The study knowledge ya-zom recipe of Phraacharnfun Acharo
Main Article Content
Abstract
This study of knowledge of the herbal medicine recipe of Phraajahnfan Acharo. The objective is to study of knowledge of the ya-zom recipe of Phra Ajahn Fan Acharo regarding the principles of drug use, disease mechanisms, treatment principles, and knowledge transfer. The inherited monks collected the knowledge. The methods used were in-depth interviews, structured and unstructured, participatory and non-participatory observation, and note-taking. The study results found that the ya-zom recipe of Phra Ajahn Fan Acharo contains the following elements: Potassium alum, Potassium nitrate, Sodium chloride and Copper (II) sulfate. There are formulas for internal use. ya-zom recipe mixed with water is used externally. Strong ya-zom recipe are used to apply to external wounds. There are successors as follows: 1. Phrakhrupalat Ekkasit Kittipalo inherited 1recipe. The ingredients in the recipe include Potassium alum, Potassium nitrate, Sodium chloride and Copper (II) sulfate. The ya-zom recipe are used internally. ya-zom recipe mixed with water, ya-zom recipe mixed with concentrated syrup, ya-zom recipe mixed with honey, external use, spray formula, concentrated formula. 2. Phra Khampha Thansamo inherited 1 recipe. The ingredients in the formula include Potassium alum, Potassium nitrate, Sodium chloride and Copper (II) sulfate. There are formulas for internal use: alum mixed with water, alum mixed with honey, and external use: a concentrated formula. 3. Phra Phatthaphon Panyawalo inherited 2 recipes. The ingredients in the recipe include Potassium alum, Potassium nitrate, Sodium chloride and Copper (II) sulfate. and another recipe are the Potassium alum, Potassium nitrate, Sodium chloride, Copper (II) sulfate. yellow sulfur and red sulfur. There are formulas for internal use: alum mixed with water, alum mixed with honey, and alum for external use: alum in a concentrated formula.
Article Details
References
กรรณิการ์ มรุทาธร. (2554). หายป่วยด้วยหมอพื้นบ้าน: ภูมิปัญญาภาคเหนือ ตะวันออกและภาคใต้. พิมพ์ครั้งที่ 1.กรุงเทพฯ. สำนักพิมพ์: บีเวลล์สปีเชียล.
ชลวิทย์ สิงหกุล และคณะ. (2562). องค์ความรู้การรักษาโรคริดสีดวงทวารของหมอพื้นบ้านจังหวัดศรีสะเกษ. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, 17(3), 475-487.
คณะกรรมการจัดงานศพ. (2521). อนุสรณ์งานศพพระอาจารย์ฝั้น อาจาโร เถระ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ชวนพิมพ์, 690 หน้า.
สุดารัตน์ ต่ายธานี และคณะ. (2563). การศึกษาการใช้สมุนไพรเพื่อการดูแลสุขภาพของพระสงฆ์: กรณี ศึกษาอำเภอเบญจลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสาร มจร. อุบลปริทรรศน์, 5(1), 92-107.
ชลวิทย์ สิงหกุล และคณะ. (2564). ภูมิปัญญาหมอพื้นบ้านการนวดขิดเส้น : กรณีศึกษา นายบุรี แก้วคำ อำเภอกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารการคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ, 1(2). (41-54)
เชาวลิตร์ วงษ์ดี และคณะ. (2564). การศึกษาภูมิปัญญาหมอพื้นบ้านรักษาโรคนิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ: กรณีศึกษาหมอเขียน เขื่อนทอง อำเภอสอง จังหวัดแพร่. วารสารกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, 19(1), 172-188.
ธรณัส ทองชูช่วย, กิตติ ตันไทย และจักรกริช อนันตศรัณย์. (2556). ภูมิปัญญาของหมอพื้นบ้านในด้านการใช้สมุนไพรในการรักษาโรคของอำเภอปางกล่ำ จังหวัดสงขลา. บทความวิจัยเสนอในการประชุมหาดใหญ่วิชาการ ครั้งที่ 4 วันที่ 10 พฤษภาคม 2556. สงขลา : มหาวิทยาลัยสงขลา.
