ประสิทธิผลของตัวบ่งชี้ทางชีวภาพแบบอ่านผลเร็วมากเปรียบเทียบกับแบบอ่านผลเร็ว ในการทำให้ปราศจากเชื้อด้วยไอน้ำ: กรณีศึกษาในหน่วยเวชภัณฑ์ปลอดเชื้อ โรงพยาบาลศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
คำสำคัญ:
ตัวบ่งชี้ทางชีวภาพแบบอ่านแปลผลรวดเร็ว, การทำให้ปราศจากเชื้อด้วยไอน้ำ, หน่วยเวชภัณฑ์ปลอดเชื้อ, ความไว, ความล้มเหลวของกระบวนการทำให้ปราศจากเชื้อบทคัดย่อ
บทนำ: ตัวบ่งชี้ทางชีวภาพ (Biological Indicators; BIs) เป็นเครื่องมือสำคัญในการทวนสอบประสิทธิผลของกระบวนการทำให้ปราศจากเชื้อด้วยไอน้ำ โดยเฉพาะในหน่วยเวชภัณฑ์ปลอดเชื้อที่ต้องการความถูกต้องและความรวดเร็วในการยืนยันผลของ
รอบการทำให้ปราศจากเชื้อ วัตถุประสงค์: การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบประสิทธิผลของตัวบ่งชี้ทางชีวภาพแบบอ่านผลเร็วมากภายใน 5 นาที กับตัวบ่งชี้ทางชีวภาพแบบอ่านผลเร็วภายใน 24 นาที ในกระบวนการทำให้ปราศจากเชื้อด้วยไอน้ำระบบ
ปั๊มสูญญากาศที่อุณหภูมิ 134 °C ในหน่วยเวชภัณฑ์ปลอดเชื้อ โรงพยาบาลศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง วิธีการศึกษา:
การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงทดลองเปรียบเทียบ โดยทดสอบตัวบ่งชี้ทางชีวภาพ 2 ชนิด ได้แก่ ยี่ห้อ A ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ทางชีวภาพแบบอ่านผลเร็วมากภายใน 5 นาที และยี่ห้อ B ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ทางชีวภาพแบบอ่านผลเร็วภายใน 24 นาที รวมจำนวน 600 ตัวอย่าง การทดลองแบ่งตามระยะเวลาการสัมผัสไอน้ำ 3 ระดับ ได้แก่ 1 นาที 3 นาที และ 5 นาที เพื่อจำลองสภาวะการทำให้ปราศจากเชื้อที่ไม่สมบูรณ์ ก้ำกึ่ง และสมบูรณ์ ตามลำดับ วิเคราะห์ผลโดยเปรียบเทียบสัดส่วนผลบวกและลบระหว่างผลิตภัณฑ์ทั้งสองชนิดในแต่ละช่วงเวลา และกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ p < 0.05 ผลการศึกษา: ในรอบ 1 นาที ซึ่งเป็นสภาวะการทำให้ปราศจากเชื้อที่ไม่สมบูรณ์ ตัวบ่งชี้ทางชีวภาพทั้งสองชนิดให้ผลบวกครบถ้วน 100.00% ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างยี่ห้อ A และยี่ห้อ B ในรอบ 3 นาที ซึ่งเป็นสภาวะก้ำกึ่งและเป็นจุดสำคัญในการประเมินความไวของตัวบ่งชี้ทางชีวภาพ พบว่า
ยี่ห้อ A ให้ผลลบ 95.00% ขณะที่ยี่ห้อ B ให้ผลบลบ 85.00% แสดงถึงความแตกต่างของความไว 10 % และแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.032) ในรอบ 5 นาที ซึ่งเป็นสภาวะการทำให้ปราศจากเชื้อที่สมบูรณ์ ตัวบ่งชี้ทางชีวภาพทั้งสองชนิดให้ผลลบครบถ้วน 100.00% สะท้อนความจำเพาะของผลการทดสอบภายใต้เงื่อนไขการทดลองนี้ บทสรุป: ตัวบ่งชี้ทางชีวภาพแบบอ่านผลเร็วมากภายใน 5 นาทีมีความไวสูงกว่าตัวบ่งชี้ทางชีวภาพแบบอ่านผลเร็วภายใน 24 นาทีอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในรอบก้ำกึ่งที่ 3 นาที ซึ่งเป็นสภาวะสำคัญต่อการตรวจจับความล้มเหลวของกระบวนการทำให้ปราศจากเชื้อ ผลการศึกษาสนับสนุนว่า
ตัวบ่งชี้ทางชีวภาพแบบอ่านผลเร็วมากอาจมีความเหมาะสมสำหรับการทวนสอบคุณภาพแบบรายโหลดในบริบทที่ต้องการผลตรวจที่รวดเร็วและมีความไวสูง ทั้งนี้ ประเด็นด้านภาระงาน ต้นทุน และผลกระทบด้านอาชีวอนามัยควรได้รับการศึกษาเพิ่มเติมในอนาคต
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Rutala WA, Boyce JM, Weber DJ. Disinfection, sterilization and antisepsis: An overview. Am J Infect Control. 2023;51(11S):A3-A12. doi:10.1016/j.ajic.2023.01.001
Chanchai W, Anumas P, Chitrachulrattanamanee S, et al. Integrating International Standards for Disinfection and Sterilization to Enhance Patient Safety in Thai Healthcare Facilities. J Chulabhorn Royal Acad. 2026;8(3):292-303. https://he02.tcithaijo.org/index.php/jcra/article/view/279088
Chanchai W, Chitrachulrattanamanee S, Guntawong C, Sukaval K, Somboonthawong C. Standards for Chemical and Biological
