บทบาทพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยผู้ใหญ่และผู้สูงอายุที่มีระดับน้ำตาลในเลือดผิดปกติในภาวะวิกฤต
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ภาวะระดับน้ำตาลในเลือดผิดปกติเป็นภาวะที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยวิกฤตที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยวิกฤต โดยอาจเกิดได้ทั้งในรูปของภาวะน้ำตาลในเลือดสูงและภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ ซึ่งล้วนมีผลกระทบต่อพยากรณ์โรคและอัตราการรอดชีวิตของผู้ป่วยอย่างมีนัยสำคัญ การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในช่วงที่เหมาะสมจึงเป็นองค์ประกอบสำคัญของการดูแลผู้ป่วยวิกฤตอย่างมีประสิทธิภาพ โดยควรตั้งเป้าระดับน้ำตาลในเลือดไว้ที่ 140–180 มก./ดล. และพิจารณาเริ่มให้อินซูลินทางหลอดเลือดดำ เมื่อระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่า 180 มก./ดล. ทั้งนี้ไม่แนะนำการควบคุมระดับน้ำตาลที่เข้มงวด ซึ่งมีค่าน้อยกว่าหรือเท่ากับ 110 มก./ดล. การติดตามระดับน้ำตาลในเลือดควรทำโดยการตรวจทุก 1 ชั่วโมงในช่วง 6–8 ชั่วโมงแรก จากนั้นตรวจทุก 2 ชั่วโมง เมื่อระดับน้ำตาลคงที่อย่างน้อย 3 ครั้งติดต่อกัน และเปลี่ยนเป็นตรวจทุก 4 ชั่วโมงต่อไป พยาบาลในหอผู้ป่วยวิกฤตมีบทบาทสำคัญในการจัดการภาวะดังกล่าว ทั้งด้านการประเมิน การเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด การให้การพยาบาลร่วมกับทีมสหสาขาวิชาชีพ และการป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นจากระดับน้ำตาลในเลือดที่ไม่เหมาะสม ดังนั้น พยาบาลจึงจำเป็นต้องมีความรู้และความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับภาวะระดับน้ำตาลในเลือดผิดปกติ ทั้งในด้านความสำคัญของการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด กลไกการควบคุมระดับน้ำตาล สาเหตุที่เกี่ยวข้องในผู้ป่วยวิกฤต เป้าหมายในการควบคุมระดับน้ำตาลและแนวทางการพยาบาลที่เหมาะสม เพื่อให้สามารถดูแลผู้ป่วยได้อย่างถูกต้อง รวดเร็ว และสอดคล้องกับมาตรฐานวิชาชีพ บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอความรู้เกี่ยวกับภาวะระดับน้ำตาลในเลือดผิดปกติในผู้ป่วยผู้ใหญ่และผู้สูงอายุในภาวะวิกฤต โดยมุ่งเน้นให้พยาบาลมีความเข้าใจเกี่ยวกับกลไกพยาธิสรีรวิทยา สาเหตุ และแนวทางการพยาบาลที่สามารถประยุกต์ใช้ในการดูแลผู้ป่วยได้อย่างเหมาะสม เพื่อเสริมสร้างความปลอดภัย ลดความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อน และลดอัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยกลุ่มนี้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Joshi A, Mehta Y. Dysglycemia in ICU patients. J Card Crit Care. 2022;6:40–2. doi:10.1055/s-0042-1750116.
Honarmand K, Sirimaturos M, Hirshberg EL, Bircher NG, Agus MSD, Carpenter DL, et al. Society of Critical Care Medicine guidelines on glycemic control for critically ill children and adults 2024. Crit Care Med. 2024;52(4):e161–81.
Lacherade JC, Jacqueminet S, Preiser JC. An overview of hypoglycemia in the critically ill. J Diabetes Sci Technol. 2009;3(6):1242–9. doi:10.1177/193229680900300603.
Akirov A, Shochat T, Dotan I, Diker-Cohen T, Gorshtein A, Shimon I. Glycemic variability and mortality in patients hospitalized in general surgery wards. Surgery. 2019;166(2):184–92.
