ประสิทธิผลและความปลอดภัยของดีบัว (Nelumbo nucifera) ช่วยการนอนหลับ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
โรคนอนไม่หลับหรือ insomnia เป็นภาวะที่มีความยากลำบากในการนอนหลับซึ่งส่งผลให้เกิดความ
บกพร่องต่าง ๆ ต่อสุขภาพและการใช้ชีวิตประจำวัน สมุนไพรเป็นทางเลือกหนึ่งในการรักษาแทนการใช้ยาซึ่งมักมีผลข้างเคียง มีการใช้สมุนไพรดีบัวในการช่วยให้นอนหลับแต่ยังขาดหลักฐานเชิงประจักษ์ที่เพียงพอ การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลองเบื้องต้นมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบคุณภาพการนอนหลับของผู้ป่วยก่อนและหลังการรักษาภาวะนอนไม่หลับด้วยแคปซูลดีบัว และ 2) ศึกษาประสิทธิผลและความปลอดภัยของดีบัว โดยทำการคัดเลือกอาสาสมัครแบบเจาะจงจำนวน 50 คน จากผู้ที่มีอาการนอนไม่หลับที่มารับบริการที่คลินิกแพทย์แผนไทย โรงพยาบาลรัตนวาปี จังหวัดหนองคาย ระหว่างเดือน สิงหาคม 2566 ถึง เดือน ธันวาคม 2566 ประเมินผลโดยใช้แบบสอบถามคุณภาพการนอนหลับของพิตต์สเบิร์ก โดยคะแนนรวม Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) ที่น้อยกว่าหรือเท่ากับ 5 หมายถึง มีคุณภาพการนอนที่ดี คะแนนรวมที่มากกว่า 5 คะแนน หมายถึง มีคุณภาพการนอนที่ไม่ดี วิเคราะห์ภายในกลุ่มด้วยสถิติ paired t-test ผลการศึกษาพบว่า ค่าคะแนนเฉลี่ยคุณภาพของการนอนหลับก่อนและหลังการทดลองแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p–value < 0.05) โดยมีค่า PSQI อยู่ในระดับ 15.24 ± 1.19 และ 1.82 ± 0.69 ตามลำดับ ผลการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ของอาการไม่พึงประสงค์ พบว่า อาสาสมัครร้อยละ 98 ไม่พบอาการไม่พึงประสงค์หลังเข้าร่วมการทดลอง มีเพียง 1 ราย มีอาการใจสั่นเล็กน้อย ผลการศึกษาครั้งนี้สรุปได้ว่าดีบัวสามารถช่วยเพิ่มคุณภาพการนอนหลับในผู้ป่วยที่มีภาวะนอนไม่หลับได้โดยมีผลข้างเคียงน้อยในผู้ป่วยเฉพาะราย จึงอาจใช้เป็นทางเลือกหนึ่งในการรักษาแทนการใช้ยาหรือใช้ควบคู่ไปกับยาอย่างไรก็ตามควรมีการศึกษาเพิ่มเติมในระยะยาวรวมถึงกลไกการออกฤทธิ์ของสารพฤกษเคมีต่างๆ ในดีบัวเพื่อยืนยันประสิทธิภาพและความปลอดภัยของดีบัวมาใช้รักษาภาวะการนอนไม่หลับ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
รังสิมันต์ สุนทรไชยา. (2560) อาการนอนไม่หลับในผู้สูงอายุโรคซึมเศร้า: ทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต. 31(3), 1-16.
วรุตม์ อุ่นจิตสกุล และ พิเชฐ อุดมรัตน์. (2559). ความคิดรู้และพฤติกรรมบำบัดสำหรับภาวะนอนไม่หลับ. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย. 61(1), 89-106.
National Institutes of Health. (2005). National Institutes of Health State of the Science Conference statement on Manifestations and Management of Chronic Insomnia in Adults, June 13-15, 2005. Sleep. 28(9):1049-57.
Stranges S, et al. (2012). Sleep problems: an emerging global epidemic? Findings from the INDEPTH WHO-SAGE study among more than 40,000 older adults from 8 countries across Africa and Asia. Sleep. 35(8):1173-81.
Joffe H, et al. (2010). Evaluation and management of sleep disturbance during the menopause transition. Seminars in Reproductive Medicine. 28(5), 404-421.
Harris AL & Harrison A. (2020). Examining sleep disturbance during the menopausal period. Nursing for Women's Health. 24(2), 134-142.
อภิวันท์ เจริญวัฒน์. (2567). ความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับโรคนอนไม่หลับในผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปที่มารับบริการในแผนกผู้ป่วยนอก กลุ่มงานเวชศาสตร์ครอบครัว โรงพยาบาลราชวิถี. วารสารกรมการแพทย์. 49(1):80-8.
Mai E & Buysse DJ. (2008). Insomnia: Prevalence, Impact, Pathogenesis, Differential Diagnosis, and Evaluation. Sleep Medicine Clinics. 3(2):167-174.
Should Melatonin Be Used as a Sleeping Aid for Elderly People? (2019). Canadian Journal of Hospital Pharmacy. 72(4):327-329.
Ellis JG, et al. (2021). The natural history of insomnia: predisposing, precipitating, coping, and perpetuating factors over the early developmental course of insomnia. Sleep. 13;44(9)
Maness DL & Khan M. (2015). Nonpharmacologic Management of Chronic Insomnia. American Family Physician. 92(12):1058-64.
Hofmann SG, et al. (2012). Cognitive Therapy and Research. 36(5):427-440.
