ผลของโปรแกรมการฟื้นฟูก่อนและหลังผ่าตัดที่มีต่อ ช่วงการเคลื่อนไหวของข้อไหล่ เส้นรอบวงของแขน ความสามารถทางกาย และคุณภาพชีวิตในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่เข้ารับการรักษาด้วยการผ่าตัด

บทคัดย่อ

บทนำ: โปรแกรมฟื้นฟูก่อนการผ่าตัด ทำให้ลดอัตราการเกิดข้อไหล่ติด และภาวะแขนบวม รวมถึงความสามารถทางกาย และคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งเต้านมเพิ่มขึ้น วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการฟื้นฟูก่อน และหลังผ่าตัดในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่เข้ารับการรักษาด้วยการผ่าตัด วิธีการศึกษา: การศึกษาย้อนหลังเชิงพรรณนา โดยมีกลุ่มทดลอง 1 กลุ่ม จำนวน 50 คน โดยสังเกตตั้งแต่สิงหาคม พ.ศ. 2563 - มีนาคม พ.ศ. 2564 แบ่งเป็น 5 ช่วง ได้แก่ ก่อนการผ่าตัด, หลังการผ่าตัด, สัปดาห์ที่ 2, 4 และเดือนที่ 3 โดยประเมินเปรียบเทียบช่วงการเคลื่อนไหวของข้อไหล่ เส้นรอบวงของแขน 6-Minute Walk Test และคุณภาพชีวิต ผลการศึกษา: มุมการเคลื่อนไหวของข้อไหล่ในทิศ Flexion และ Abduction ที่ 2 สัปดาห์มีค่าลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value=0.00) และหลังการผ่าตัดที่ 1 และ 3 เดือน มีค่าเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ(P-value flexion =0.170,0.069 , P-value abduction = 0.556,0.667) เมื่อเทียบกับก่อนผ่าตัด เส้นรอบวงแขน ก่อนและหลังผ่าตัด 3 เดือน ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value =00.483, 0.812) สมรรถภาพทางกายหลังการผ่าตัด 1 เดือน ทดสอบด้วย 6-Minute Walk Test เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value=0.016)เมื่อเทียบกับก่อนผ่าตัด มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นที่ระยะติดตามอาการ 3 เดือน คุณภาพชีวิตจากแบบสอบถาม Functional Assessment of Cancer Therapy - Breast พบว่าไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value= 0.091) บทสรุป: โปรแกรมการฟื้นฟูก่อนผ่าตัดต่อช่วงการเคลื่อนไหวของข้อไหล่ เส้นรอบวงของแขนความสามารถทางกาย และคุณภาพชีวิตในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมไปในทิศทางที่ดี ไม่พบภาวะแทรกซ้อน และไม่มีอาการแย่ลง เมื่อเทียบกับผลการทดสอบก่อนผู้ป่วยเข้ารับการรักษาโดยการผ่าตัด