ประสิทธิผลและความปลอดภัยด้านคลินิกของน้ำมันกัญชาในผู้ป่วยที่มารับบริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์ ณ โรงพยาบาลระดับตติยภูมิแห่งหนึ่งในจังหวัดอุบลราชธานี
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองแบบวัดผลก่อนและหลังการแทรกแซงนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลและความปลอดภัยด้านคลินิกของน้ำมันกัญชาในผู้ป่วยที่มารับบริการคลินิกกัญชาทางการแพทย์ โรงพยาบาลระดับตติยภูมิแห่งหนึ่งในจังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 40 ราย เก็บข้อมูลในระหว่างวันที่ 1 พฤษภาคม 2567 ถึง วันที่ 30 เมษายน 2568 เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ แบบประเมิน EQ-5D-5L แบบประเมินคะแนนสุขภาพทางตรง (VAS) แบบประเมินอาการไม่สุขสบาย (ESAS) แบบประเมินคุณภาพการนอนหลับฉบับภาษาไทย (T-PSQI) แบบบันทึกข้อมูลกัญชาทางการแพทย์(C-MOPH) บันทึกข้อมูลก่อนใช้น้ำมันกัญชา (แรกรับ) ติดตามในวันที่ 30 หลังใช้น้ำมันกัญชา วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และ Wilcoxon Signed Ranks test กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ผลการวิจัย พบว่ากลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้ายร้อยละ 55 และเป็นผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัดร้อยละ 45 ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 72.50 อายุเฉลี่ย 61.88±10.27 ปี มารับบริการด้วยอาการปวดเรื้อรัง อาการเบื่ออาหาร และนอนไม่หลับ หลังใช้น้ำมันกัญชาทางการแพทย์ประมาณ 30 วัน ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพ 5 ด้านเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) อาการไม่สุขสบายโดยเฉพาะอาการปวด(p = 0.004) และเบื่ออาหาร(p < 0.001) ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ อาการไม่พึงประสงค์ที่พบ คือ อาการปากแห้งและคอแห้ง ดังนั้นการใช้น้ำมันกัญชาทางการแพทย์อย่างเหมาะสมภายใต้การดูแลของแพทย์หรือแพทย์แผนไทยผู้มีใบประกอบวิชาชีพเวชกรรมไทย เป็นทางเลือกหนึ่งในการเพิ่มคุณภาพชีวิตและลดอาการไม่สุขสบายของผู้ป่วยโดยเฉพาะผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้ายที่มีปัญหาด้านอาการปวดเรื้อรัง หรือเบื่ออาหาร โดยไม่พบอาการข้างเคียงที่รุนแรง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2562.ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 136 ตอนที่ 19 ก (ลงวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2562).
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2565. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 139ตอนพิเศษ 272 ง (ลงวันที่ 23 พฤศจิกายน 2565).
นริศา คำแก่น และเจริญ ตรีศักดิ์. (2562). กัญชาทางการแพทย์สำหรับมะเร็ง. ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์.1,18-29.
สหภูมิ ศรีสุมะ. (2562). สังคมไทย ทางไปของกัญชา.สืบค้นเมื่อ 10 ธันวาคม 2567, จาก https://www.rama.mahidol.ac.th/atrama/sites/default/files/public/pdf/column/AtRama34_c02.pdf.
สุภาภรณ์ ปิติพร. (2562). กัญชาเพื่อประโยชน์ทางการแพทย์.สืบค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2567,จากhttps://www.dmsic.moph.go.th/dmsic/admin/files/userfiles/files/D2S1_Supaporn1.pdf.
Suwanthama T. (2023). Efficacy and safety in patients using cannabis oil for Thai Traditional Medicine at Kook Kaew Hospital. Udon Thani Province. Available Jul 20, 2022, from:https://www.backoffice.udpho.org/openaccess/control/download.
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2565). คำแนะนำการใช้กัญชาทางการแพทย์ ฉบับที่ 5. สืบค้นเมื่อ 12 ธันวาคม 2565,จากhttps://www.dms.go.th/backend//Content/Content_File/Publication/Attach/25651122182642PM_Guidance%20Updated%20V5_update%2029092022_edited2.pdf.
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. (2564). แนวทางการใช้น้ำมันกัญชา (สูตรหมอเดชา) ที่ผลิตภายใต้ตามรูปแบบพิเศษของการเข้าถึงยา(Special Access Scheme)ในสถานบริการสุขภาพ. สืบค้นเมื่อ 12 ธันวาคม 2567, จาก https://thaicam.dtam.moph.go.th/wp-content/uploads/2021/03 -SAS.pdf.
