ตัวยาในตำรับยาหอบหืดจากตำรายาแผนโบราณของร้อยตำรวจเอกเปี่ยม บุณยะโชติ

Main Article Content

Vadhana Jayathavaj
http://orcid.org/0000-0002-3547-667X

บทคัดย่อ

โรคหอบหืดเป็นโรคที่บั่นทอนสุขภาพของประชาชน ในปี พ.ศ. 2558 มีผู้ป่วยถึงร้อยละ 7 ของประชากร จึงเป็นโอกาสที่จะมีการพัฒนายาแผนไทยเพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการรักษาโรคหอบหืดดังกล่าว ร.ต.อ. เปี่ยม บุณยะโชติ ได้รวบรวมตำรับยาไว้ในตำรายาแผนโบราณ 12 เล่ม ระหว่างปี พ.ศ. 2514 - 2525 การคัดเลือกตำรับยาหอบหืดโดยจัดทำโครงสร้างข้อมูล 2 ระดับคือ ระดับตำรับยา และระดับตัวยาในตำรับ พบตำรับยาหอบหืดไม่ซ้ำกันจำนวน 56 ตำรับ 224 ตัวยา สามารถจำแนกกลุ่มตัวยาหอบหืดที่อยู่ในกลุ่มตำรับจำนวนตัวยาน้อยแสดงว่าต้องให้ผลโดยตรงต่อโรคหอบหืด คือ มี กลุ่มตำรับที่มี 1 ถึง 3 ตัวยา เสมือนเป็นยาบรรเทาอาการเป็นยาขยายหลอดลมที่ออกฤทธิ์เร็ว กลุ่มตำรับ 1 ตัวยา จัดเป็นตัวยาเดี่ยว คือ แมงป่องช้าง ขนเพชรคน และ ผมคน ส่วนตัวยาที่ปรากฏในกลุ่มตำรับ 2 ตัวยา มี 10 ตัวยา คือ ผมคน จันทน์แดง จุนสี กระทือ ขอนดอก ตำลึง น้ำตาล น้ำปูนใส สะบ้า และหอยนางรม สำหรับกลุ่มตำรับ 3 ตัวยา มีทั้งสิ้น 6 ตัวยา คือ  ตำลึง ขี้เหล็ก ชุมเห็ดใหญ่ น้ำผึ้ง มดแดง และ หมูสามชั้น สำหรับกลุ่มตำรับที่มีตัวยา 4-5 ตัวยา 6-10 ตัวยา และ 11-43 ตัวยา มีจำนวนตัวยา 36 59 และ 191 ตัวยาตามลำดับ ซึ่งตำรับที่มีตัวยามากกว่า 3 ตัวยา นอกจากตัวยาตรงต่อโรคแล้ว ก็จะมีตัวยาบำรุงร่างกายด้วย

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

บท
ปกิณกะ
Author Biography

Vadhana Jayathavaj, Faculty of Public Health and Enviromental, Pathumthani University

Head of Thai Traditional Medicine

College of Oriental Medicine