ผลการทำความสะอาดช่องปากด้วยน้ำนมแม่ตามหลักฐานเชิงประจักษ์ต่อการเกิดปอดอักเสบจากการใช้เครื่องช่วยหายใจในทารกแรกเกิดที่คลอดก่อนกำหนดและมีน้ำหนักน้อยมาก

ผู้แต่ง

  • สายสินธ์ กอมณี กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยกุมารเวชกรรมสาย 2 กลุ่มภารกิจการพยาบาล โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์
  • กัญจน์รัตน์ สุวรรณโกฎ กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยกุมารเวชกรรมสาย 2 กลุ่มภารกิจการพยาบาล โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์
  • วรีรัตน์ มุ่งงาม กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยกุมารเวชกรรมสาย 2 กลุ่มภารกิจการพยาบาล โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์
  • กมลรัตน์ กาฬภักดี กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยกุมารเวชกรรมสาย 2 กลุ่มภารกิจการพยาบาล โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์
  • ภิชญาภา ชาวชายชม กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยกุมารเวชกรรมสาย 2 กลุ่มภารกิจการพยาบาล โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์
  • ขวัญนรากรณ์ ธนกรณ์วนิช กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยกุมารเวชกรรมสาย 2 กลุ่มภารกิจการพยาบาล โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์

คำสำคัญ:

น้ำนมแม่, ทารกแรกเกิด, น้ำหนักตัวน้อยมาก, ปอดอักเสบจากการใช้เครื่องช่วยหายใจ

บทคัดย่อ

การเกิดปอดอักเสบจากการใช้เครื่องช่วยหายใจ (Ventilator-associated pneumonia [VAP]) เป็นปัญหาที่สำคัญและเสี่ยงต่อการเสียชีวิตในทารกแรกเกิดที่มีน้ำหนักตัวน้อยมาก การทำความสะอาดช่องปากด้วยน้ำนมแม่อาจช่วยลดภาวะดังกล่าวได้ การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการทำความสะอาดช่องปากด้วยน้ำนมแม่ตามหลักฐานเชิงประจักษ์ต่อการเกิด VAP ในทารกแรกเกิดวิกฤตน้ำหนักน้อย  ผู้เข้าร่วมการวิจัยคือ 1) ทารกแรกเกิดจำนวน 60 คน ที่คลอดก่อนอายุครรภ์ 37 สัปดาห์ น้ำหนัก 1,000-1,500 กรัม ที่ใช้เครื่องช่วยหายใจ และรับรักษาไว้ในห้องผู้ป่วยหนักทารกแรกเกิดของโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง ใน จ.อุบลราชธานี และ 2) พยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในห้องผู้ป่วยทารกเกิดวิกฤตดังกล่าวจำนวน 13 คน แบ่งทารกแรกเกิดเป็นกลุ่มทดลอง (n = 30) ซึ่งได้รับการทำความสะอาดช่องปากด้วยน้ำนม และกลุ่มเปรียบเทียบ (n = 30) ซึ่งได้รับการทำความสะอาดช่องปากด้วยน้ำเกลือ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) แนวปฏิบัติในการป้องกันการเกิด VAP ในทารกแรกเกิดตามหลักฐานเชิงประจักษ์ 2) แบบบันทึกการปฏิบัติ 3) แบบบันทึกการเกิด VAP และ 4) แบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติบรรยาย และสถิติเปรียบเทียบ ผลการวิจัยพบว่า ทารกในกลุ่มทดลองเกิด VAP 9 ราย (ร้อยละ 30) ในกลุ่มเปรียบเทียบเกิด 14 ราย (ร้อยละ 46.6) แต่ไม่พบความแตกต่างกันของอัตราการเกิด VAP ทั้งสองกลุ่มอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05 (p = .18)  สรุปได้ว่าน้ำเกลือหรือน้ำนมสามารถเป็นทางเลือกในการทำความสะอาดช่องปากทารกแรกเกิดที่น้ำหนักตัวน้อยมากและใช้เครื่องช่วยหายใจได้

Downloads

Download data is not yet available.

References

กฤษฎาภรณ์ ลบบำรุง, ทิพวัลย์ ดารามาศ, และจริยา วิทยะศุภร. (2562). ผลของการให้โคลอสตรุ้มทางปากต่อระดับอิมมูโนโกลบูลลินเอในทารกเกิดก่อนกำหนด. รามาธิบดีพยาบาลสาร, 25(1), 16-28.

งานป้องกันการติดเชื้อ. (2559). WI แนวปฏิบัติการป้องกันการเกิดปอดอักเสบจากการใช้เครื่องช่วยหายใจ.อุบลราชธานี: โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์.

