. Thai Journal of Nursing Council 2014; 29(4):22-31. (In Thai)
12. Keatkrai P. The relationship between caregiving burden, self-care activities, and needs of support of working caregivers. [Thesis] Master of Science (adult health nursing), Faculty of Graduate studies, Mahidol University 2007. (In Thai)
13. Panyathorn K. Family care of the elderly: A case study of Nongtaguy village, Maung district Udonthani provine. Journal of Nursing and Health Care. 2014; 32(4):33-9. (In Thai)
14. Phothidara Y, Korcharoenyos C, Somkumlung P, Chaiyasit Y. Factors effecting on fatigue in strokes’ caregiver. Journal of Nursing Science & Health 2014;37(3):46-55. (In Thai)
15. Oldenkamp M, Hagedoorn M, Slaets J, Stolk R, Wittek R, Smidt N. Subjective burden among spousal and adult-child informal caregivers of older adults: Results from a longitudinal cohort study. BMC Geriatrics 2016;16(208):1-11.
16. Koyama A, Matsushita M, Hashimoto M, Fujise N,หลงผาสุข และคณะ Thai Journal of Nursing Council Vol. 33 No.2 April-June 2018 109 Ishikawa T, Tanaka H, et al. Mental health among younger and older caregivers of dementia patients. Psychogeriatrics 2017;17:108-14.
17. Milligan C, Morbey H. Care, coping and identity: Older men’s experiences of spousal care-giving. Journal of Aging Studies 2016;38:105-44.
18. Chen M, Chen K, Chu T. Caregiver burden, health status, and learned resourcefulness of older caregivers. West J Nurs Res 2015;37(6): 767-80.
19. Montgomery RJV, Stull DE, Borgatta EF. Measurement and the analysis of burden. Research
on Aging 1985;7(1):137-152.
20. Gray R, Pattaravanich U, Chamchan C, Suwannoppakoa R. New concept of older persons: The psycho-social
and health perspective. Nakhon Pathom: Institute for Population and Social Research, Mahidol University; 2013. (In Thai)
21. Gray R, Thapsuwan S, Thongcharoenchupong N, Pumsaithong P. Caregiving to older persons: happiness and stress. Nakhon Pathom: Institute for Population and Social Research, Mahidol University; 2013.
(In Thai)
22. Chaowararak N, Soonthornchaiya R. Experiences of elderly caregivers in caring for elderly depressed
patients. J Psychiatr Nurs Ment Health Serv 2017; 30(1):110-22. (In Thai)
23. Blair M. Family caregiving and compassion fatigue: a literature review. Perspective 2005;39(2):14-19.
24. Patsadu P, Wongvatunyu S, & Sirapo-ngam Y.Family caregivers stress, coping, and management of behavioral and emotional problems following traumatic brain injury. Vajira Nursing Journal 2013;15(1):47-57. (In Thai)