Indicators in Sterilization Processes: Enhancing Occupational Health, Safety, and the Work Environment in Hospitals. J Chulabhorn Royal Acad. 2026;8(1):23-37. https://he02.tcithaijo.org/index.php/jcra/article/view/275259
Sangthong K, Soparat P, Moongtui W, Danchaivijitr S. Development of quality indicators for sterilization practices of the central sterile supply department. J Med Assoc Thai. 2005;88(Suppl 10):S128-S132. PMID:16850657
Rutala WA, Jones SM, Weber DJ. Comparison of a rapid readout biological indicator for steam sterilization with four conventional biological indicators and five chemical indicators. Infect Control Hosp Epidemiol. 1996;17(7):423-428. doi:10.1086/647333
Vesley D, Nellis MA, Allwood PB. Evaluation of a rapid readout biological indicator for 121 °C gravity and 132 °C vacuum-assisted steam sterilization cycles. Infect Control Hosp Epidemiol. 1995;16(5):281-286. doi:10.1086/647108
Schneider PM. Evaluation of a new rapid readout biological indicator for use in 132 °C and 135 °C vacuum-assisted steam sterilization cycles. Am J Infect Control. 2014;42(2):e17-e21. doi:10.1016/j.ajic.2013.09.015Alfa
MJ, Olson N, DeGagne P, Jackson M. Evaluation of rapid readout biological indicators for 132 °C gravity and 132 °C vacuum-assisted steam sterilization cycles using a new automated fluorescent reader. Infect Control Hosp Epidemiol. 2002;23(7):388-392. doi:10.1086/502071
Zaman SU, Sadia I, Yasmin N, et al. Application of rapid biological indicators coupled with auto-reader for the quality assurance of surgical instruments after sterilization at a cardiac hospital in Bangladesh. Cureus. 2021;13(11):e19428. doi:10.7759/cureus.19428
Rodrigues SB, de Souza RQ, Graziano KU, Erzinger GS, Souza O. Performance evaluation of chemical, biological and physical indicators in the process of sterilization under the effect of non-condensable gases.J Hosp Infect.2021;108:16.doi:10.1016/j.jhin.2020.11.005
Miguel EA, Laranjeira PR, Ishii M, Pinto TJA. Analysis of water quality over non-condensable gases concentration on steam used for sterilization. PLoS One. 2022;17(9):e0274924. doi:10.1371/journal.pone.0274924
Yu X, Zhang Q, Deng X, et al. A comparative study of four Bowie-Dick test under the condition of pressure steam sterilizer simulating gas leakage. Medicine (Baltimore). 2020;99(50):e23653.doi:10.1097/MD.0000000000023653
Lagos-Palomino L, Rueda-Torres L, Sanchez-Holguin G, Soncco-Llulluy F, Rosales-Rimache J. Performance evaluation of the sterilization process with Bowie & Dick test and biological indicator in the quality control of a blood bank in Peru. Medicine (Baltimore). 2023;102(45):e35293. doi:10.1097/MD.0000000000035293
Feeherry FE, Munsey DT, Rowley DB. Thermal inactivation and injury of Bacillus stearothermophilus spores. Appl Environ Microbiol. 1987;53(2):365 - 370. doi:10.1128/aem.53.2.365-370.1987
Hu R, Chen Y, Hu J, Yi L. Establishing nursing-sensitive quality indicators for the Central Sterile Supply Department: A modified Delphi study. Qual Manag Health Care. 2024;33(4):253- 260. doi:10.1097QMH.0000000000000418
Jing W, Mu Y, Cai Y. Central sterile supply department management quality sensitive index constructed by management mode under the guidance of key point control theory and its effect on CSSD management quality: a retrospective study. Ann Palliat Med. 2022;11(6):2050-2060. doi:10.21037/apm-22-594
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ และคณาจารย์ท่านอื่น ในราชวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
