ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมการดูแลตนเอง และผลลัพธ์ทางคลินิกของผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังในหน่วยบริการปฐมภูมิ

บทคัดย่อ

บทนำ โรคไตเรื้อรังเป็นภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง การชะลอไตเสื่อมเป็นสิ่งสำคัญเพื่อป้องกัน การเกิดโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย ความรอบรู้ด้านสุขภาพเป็นปัจจัยที่จะนำไปสู่พฤติกรรมที่พึงประสงค์ และเกิดผลลัพธ์ ทางคลินิกที่ดี 

วัตถุประสงค์การวิจัย 1) เพื่อศึกษาความรอบรู้ด้านสุขภาพในผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังที่มารับบริการในหน่วยบริการ ปฐมภูมิ 2) เพื่อศึกษาพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังที่มารับบริการในหน่วยบริการปฐมภูมิ และ 3) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมการดูแลตนเอง อัตราการกรองของไต และโปรตีนในปัสสาวะของผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังที่มารับบริการในหน่วยบริการปฐมภูมิ 

การออกแบบวิจัย การวิจัยเชิงพรรณนาวิเคราะห์ความสัมพันธ์ 

วิธีดำเนินการวิจัย ตัวอย่างเป็นผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังระยะที่ 2 และ 3 ที่มารับบริการที่คลินิกโรคเรื้อรังของ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจังหวัดนนทบุรีและนครปฐม จำนวน 108 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบ เฉพาะเจาะจงตามเกณฑ์คัดเข้า เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพ แบบประเมินพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรัง และแบบบันทึกข้อมูลสุขภาพ วิเคราะห์ข้อมูล โดยสถิติบรรยาย สถิติสหสัมพันธ์แบบเพียร์สันและแบบสเปียร์แมน 

ผลการวิจัย พบว่า ผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังมีความรอบรู้ด้านสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับดี เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังมีทักษะการสื่อสาร การโต้ตอบ ซักถาม อยู่ในระดับพอใช้ และ การบอกต่ออยู่ในระดับน้อย พฤติกรรมการดูแลตนเองโดยรวมอยู่ในระดับดี ความรอบรู้ด้านสุขภาพมีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมการ ดูแลตนเอง (rs = .580, p < .001) และอัตราการกรองของไต (rs = .215, p = .025) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่ไม่พบ ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับโปรตีนในปัสสาวะ (rs = -.047, p = .633) และพฤติกรรมการดูแล ตนเองกับอัตราการกรองของไต (r = .107, p = .271) และพฤติกรรมการดูแลตนเองกับโปรตีนในปัสสาวะ (rs = -.008, p = .931) 

ข้อเสนอแนะ การศึกษาครั้งนี้ชี้ให้เห็นความสำคัญของการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะ ทักษะด้านการสื่อสาร ซักถาม และแลกเปลี่ยนกับบุคลากรทางการแพทย์ และการบอกต่อ ซึ่งจะช่วยส่งเสริม ให้ผู้ที่เป็นโรคไตเรื้อรังเกิดพฤติกรรมการดูแลตนเองที่มีประสิทธิภาพ และชะลอไตเสื่อมได้