ผกากรอง วนไพศาล. (2559). บทความเผยแพร่ความรู้สู่ประชาชน “น้ำนมแม่ประโยชน์อเนกอนันต์”. สืบค้นวันที่ 25 ธันวาคม 2563 จาก https://www.pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/article/338

เอื้องดอย ตันฑพงศ์, นพพร ไชยโยธา, และอาภัตรา ผการัตน์. (2556). วิจัยการศึกษาผลการใช้แนวทางปฏิบัติเพื่อการอย่าเครื่องช่วยหายใจในหอผู้ป่วยหนักศัลยกรรมทารกแรกเกิด. กุมารเวชสาร, 20(3),117-130.

Almuneef, M., Memish, Z. A., Balkhy, H. H., Alalem, H., & Abutaleb, A. (2004). Ventilator-associated pneumonia in a pediatric intensive care unit in Saudi Arabia: A30-month prospective surveillance. Infection Control and Hospital Epidemiology, 25(9), 753–758.

Bizzarro, M. J. (2012). Health care-associated infections in the neonatal intensive care unit: Barriers to continued success. Seminars in Perinatology, 36(6), 437–444.

Ceballos, K., Waterman, K., Hulett, T., & Makic, M. B. (2013). Nurse-driven quality improvement interventions to reduce hospital-acquired infection in the NICU. Advances Neonatal Care: Official Journal of the National Association of Neonatal Nurses, 13(3), 154-165. https://doi.org/10.1097/ANC.0b013e318285fe70

Cernada, M., Brugada, M., Golombek, S., & Vento, M. (2014). Ventilator-associated pneumonia in neonatal patients: An update. Neonatology, 105(2), 98–107.

Foglia, E., Meier, M. D., & Elward, A. (2007). Ventilator-associated pneumonia in neonatal and pediatric intensive care unit patients. Clinical Microbiology Reviews, 20(3), 409–425.

Gephart, S. M., & Weller, M. (2014). Colostrum as oral immune therapy to promote neonatal health. Advances in Neonatal Care: Official Journal of the National Association of Neonatal Nurses, 14(1), 44–51.

Kuti, B. P., Ogunlesi, T. A., Oduwole, O., Oringanje, C., Udoh, E. E., & Meremikwu, M. M. (2019). Hand hygiene for the prevention of infections in neonates. The Cochrane Database of Systematic Reviews, 2019(5), CD013326. https://doi.org/10.1002/14651858.CD013326

Ma, A., Yang, J., Li, Y., Zhang, X., & Kang, Y. (2021). Oropharyngeal colostrum therapy reduces the incidence of ventilator-associated pneumonia in very low birth weight infants: A systematic review and meta-analysis. Pediatric Research, (89), 54–62. https://doi.org/10.1038/s41390-020-0854-1

NemaRagab, Dabash, S. E., Rashad, H. M., & Iskander, I. (2018). Effect of oropharyngeal care using breast milk on the incidence of neonatal ventilator-associated pneumonia. Bioscience Research, 15(4), 4148-4152.

Rodriguez, N. A., Meier, P. P., Groer, M. W., Zeller, J. M., Engstrom, J. L., & Fogg, L. (2010). A pilot study to determine the safety and feasibility of oropharyngeal administration of own mother's colostrum to extremely low-birth-weight infants. Advances in Neonatal Care: Official Journal of the National Association of Neonatal Nurses, 10(4), 206–212.

Spatz, D. L. (2004). Ten steps for promoting and protecting breastfeeding for vulnerable infants. The Journal of Perinatal & Neonatal Nursing, 18(4), 385–396. https://doi.org/10.1097/00005237-200410000-00009

Thibeau, S., & Boudreaux, C. (2013). Exploring the use of mothers' own milk as oral care for mechanically ventilated very low-birth-weight preterm infants. Advances in Neonatal Care: Official Journal of the National Association of Neonatal Nurses, 13(3), 190–197.

Weber, C. D. (2016). Applying adult ventilator-associated pneumonia bundle Evidence to the ventilated neonate. Advances in Neonatal Care: Official Journal of the National Association of Neonatal Nurses, 16(3), 178–190.

Zhang, Y., Ji, F., Hu, X., Cao, Y., & Latour, J. M. (2017). Oropharyngeal colostrum administration in very low birth weight infants: A randomized controlled trial. Pediatric Critical Care Medicine: A Journal of the Society of Critical Care Medicine and the World Federation of Pediatric Intensive and Critical Care Societies, 18(9), 869–875.

Downloads

เผยแพร่แล้ว

2021-12-30