การวินิจฉัยและการดูแลรักษาภาวะแสบร้อนในช่องปากร่วมกับภาวะน้ำลายน้อยในผู้สูงอายุ : รายงานผู้ป่วย 1 ราย
DOI:
https://doi.org/10.64962/rdhsj.v19i2.2026.283303คำสำคัญ:
ภาวะแสบร้อนในช่องปาก, ภาวะโลหิตจาง, การขาดธาตุเหล็ก, ภาวะน้ำลายน้อย, ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
อาการแสบร้อนในช่องปากเป็นภาวะปวดประสาทเรื้อรังในช่องปากที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยอย่างรุนแรง รายงานผู้ป่วยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอการวินิจฉัยและการดูแลรักษาผู้ป่วยหญิงไทยอายุ 78 ปี ที่มารับการรักษาในคลินิกทันตกรรม ด้วยอาการแสบร้อนในช่องปากอย่างรุนแรงมานาน 8 เดือน ร่วมกับภาวะน้ำลายน้อยและช่องปากแห้ง โดยไม่พบรอยโรคหรือการฝ่อลีบของปุ่มลิ้น
การตรวจทางห้องปฏิบัติการพบภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กอย่างรุนแรง การส่องกล้องทางเดินอาหาร ไม่พบจุดเลือดออกเรื้อรัง จึงสรุปสาเหตุเกิดจากการขาดสารอาหารและการดูดซึม
ที่บกพร่องตามวัย ผู้ป่วยได้รับยาเม็ดเสริมธาตุเหล็กและกรดโฟลิก ร่วมกับการฝึกนวดต่อมน้ำลาย และงดการจ่ายยาควบคุมอาการเจ็บปวดทางระบบประสาท
ผลการรักษา พบว่า อาการแสบร้อนในช่องปากหายไปอย่างสมบูรณ์ภายในระยะเวลา 3 เดือน ค่าความสมบูรณ์ของเม็ดเลือดและระดับเฟอริตินกลับสู่เกณฑ์ปกติ การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า อาการแสบร้อนในช่องปากสามารถเป็นอาการแสดงแรกของภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กแม้ว่าจะไม่พบความผิดปกติของเยื่อบุช่องปากก็ตาม การวินิจฉัยแยกโรคที่ถูกต้องร่วมกับการรักษาที่สาเหตุสามารถนำไปสู่การหายของโรคได้อย่างสมบูรณ์โดยไม่ต้องใช้ยาควบคุมระบบประสาท
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Chiang CP, Chang JY, Wang YP, Wu YH, Wu YC, Sun A. Oral manifestations of iron deficiency anemia: a review of 125 patients. J Oral Pathol Med 2020; 49(1): 15-21.
Tan HL, Renton T. Burning mouth syndrome: An update. Cephalalgia Reports 2020; 3: 1-18. DOI: https://doi.org/10.1177/2515816320970143
Tan HL, Smith JG, Hoffmann J, Renton T. A systematic review of treatment for patients with burning mouth syndrome. Cephalalgia 2022; 42(2): 128-161. DOI: https://doi.org/10.1177/03331024211036152
Coculescu EC, Tovaru S, Coculescu BI. Epidemiological and etiological aspects of burning mouth syndrome. J Med Life 2014; 7(3): 305-309.
Rao D, Khan M, Rayeen HS, Badyal V, Akhtar N, Iqubal MA. Oral manifestations of anemia: a review. World J Pharm Med Res 2018; 4(2): 153-5.
Khan M, et al. Oral manifestations of anemia: a review. World J Pharm Med Res 2018; 4(2): 153-155.
Tanaka M, Sato T, Takahashi K. Effect of iron supplementation on elderly patients with burning mouth syndrome and low serum ferritin. Special Care Dentist 2021; (3): 367-374.
Idan HM, Hasani RAM, Othman IQ. Effect of anemia on oral cavity and hematological assessments. Diyala Journal of Medicine 2024; 26(1): 153-162. DOI: https://doi.org/10.26505/DJM.26018141225
ณัฐพล มงคลชัยอนันต์, ธนพงศ์ พรหมมินทร์. รอยโรคที่ลิ้นและอาการแสบร้อนที่สัมพันธ์กับภาวะซีดในผู้สูงอายุ: การทบทวนวรรณกรรมและแนวทางการวินิจฉัย. วารสารการแพทย์และสาธารณสุข เขต 11 2567; 38(1): 112-123.
Adamo D, Spagnuolo G. Burning Mouth Syndrome: An Overview and Future Perspectives. Int J Environ Res Public Health 2023; 20(1): 682. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph20010682
Canfora F, Calabria E, Armogida NG, Ottaviani G, Mignogna MD, Spagnuolo G, et al. Burning mouth syndrome: updates on pathogenesis and diagnostic algorithms. Journal of Oral & Facial Pain and Headache 2025; 39(4): 1-30. DOI: https://doi.org/10.22514/jofph.2025.064
Lamey PJ, Lewis MA. Oral medicine in practice: burning mouth syndrome. Br Dent J 1989; 167(6): 197-200. DOI: https://doi.org/10.1038/sj.bdj.4806969
กุณทรนีรานันต์ ธีรยุทธ. กลุ่มอาการแสบร้อนช่องปาก: รายงานผู้ป่วย 1 ราย และทบทวนวรรณกรรม. ชม. ทันตสาร 2558; 36(1): 75-82.
Imura H, Shimada M, Yamazaki Y, et al. Characteristic changes of saliva and taste in burning mouth syndrome patients. J Oral Pathol Med 2016; 45: 231-236. DOI: https://doi.org/10.1111/jop.12350
Anne Marie U, Murererehe J, Rehman M, Chittilla M, Uwambaye P, Razzaque MS. Oral manifestations of iron imbalance. Front Nutr 2023; 10: 1272902. doi:10.3389/fnut.2023.1272902. DOI: https://doi.org/10.3389/fnut.2023.1272902
Cojanu MFL, Antonescu DN, Constantinescu I, Săsăreanu A, Zurac SA. Oral manifestations in iron deficiency anemia: case reports. Stoma Edu J 2017; 4(3): 114-125. DOI: https://doi.org/10.25241/stomaeduj.2017.4(2).art.4
Mahbub M, Elahi F, Mahir T, Haque I. Serum Iron Deficiency as a Risk Factor in Burning Mouth Syndrome: An Observational Study in a Tertiary care Hospital. KYAMC Journal 2025; 16(2): 84-89 DOI: https://doi.org/10.3329/kyamcj.v16i2.87354
Wu YC, Wang YP, Chang JY, Cheng SJ, Chen HM, Sun A. Oral manifestations and blood profile in patients with iron deficiency anemia. J Formos Med Assoc 2014; 113(2): 83-7 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jfma.2013.11.010
Zakrzewska JM, Forssell H, Glenny AM. Burning mouth syndrome and secondary oral burning. Pain 2012; 153(5): 975-81.
Jin YT, Wu YC, Wu YH, Chang JYF, Chiang CP, Sun A.Anemia, hematinic deficiencies, hyperhomocysteinemia, and gastric parietal cell antibody positivity in burning mouth syndrome patients with or without microcytosis.J Dent Sci 2021; 16(2): 608-613. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jds.2020.12.009
Rahman AFMS, Ahamed S. Treatment Options for Burning Mouth Syndrome: A Narrative Review. Jordan Journal of Dentistry 2026; 3(1): 69-76. DOI: https://doi.org/10.14525/JJD.v3i1.09
Canfora F, Coppola N, Calabria E, Armogida NG, Mignogna MD, Spagnuolo G, et al. Management strategies for burning mouth syndrome: a comprehensive review. Journal of Oral & Facial Pain and Headache 2026; 40(1): 1-24. DOI: https://doi.org/10.22514/jofph.2026.001
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกาฬสินธุ์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆบทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักณอักษรจากวารสารศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทยก่อนเท่านั้น