จันทนา พัฒนเภสัช และมนทรัตม์ ถาวรเจริญทรัพย์. (2560). แบบสอบถาม EQ-5D-5L ฉบับภาษาไทย. นนทบุรี: โครงการประเมินเทคโนโลยีและนโยบายด้านสุขภาพ. สืบค้นเมื่อ 9 ก.ค. 2566, จากhttps://www.hitap.net/wpcontent/uploads/2014/11/Thai5L_brief_Aug2017.pdf.
ดาริน จตุรภัทรพร และมณฑรัตน์ จินดา. (2552). ESAS (Edmonton Symptom Assessment System) ฉบับภาษาไทย. กรุงเทพฯ: คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล. สืบค้นเมื่อ 30 มิถุนายน 2567, จากhttps://med.mahidol.ac.th/fammed/sites/default/files/public/pdf/esas_thai.pdf.
Barclay N. L., et al. (2010). Genetic and environmental influences on different components of the Pittsburgh Sleep Quality Index and their overlap. Sleep. 33(5), 659-668.
ตะวันชัย จิรประมุขพิทักษ์ และวรัญ ตันชัยสวัสดิ์. (2540). ปัญหาคุณภาพการนอนหลับของพยาบาลประจำการโรงพยาบาลสงขลานครินทร์. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย. 42(3), 123-132.
ศรายุธ ระดาพงษ์ และคณะ. (2021). ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาและพิษวิทยาของกัญชา. วารสารกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์. 63(1), 219–232.
รสมาลิน อินตายวง และคณะ. (2567). การศึกษาคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยระยะประคับประคองที่ใช้น้ำมันกัญชาขมิ้นทองในคลินิกกัญชาทางการแพทย์ จังหวัดอุดรธานี. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, 22(3), 200–210.
ธันยานี พิมสารี. (2567). ประสิทธิผลและอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้น้ำมันกัญชาสูตรต่าง ๆ ในคลินิกกัญชาทางการแพทย์ โรงพยาบาลนครพิงค์ จังหวัดเชียงใหม่. วารสารเภสัชกรรมไทย. 17(1).266-273.
รัศมี สุขนรินทร์ และคณะ. (2566). ประสิทธิผลของน้ำมันกัญชา (ตำรับหมอเดชา) ในการดูแลผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้ายแบบประคับประคอง. วารสารเภสัชกรรมไทย. 17(1),76-85.
สุมาลี รัตนวริทธิกุล. (2565). ประสิทธิผลและความปลอดภัยของน้ำมันกัญชาในคลินิกกัญชาทางการแพทย์โรงพยาบาลหนองหงส์ จังหวัดบุรีรัมย์. J Res Health Inno Dev .สืบค้นเมื่อ 20 มิถุนายน 2023, จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jrhi/article/view/264316.
จามิกร ใจดี และศันสนีย์ สมบัติธีระ. (2566). การศึกษาแนวทางและประสิทธิผลของการใช้สารสกัดน้ำมันกัญชา (หมอเดชา) ในผู้ป่วยระยะประคับประคอง โซนเหนือ จังหวัดหนองคาย. วารสารโรงพยาบาลหนองคาย. สืบค้นเมื่อ 9 ธันวาคม 2567, จาก https://nkhospital.moph.go.th/journal.php.
กัญญาภัค ศิลารักษ์. (2565). ประสิทธิผลของน้ำมันกัญชาสูตร อ.เดชา ต่อคุณภาพการนอนหลับและคุณภาพชีวิตในผู้ป่วยนอก ณ คลินิกหางกระรอก โรงพยาบาลพระอาจารย์ฝั้น อาจาโร. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 16(3), 1097-1108.
อาทิตยา สินสุริยศักดิ์ และคณะ. (2566). ผลลัพธ์ทางสุขภาพของการใช้สารสกัดกัญชาทางการแพทย์ในผู้ป่วยมะเร็งระยะท้ายที่ได้รับการรักษาแบบประคับประคอง: การศึกษาเวชปฏิบัติในคลินิกกัญชาทางการแพทย์ โรงพยาบาลมะเร็งลำปาง. วารสารเภสัชกรรมไทย. 16(2), 426-438.
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis. 2rd ed. New York: Harper. and Row.