Krystal AD, et al. (2019). The assessment and management of insomnia: an update. World Psychiatry. 18(3):337-352.
ปริญญา ปั้นพล. (2562). โรคนอนไม่หลับ (Insomnia). ศูนย์การศึกษาต่อเนื่องทางเภสัชศาสตร์: สถานเสาวภา สภากาชาดไทย.
กรมการพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข. (2560). แผนแม่บทแห่งชาติว่าด้วยการพัฒนาสมุนไพรไทย ฉบับที่ 1 พ.ศ.2560 –2564 (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: ทีเอส อินเตอร์พริ้นท์.
ขุนโสภิตบรรณลักษณ์ (อำพัน กิตติขจร). (2504). คัมภีร์แพทย์ไทยแผนโบราณ เล่ม 2. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์อุตสาหกรรมการพิมพ์.
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2542). ผักพื้นบ้านภาคกลาง. กรุงเทพฯ: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
นภัสชญา เกษรา และคณะ. (2564). การศึกษาประสิทธิผลและความปลอดภัยของตำรับกลีบบัวแดงในผู้ที่มีอาการนอนไม่หลับ. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. 19(1), 34-48.
Chen G, et al. (2019). Research advances in traditional and modern use of Nelumbo nucifera: phytochemicals, health promoting activities and beyond. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 59(sup1), S189–S209.
Feng CY, et al. (2016). Rapid determination of flavonoids in plumules of sacred lotus cultivars and assessment of their antioxidant activities. Industrial Crops and Products. 87, 96–104.
Pei H, et al. (2021). Comparative Analysis of Chemical Constituents in Different Parts of Lotus by UPLC and QToF-MS. Molecules. 26(7), 1855.
Sharma BR, et al. (2017). A Comprehensive Review on Chemical Profiling of Nelumbo Nucifera: Potential for Drug Development. Phytotherapy Research. 31(1), 3–26.
Yang G-M, et al. (2018). Isolation and identification of a tribenzylisoquinoline alkaloid from Nelumbo nucifera Gaertn, a novel potential smooth muscle relaxant. Fitoterapia. 124, 58–65.
Sheikh SA. (2014). Ethno-medicinal uses and pharmacological activities of lotus (Nelumbo nucifera). Journal of Medicinal Plants Studies. 2(6), 42-46.
Chen S, et al. (2006). Natural alkaloids from lotus plumule ameliorate lipopolysaccharide-induced depression-like behavior: integrating network pharmacology and molecular mechanism evaluation. Food & Function. 10(9), 6062–6073.
Chen G-L, et al. (2019). Antioxidant and anti-inflammatory properties of flavonoids from lotus plumule. Food Chemistry. 277, 706–12.
Lin J.-Y (2020). Suppressive effects of lotus plumule (Nelumbo nucifera Geartn.) supplementation on LPS-induced systemic inflammation in a BALB/c mouse model. Journal of Food and Drug Analysis. 14(3).
The Pharmacopoeia Commission of People’s Republic of China. (2020). Pharmacopoeia of the People’s Republic of China. Volume 1. Chemical Industry Publishing House; Beijing, China: 285–287.
Nguyen H, et al. (2021). A review on Extraction of alkaloid from Nelumbo nucifera Embryos and Leaves for Production of Dietary Supplement - IOPscience. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. 947(1).
Faul F, et al. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods. 39, 175-191.
Naranjo CA, et al. (1981). A method for estimating the probability of adverse drug reactions. Clinical Pharmacology & Therapeutics. 30(2), 239–245.
ตะวันชัย จิรประมุขพิทักษ์ และ วรัญ ตันชัยสวัสดิ์. (2540). ปัญหาคุณภาพการนอนหลับของพยาบาลประจำการโรงพยาบาลสงขลานครินทร์. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย. 42(3), 123-132.
The jamovi project. (2022). jamovi. (version 2.3) [Computer Software]. Retrieved from https://www.jamovi.org.
Sugimoto Y, et al. (2010). Antidepressant-like effects of neferine in the forced swimming test involve the serotonin1A (5-HT1A) receptor in mice. European Journal of Pharmacology. 634(1-3), 62-7.
Meng X-L, et al. (2017). Inhibitory effects of three bisbenzylisoquinoline alkaloids on lipopolysaccharide-induced microglial activation. Royal Society of Chemistry Advances. 7, 18347–18357.
Meng X-L, et al. (2019). Bisbenzylisoquinoline alkaloids of lotus (Nelumbo nucifera Gaertn.) seed embryo inhibit lipopolysaccharide-induced macrophage activation via suppression of Ca2+-CaM/CaMKII pathway. Food and Agricultural Immunology. 30(1), 878–896.
Wu X, et al. (2018). Neferine, a Bisbenzylisoquinoline Alkaloid, Ameliorates Dextran Sulfate Sodium-Induced Ulcerative Colitis. The American Journal of Chinese Medicine. 46(6), 1263-1279.
Sugimoto Y, (2015). Serotonergic mechanisms are involved in antidepressant-like effects of bisbenzylisoquinolines liensinine and its analogs isolated from the embryo of Nelumbo nucifera Gaertner seeds in mice. Journal of Pharmacy and Pharmacology. 67(12), 1716-22.
Liu Z, et al. (2021). Isoliensinine Eliminates Afterdepolarizations Through Inhibiting Late Sodium Current and L-Type Calcium. Current Cardiovascular Toxicology. 21(1), 67-78.
Bhatt P, et al. (2023). Insomnia and Cardiovascular Health: Exploring the Link Between Sleep Disorders and Cardiac Arrhythmias. Current Cardiology Reports. 25(10), 1211-1221.
