Predictive Factors of Sodium Consumption Behaviors among Patients with Chronic Kidney Disease Stage 3 and 4 in Primary Healthcare Settings, Nakhon Ratchasima Province, Thailand
Keywords:
predictive factors, sodium intake behavior, chronic kidney diseaseAbstract
This research was to study predictive factors of sodium consumption behaviors among patients with chronic kidney disease (CKD) stage 3 and 4 in primary healthcare settings in Nakhon Ratchasima Province, Thailand. This predictive correlational research included 190 patients with stage 3 and 4 CKD selected using multi-stage cluster sampling. The data collection instrument was a questionnaire consisting of 8 sections. The questionnaire underwent content validity testing by experts. The Index of Item Objective Congruence (IOC) was 0.85 and the Cronbach’s alpha coefficient was .89. Data were analyzed using descriptive statistics to obtain means and standard deviations, and multiple regression analyses. The findings revealed that the overall sodium consumption behavior score among patients with stage 3 and 4 CKD was at a moderate level (M = 57.61, SD = 5.21). The set of predictive factors collectively explained 70.8% of the variance in sodium consumption behaviors (R² = .708, p < .05). The strongest predictor was self-efficacy regarding sodium consumption (β = .513), followed by access to health services (β = .368), access to sodium-containing foods (β = .292), attitudes toward sodium consumption (β = .289), social support (β = .209), and knowledge of CKD and sodium intake (β = .150), respectively. Based on these findings, the development of behavioral modification programs should prioritize strengthening patients’ self-efficacy as a key strategy. Additionally, expanding future research to include broader areas is recommended to capture variations in social and cultural contexts that may influence sodium consumption behaviors.
References
กระทรวงสาธารณสุข. (2567). แนวทางการตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุข ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567: ลดแออัด ลดรอคอย ลดป่วย ลดตาย (สาขาไต). ระบบตรวจราชการและนิเทศงาน (E-INSPECTION). https://inspection.moph.go.th/e-inspection/file_docth/2024-05-23-02-13-36.pdf
ชมัยพร นิยมจิตร์, สายฝน เอกวรางกูร, นัยนา หนูนิล, และรัชฎาภรณ์ จันทสุวรรณ. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการบริโภคโซเดียมและระดับการท างานของไตใน ผู้ป่วยโรคเบาหวานที่มีภาวะไตเรื้อรัง.วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์, 39(3), 103-114.
บุญใจ ศรีสถิตนรากูร. (2563). ระเบียบวิธีวิจัยทางการพยาบาลศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 6). ยูแอนด์ไอ อินเตอร์มีเดีย.
บุญประจักษ์ จันทร์วิน, สิงห์ กาญจันอารี, วิวัลภา ดิษ์สระ, และ จิฑาภรณ์ ยกอิน. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อ พฤติกรรมการบริโภคอาหารที่มีโซเดียมของประชาชน จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 32(3), 72–80.
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC). (2567). ข้อมูลเพื่อตอบสนอง Service Plan สาขาไต. https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-subcatalog/e71a73a77b1474e63b71bccf727009ce
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC). (2568). จำนวนผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังในเขตรับผิดชอบจำแนกตาม Stage (Coverage). https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/5d523ced4c9569123109fa6f4071d35f
ลฎาภา ดีไมล์, อรวมน ศรียุกตศุทธ, และจงจิต เสน่หา. (2565). ปัจจัยทำนายการบริโภคโซเดียมในผู้ป่วย โรคไตเรื้อรังระยะก่อนบำบัดทดแทนไต. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 38(2), 210–221.
สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. (2565). คำแนะนำการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ก่อนการบำบัดทดแทนไต พ.ศ. 2565 (ฉบับปรับปรุงเพิ่มเติม). บริษัท ศรีเมืองการพิมพ์ จำกัด
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2568). รายงานสถานการณ์เด่นทางสุขภาพ ประจำไตรมาส 2 ปี 2568: ไตแลนด์. ศูนย์ข้อมูลการสร้างเสริมสุขภาพ. https://resourcecenter.thaihealth.or.th/content/84487-media-รายงานสถานการณ์เด่นทางสุขภาพ-ประจำไตรมาส-2-ปี-2568-ไตแลนด์
Ahn, S., Kim, S., & Choi, J. (2017). The impact of social support on adherence to a low-sodium diet in patients with hypertension. Journal of Cardiovascular Nursing, 32(6), 513–520. https://doi.org/10.1097/JCN.0000000000000370
Bloom, B. S. (1976). Human characteristic and school learning. McGraw-Hill Book.
