Effect of a Self-modification Program on Pesticide Protection Behaviors among Farmers in Saraburi Province
Keywords:
Health literacy, self-protective behaviors, PesticidesAbstract
This quasi-experimental study, employing a one-group pretest-posttest design, aimed to compare the mean scores of pesticide knowledge, health literacy, and preventive behaviors regarding pesticide among farmers in Saraburi Province, before and after participating in a health literacy promotion program. The study was conducted from August 1, 2025 to December 31, 2025. The sample consisted of 50 farmers in Saraburi Province, selected through multi-stage random sampling. The research instruments included a 6-week health literacy promotion program and a questionnaire assessing health literacy, and self-protection behaviors. The content validity (IOC) of the questionnaire ranged from 0.67 to 1.00. The reliability of the health literacy and self-protection behavior sections Cronbach’s alpha coefficients of 0.96 and 0.92, respectively. Data were analyzed using descriptive statistics including frequency, percentage, mean, and standard deviation and the comparative Paired t-test, with statistical significance at the 0.05 level.
The results showed that after the experiment, average health literacy and self-protective behaviors pesticide use among farmers were significantly increased compared to before the experiment, with statistical significance at the .001 level. These findings indicate that the program was effective in enhancing knowledge, health literacy, and appropriate self-protective behaviors related to pesticide among farmers.
Downloads
References
กนกวรรณ วรชินา, นิภา มหารัชพงศ์ และปาจรีย์ อับดุลลากาซิม. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันตนเองในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวนาปี จังหวัดนครพนม. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 15(3), 252–265.
กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค. (2563). สรุปรายงานการเฝ้าระวังโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม และโรคไม่ติดต่อ. สืบค้นจาก https://apps-doe.moph.go.th/boeeng/download/AW_AESR_NCD_2563.pdf
กองโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค. (2566). รายงานสถานการณ์โรคและภัยสุขภาพจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม ปี 2566. สืบค้นจาก https://bit.ly/46TDkty
จุฑามาศ ศรีมานนท์ และคณะ. (2564). ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรที่มีผลเลือดอยู่ในระดับเสี่ยงและไม่ปลอดภัย โดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ. วารสารสหวิชาการและเพื่อสุขภาพ, 3(2), 32–46. สืบค้นจาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/MDHJ/article/view/257470/183477
ทวีวรรณ ศรีสุขคำ และรัตนา ทรัพย์บำเรอ. (2564). การพัฒนาโปรแกรมสร้างเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพด้านการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชกลุ่มเกษตรกรปลูกข้าวโพด จังหวัดพะเยา. วารสารควบคุมโรค, 47(3), 571–583. https://doi.org/10.14456/dcj.2021.51
ธวัชชัย เอกสันต์, นิภา มหารัชพงศ์, ยุวดี รอดจากภัย และอนามัย เทศกะทึก. (2565). การพัฒนาโปรแกรมและผลของโปรแกรมสุขศึกษาและการส่งเสริมความรอบรู้สุขภาพเพื่อลดความเสี่ยงทางสุขภาพของเกษตรกรที่ใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชในแปลงนาข้าว. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ, 8(2), 29–42. สืบค้นจาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/journalkorat/article/view/258094
นาตยา พรมศรีธรรม และสมศักดิ์ อินทมาต. (2566). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกหอมแบ่ง. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 8(3), 34–41. สืบค้นจาก https://he03.tci-thaijo.org/index.php/ech/article/view/1837
นุสรา หูไธสง และนาฎนภา หีบแก้ว ปัดชาสุวรรณ. (2564). ประสิทธิภาพของโปรแกรมการประยุกต์ใช้แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพและความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชในเกษตรกรสวนยางพารา อำเภอเมืองบึงกาฬ จังหวัดบึงกาฬ. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ, 7(2), 116–131. สืบค้นจาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/journalkorat/article/view/251537
ระบบคลังข้อมูลสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2567). อัตราป่วยจากพิษสารกำจัดศัตรูพืช. สืบค้นจาก https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/46914a29aebb9e55230cc408f59f2d39
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2566). สำมะโนการเกษตร พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร: บริษัท เท็กซ์ แอนด์ เจอร์นัล พับลิเคชั่น จำกัด. สืบค้นจาก https://www.nso.go.th/public/e-book/Census_Survey/Agricultural-Census-2566/6/
สำนักควบคุมพืชและวัสดุการเกษตร. (2567). รายงานสถานการณ์การนำเข้าวัตถุอันตรายทางการเกษตร พ.ศ. 2566. สืบค้นจาก https://www.doa.go.th/ard/?page_id=386
Ahmad, A., Shahid, M., Khalid, S., Zaffar, H., Naqvi, T., Pervez, A., Bilal, M., Ali, M. A., Abbas, G., & Nasim, W. (2019). Residues of endosulfan in cotton growing area of Vehari, Pakistan: An assessment of knowledge and awareness of pesticide use and health risks. Environmental Science and Pollution Research, 26(20), 20079–20091. Retrieved from https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30229485/
Bandura, A. (1971). Social learning theory. New York: General Learning Press. Retrieved from http://www.asecib.ase.ro/mps/Bandura_SocialLearningTheory.pdf
Best, J. W. (1977). Research in education. New Jersey: Prentice Hall. Retrieved from https://books.google.co.th/books?id=vr07AAAAMAAJ
Bloom, B. S., Madaus, G. F., & Hastings, J. T. (1971). Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw-Hill. Retrieved from https://www.scribd.com/document/706673525
Chesser, A. K., Woods, N. K., Smothers, K., & Rogers, N. (2016). Health literacy and older adults: A systematic review. Gerontology & Geriatric Medicine, 2, 1–13. Retrieved from https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5119904/
Kimura, A. (2022). Characteristics of intergenerational health literacy among women farmers in Tsumagoi Village in Japan. Journal of Physical Therapy, 9, 5–10. https://doi.org/10.24642/jjphpt.9.1_5
Madrigal, D., Claustro, M., Wong, M., Bejarano, E., Olmedo, L., & English, P. (2020). Developing youth environmental health literacy and civic leadership through community air monitoring in Imperial County, California. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(5), 1537. https://doi.org/10.3390/ijerph17051537
Nutbeam, D. (2008). The evolving concept of health literacy. Social Science & Medicine, 67(12), 2072–2078. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2008.09.050
Sapbamrer, R., & Thammachai, A. (2020). Factors affecting use of personal protective equipment and pesticide safety practices: A systematic review. Environmental Research, 185, 109444. Retrieved from https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32247154/
World Health Organization. (2013). Health literacy: The solid facts. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe. Retrieved from https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/50a8dd98-9a4d-449b-8549-63c8a6b05892/content
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Sirindhorn College of Public Health Ubon Ratchathani Province
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา (Thai Journal of Public Health and Health Education) เป็นลิขสิทธิ์ของ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดอุบลราชธานี
