การศึกษานำร่องเกี่ยวกับการจัดทำมาตรฐานเพื่อส่งเสริมการผลิตโคเนื้อตามแนวคิด สุขภาพโลกในจังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

การเลี้ยงโคเนื้อในประเทศไทยมีแนวโน้มเป็นแบบอุตสาหกรรมมากขึ้น ส่งผลกระทบต่อสุขภาพคนเลี้ยง สุขภาพสัตว์และอนามัยสิ่งแวดล้อม โดยการศึกษานี้มุ่งเน้นศึกษาความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติในการจัดทำมาตรฐานที่ดีทางการเกษตรในการเลี้ยงโคเนื้อ และนำไปใช้ในการร่างเกณฑ์มาตรฐานการผลิตเนื้อโคตามหลักสุขภาพโลก (ประยุกต์จากแนวคิดสุขภาพหนึ่งเดียว) โดยผู้วิจัยคัดเลือกฟาร์มโคเนื้อจำนวน 250 ฟาร์มในจังหวัดนครราชสีมา โดยแบ่งเป็นฟาร์มขนาดเล็กกลางและใหญ่ มาทดสอบกับแบบสอบถามที่สอดคล้องตามวัตถุประสงค์ นำข้อมูลที่ได้ไปวิเคราะห์และเพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐานเพื่อทำร่างมาตรฐานการผลิตเนื้อโคตามหลักสุขภาพโลก พบว่าเกษตรกรส่วนใหญ่ในจังหวัดนครราชสีมาทำฟาร์มเลี้ยงโคเนื้อขนาดเล็ก (ร้อยละ 76.8) มีเกษตรกรเกือบร้อยละ 80 ที่ไม่ผ่านและปฏิเสธการขอรับรองมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรสำหรับฟาร์มโคเนื้อที่ดี (Good Agricultural Practice : GAP) ในทางตรงข้ามฟาร์มที่ผ่าน GAP ส่วนใหญ่เป็นฟาร์มขนาดใหญ่ (ร้อยละ 50) และมีแนวโน้มสูงสำหรับฟาร์มที่ผ่าน GAP มีรายได้สูงกว่าฟาร์มที่ไม่ผ่าน GAP อย่างไรก็ตามมีแนวโน้มว่าจำนวนเกษตรกรที่สุขภาพแข็งแรงและสุขอนามัยสิ่งแวดล้อมจากฟาร์ม GAP มีจำนวนน้อยและสภาวะที่แย่กว่าฟาร์มที่ไม่ใช่ GAP ตามลำดับ จากผลการศึกษาสรุปได้ว่า มาตรฐาน GAP สามารถช่วยส่งเสริม ประสิทธิภาพการเลี้ยงโคเนื้อของเกษตรกรให้ดีและมีรายได้สูงขึ้น แต่ไม่ได้มุ่งเน้นการสร้างเสริมสุขภาพของเกษตรกร และสุขอนามัยสิ่งแวดล้อม ดังนั้นการเลี้ยงและการผลิตเนื้อโคให้มีคุณภาพ ปลอดภัย และครอบคลุมการดูแลสุขภาพเกษตรกร สุขภาพโค และอนามัยสิ่งแวดล้อมในฟาร์มจึงควรมีการส่งเสริมการจัดทำมาตรฐานที่ใช้หลักการของสุขภาพหนึ่งเดียวหรือสุขภาพโลกมาช่วยกำกับดูแล