DEVELOPMENT OF AN INTEGRATED TREATMENT AND REHABILITATION MODEL FOR DRUG PATIENTS THROUGH PARTICIPATORY COMMUNITY ENGAGEMENT: A CASE STUDY OF KHON KAEN PROVINCE'S PROTECTIVE COMMUNITY (LOMRAK) APPROACH
DOI:
https://doi.org/10.64962/rdhsj.v19i1.2026.279953Keywords:
treatment, community participation, drug addictionAbstract
This study employed an action research design with the objective of developing an integrated treatment and rehabilitation model for drug-dependent patients through participatory community engagement, based on the prototype “Lomrak Community” approach. The sample consisted of 280 participants, including administrators, personnel responsible for prevention, suppression, treatment, and follow-up, as well as patients. The study was conducted between December 16, 2024, and December 15, 2025, across 13 districts in Khon Kaen Province.
The research process comprised three phases: Phase 1 involved situational analysis; Phase 2 focused on developing the treatment and rehabilitation model using the PAOR (Plan-Act-Observe-Reflect) process; and Phase 3 evaluated the implementation of the model. Data were analyzed using descriptive statistics and paired t-test.
The results revealed that the Lomrak Community Model consists of six key components: case finding, screening, treatment, rehabilitation, referral, and follow-up, driven by the District Health Board. The effectiveness of treatment improved, as indicated by an increased retention rate,
a decreased relapse rate, improved social rehabilitation outcomes, and significantly higher family satisfaction (Mean difference = 0.47, t = -14.179, p-value < 0.001). In conclusion, the development of the model through the PAOR process effectively enhanced treatment outcomes for drug-dependent patients in both behavioral and social dimensions.
Recommendations: The Lomrak Community Model should be integrated and adopted as a provincial policy. Strengthening multidisciplinary teams and developing a centralized information system for continuous follow-up are recommended.
Downloads
References
กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการดำเนินงานการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดตามประมวลกฎหมายยาเสพติด. นนทบุรี: บอร์น ทู บี พับลิชชิ่ง จำกัด; 2565.
กองบริหารการสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (Service Plan) สาขายาเสพติด. สมุทรสาคร: บอร์น ทู บี พับลิชชิ่ง จำกัด; 2561.
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการคัดกรอง การประเมินความรุนแรง การบำบัดรักษา และการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดตามประมวลกฎหมายยาเสพติด. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2565.
สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข. การดำเนินงานเพื่อการบำบัดดูแลผู้ป่วยยาเสพติดโดยมีส่วนร่วมของชุมชน (CBTx) ภายใต้กลไกคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2567.
จันทรานี สงวนนาม. ทฤษฎีและแนวทางปฏิบัติในการบริหารสถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: บุ๊คพอยท์; 2545.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. สรุปผลการดำเนินงานการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด จังหวัดขอนแก่น ปี 2567. ขอนแก่น: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น; 2567.
Kemmis S, McTaggart R. The action research planner. 3rd ed. Victoria: Deakin University; 1988.
Cohen JM, Uphoff NT. Participation’s place in rural development: Seeking clarity through specificity. World Dev 1980; 8(3): 213-35.
วีรวัต อุครานันท์, นันทา ชัยพิชิตพันธ์, บรรณาธิการ. แนวทางการดำเนินงานการบำบัดฟื้นฟูโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนและแนวปฏิบัติที่ดี. กรุงเทพมหานคร: สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี; 2562.
สิน พันธุ์พินิจ. การวิจัยทางการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2554.
Best JW, Kahn JV. Research in education. 9th ed. Boston: Allyn and Bacon; 2003.
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. รายงานผลการดำเนินงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติดประจำปี 2564. กรุงเทพมหานคร: สำนักยุทธศาสตร์; 2564.
สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข. แผนยุทธศาสตร์ด้านการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด พ.ศ. 2566-2570. นนทบุรี: สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด; 2565.
สมภพ เรืองตระกูล. การบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดโดยชุมชนเป็นฐาน: กรณีศึกษาจังหวัดเชียงใหม่. วารสารสาธารณสุข 2560; 47(2): 123-36.
สุกัญญา รักษ์ขจรกุล. ประสิทธิผลของโปรแกรมชุมชนบำบัดในการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด. วารสารการพยาบาล 2561; 67(1): 45-58.
วิชัย โปษยะจินดา, และคณะ. การพัฒนารูปแบบความร่วมมือแบบบูรณาการในการบำบัดฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด: กรณีศึกษาจังหวัดขอนแก่น. วารสารวิจัยสาธารณสุข 2562; 13(3): 201-15.
ประเสริฐ ประสมรักษ์, และคณะ. การบูรณาการทุนทางสังคมในการฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด. วารสารพัฒนาสังคม 2563; 22(1): 89-104.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Kalasin Provincial Public Health Office

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆบทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทยก่อนเท่านั้น