Khan SA, Shields S, Abusamaan MS, Mathioudakis N. Association between dysglycemia and the Charlson Comorbidity Index among hospitalized patients with diabetes. J Diabetes Complications. 2022;36(10):108305.
Okazaki T, Nabeshima T, Santanda T, Hoshina Y, Kondo Y, Yaegashi Y, et al. Association of relative dysglycemia with hospital mortality in critically ill patients: a retrospective study. Crit Care Med. 2024;52(9):1356–66.
Hantzidiamantis PJ, Awosika AO, Lappin SL. Physiology, glucose [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Apr 30 [cited 2025 Nov 11]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK545201/
Olariu E, Pooley N, Danel A, Miret M, Preiser J-C. A systematic scoping review on the consequences of stress-related hyperglycemia. PLoS One 2018;13(04):e0194952.
Parvathareddy VP, Wu J, Thomas SS. Insulin resistance and insulin handling in chronic kidney disease. Compr Physiol. 2023;13(4):5069–76. doi:10.1002/cphy.c220019.
Akirov A, Grossman A, Shochat T, Shimon I. Mortality among hospitalized patients with hypoglycemia: insulin related and noninsulin related. J Clin Endocrinol Metab. 2017;102(2):416–424.
Mitsuyama Y, Shimizu K, Komukai S, Hirayama A, Takegawa R, Ebihara T, et al. Sepsis-associated hypoglycemia on admission is associated with increased mortality in intensive care unit patients. Acute Med Surg. 2022;9:e718.
Rivas AM, Nugent K. Hyperglycemia, insulin, and insulin in sepsis. Am J Med Sci. 2021 Mar;361(3):297–302.
AlEissa MS, AlGhofaili IA, Alotaibe HF, Yaslam MT, AlMujil MS, Arnous MM, et al. Incidence and risk factors associated with hypoglycemia among patients with chronic kidney disease: a systematic review. J Family Community Med. 2020;27(3):157–62.
American Diabetes Association. Standards of Care in Diabetes—2023 Abridged for Primary Care Providers. Clin Diabetes. 2023;41(1):4–31. doi:10.2337/cd23-as01.
Tanaka A, Yatabe T, Suhara T, Egi M. The optimal glycemic target in critically ill patients: an updated network meta-analysis. J Intensive Care. 2024;12:14.
Mehta Y, Mithal A, Kulkarni A, Reddy BR, Sharma J, Dixit S, et al. Practice guidelines for enteral nutrition management in dysglycemic critically ill patients: a relook for Indian scenario. Indian J Crit Care Med. 2019;23(12):594–603.
Rovida S, Bruni A, Pelaia C, Bosco V, Saraco G, Galluzzo E, et al. Nurse-led protocols for control of glycaemia in critically ill patients: a systematic review. Intensive Crit Care Nurs.2022;71:103247. doi:10.1016/j.iccn.2022.103247.
Elpasiony NMA, Hafez AA, Hendy A, Ibrahim RK, Kotp MH, Baghdadi NA, et al. Nurse-led insulin protocol efficacy for control of hyperglycemia in critically ill patients. BMC Nurs. 2025;24(1):924.
คณะกรรมการเภสัชกรรมและการบำบัด โรงพยาบาลศิริราช. คู่มือการใช้ยาที่มีความเสี่ยงสูง (High Alert Drug). ฉบับที่ 6. กรุงเทพฯ: โรงพยาบาลศิริราช; 2022. p.172–84.
Kitabchi AE, Umpierrez GE, Pasquel FJ, Wolfsdorf JI, Bhattarai M, Nyenwe EA, et al. Hyperglycemic crises in adults with diabetes: A consensus report. Diabetes Care. 2024;47(6):1257–1275.
American Diabetes Association. Glycemic goals and hypoglycemia: Standards of care in diabetes—2025. Diabetes Care. 2025;48(Suppl 1):S128–S145. doi:10.2337/dc25-S006.
American Diabetes Association Professional Practice Committee. Diabetes care in the hospital: Standards of care in diabetes—2025. Diabetes Care. 2025;48(Suppl 1):S321–34.