Chailimpamontree, W., Kantachuvesiri, S., Aekplakorn, W., Lappichetpaiboon, R., Sripaiboonkij Thokanit, N., Vathesatogkit, P., Kunjang, A., Boonyagarn, N., Sukhonthachit, P., Chuaykarn, N., Sonkhammee, P., Khunsaard, P., Nuntapanich, P., Charoenbut, P., Thongchai, C., Uttarachai, A., Kwankhoom, W., Rattanakanahutanon, F., Ruangchai, K., … Garg, R. (2021). Estimated dietary sodium intake in Thailand: A nationwide population survey with 24-hour urine collections. Journal of Clinical Hypertension, 23(4), 744–754. https://doi.org/10.1111/jch.14147
Carter, S. A., Manaloor, J. J., Dember, L. M., Fadem, S. Z., Fried, L. F., Greene, T., Gipson, D. S., Hogan, S. L., Hladunewich, M. A., Holzman, L. B., Jefferson, J. A., Kopp, J. B., Nachman, P. H., Rovin, B. H., Trachtman, H., & Blumberg, F. C. (2020). Identifying outcomes important to patients with glomerular disease and their caregivers. Clinical Journal of the American Society of Nephrology, 15(5), 673–684. https://doi.org/10.2215/CJN.00940115
Chen, J., Gu, Y., & Liu, Y. (2020). Sodium intake and chronic kidney disease progression: A review of observational studies. Nutrients, 12(1), 267. https://doi.org/10.3390/nu12010267
Fielding, J. E. (2022). Health program planning, implementation, and evaluation: creating behavioral, environmental, and policy change. JHU Press.
Francis, A., Harhay, M. N., Ong, A. C., Tummalapalli, S. L., Ortiz, A., Fogo, A. B., ... International Society of Nephrology. (2024). Chronic kidney disease and the global public health agenda: an international consensus. Nature Reviews Nephrology, 20(7), 473-485.
Glanz, K., Rimer, B. K., & Viswanath, K. (Eds.). (2015). Health behavior: Theory, research, and practice. John Wiley & Sons.
Green, L. W., & Kreuter, M. W. (2005). Health program planning: An educational and ecological approach (4th ed.). McGraw-Hill.
Meuleman, Y., Ten Brinke, L., Kwakernaak, A. J., Vogt, L., Rotmans, J. I., Bos, W. J. W., & van Dijk, S. (2015). Perceived barriers and support strategies for reducing sodium intake in patients with chronic kidney disease: A qualitative study. International journal of behavioral medicine, 22(4), 530-539.
Santos, J. A., Sparks, E., Thout, S. R., McKenzie, B., Trieu, K., Hoek, A., & Webster, J. (2019). The Science of Salt: A global review on changes in sodium levels in foods. The Journal of Clinical Hypertension, 21(8), 1043-1056.
Tharrey, M., Klein, O., Bohn, T., Bulaev, D., Van Beek, J., Malisoux, L., & Perchoux, C. (2025). Neighbourhood exposure to fast-food and sit-down restaurants and estimated 24-hour urinary sodium excretion: A cross-sectional analysis of urban adults from the ORISCAV-LUX 2 study. Public Health Nutrition, 28(1), e94.
Welch, J. L., Perkins, S. M., Johnson, C. S., Kraus, M. A., & Hays, R. D. (2018). Self-management interventions in stages 1 to 4 chronic kidney disease: An integrative review. Western Journal of Nursing Research, 40(12), 1800–1823. https://doi.org/10.1177/0193945914551007
World Health Organization. (2025). SDG target 3.4: Noncommunicable diseases and mental health [Indicator details]. World Health Organization Global Health Observatory. https://www.who.int/data/gho/data/themes/topics/indicator-groups/indicator-group- details/GHO/sdg-target-3.4-noncommunicable-diseases-and-mental-health
Youngiam, W., Wattanaburanon, A., Keeratisiroj, O., Songthap, A., Phetphum, C., & Wangwonsin, A. (2024). Factors influencing sodium consumption behaviors among university employees in Phitsanulok Province, Thailand: A cross-sectional study. Journal of Health Research, 38(1), correct-correct.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Journal of Health and Nursing Education
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
The published articles are copyrighted by Journal of Health and Nursing Education.
The statements that appear in each article in this academic journal are the personal opinions of each author and are not related to the editorial team of the Journal of Health and Nursing Education or Boromarajonani College of Nursing, Nakhon Ratchasima.
Responsibility for all elements of each article belongs to the individual author. If there is any mistake each author is solely responsible for his or her own article.