ธนิดา ขุนบัญจันทร์, ฉันทนา กระภูฤทธิ์, สิริลดา พิมพา, อาภากรณ์ เตชรัตน์, กฤษณะ คตสุข, นภัสกร คงไทย, รัชฎากรณ์ ชุมแสง, อาทิตย์ กระออมแก้ว และ ละเอียด ปานทอง. (2557). รายงานการศึกษาเรื่องประสิทธิผลของหมอพื้นบ้านในการรักษาผู้ป่วยกระดูกหัก.พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี : สำนักการแพทย์แผนไทย กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธรณสุข.
นนทิยา จันทร์เนตร. (2561). ภูมิปัญญาด้านการบำบัดรักษาโรคของหมอยาพื้นบ้านในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารชุมชนวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, 12(3), 124-135.
ณัฐวรา ศิริปัญญา และคณะ. (2566). ภูมิปัญญาพื้นบ้านรักษาโรคความดันโลหิตสูงด้วยสมุนไพรกลั่น ชุมชนบ้านหนองควาย ตำบลหนองควาย อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่. วารสารข่วงผญา, 17(2), 19-37.
ยิ่งยง เทาประเสริฐ. (2544). รวมบทความวิชาการ การแพทย์พื้นบ้านไทย กลุ่มงานการแพทย์พื้นบ้านไทย กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข (พิมพ์ครั้งที่ 1). นนทบุรี :สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
ทรงศักดิ์ ศรีอนุชาต. (2531). นิตยสารหมอชาวบ้าน (กินถูก). สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2567, จาก URL https://www.doctor.or.th/article/detail/6552
บริษัท อันชิ่งอินดัสทรี จำกัด. (2017). เอกสารข้อมูลของคอปเปอร์ซัลเฟต. สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2567, จาก URLhttps://image.makewebeasy.net/makeweb/0/j2LgM1KPJ/Document/SDS_007_Copper_Sulphate_Pentahydrate.pdf
เปรมปรีดิ์ โพธิ์ศรีทอง และวรรณนะ หนูหมื่น. (2560). การรักษาโรคด้วยภูมิปัญญาหมอพื้นบ้าน : กรณี หมองู และหมอหยิกพยาธิ ตำบลบางจาก จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 12(42), 90-101.
ปิยนุช ยอดสมสวย และสุพิมพ์ วงษ์ทองแท้. (2552). การศึกษาภูมิปัญญาของหมอพื้นบ้านในอำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, จังหวัดนครนายก. 72 หน้า.
พรศรี บุญสายบัว. (2565). การรักษาโรคของพระพุทธเจ้า. สืบค้นเมื่อ 20 มีนาคม 2567, จาก URL https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jbp/article/view/243589/165519
พระมหาทองจันทร์ ทิพยวัฒน์. (2543). ภูมิปัญญาหมอพื้นบ้านในการรักษาโรคกระดูก อำเภอธวัชบุรี จังหวัดร้อยเอ็ด. รายงานการศึกษาค้นคว้าอิสระ ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, มหาสารคาม. 192 หน้า.
พิษณุ เข็มพิลา และคณะ. (2552). การสืบค้นภูมิปัญญาแพทย์พื้นบ้านอีสานในคัมภีร์ยาใบลาน. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม; ว.มรม, 3(2), 8-13.
พิชชานันท์ เธียรทองอินทร์ และคณะ. (2565). ภูมิปัญญาการนวดไทย: กรณีศึกษาหมอพื้นบ้านในตำบล แจระแม อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารมหาวิทยาลัยคริสเตียน, 28(1), 44-48.
พิชชานันท์ เธียรทองอินทร์ และนำพล แปนเมือง. (2562). ภูมิปัญญาพื้นบ้านกับการรักษาโรคอัมพฤกษ์และอัมพาต : กรณีศึกษา นางบัวพัน น้ำจันทร์ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารหมอยาไทยวิจัย, 5(1), 63-73.