การพัฒนาหลักสูตรภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงในระบบสุขภาพปฐมภูมิ ที่ส่งเสริมสมรรถนะผู้นำในหน่วยบริการปฐมภูมิและเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ผู้บริหารในระบบสุขภาพปฐมภูมิจำเป็นต้องการได้รับการพัฒนาศักยภาพการเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงเพื่อให้สามารถนำองค์กรได้อย่างมีประสิทธิภาพ การวิจัยและพัฒนาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาหลักสูตรภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงในระบบสุขภาพปฐมภูมิ และ 2) ศึกษาประสิทธิผลของหลักสูตรภาวะผู้นำฯ ที่ส่งเสริมสมรรถนะผู้นำในหน่วยบริการปฐมภูมิและเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ กลุ่มตัวอย่างระยะที่ 1 เป็นผู้เข้าร่วมการอบรมเชิงปฏิบัติหลักสูตรผู้นำการเปลี่ยนแปลงในระบบสุขภาพปฐมภูมิรุ่นที่ 1 โดยเลือกแบบเจาะจง จำนวน 20 คน และระยะที่ 2 คือ ผู้เข้าร่วมอบรมเชิงปฏิบัติการหลักสูตรผู้นำฯ รุ่นที่ 2 โดยใช้การสุ่มอย่างง่าย จำนวน 57 คน เครื่องมือที่ใช้วิจัย คือ หลักสูตรการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงในระบบสุขภาพปฐมภูมิที่พัฒนาขึ้น และเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบประเมินสมรรถนะผู้นำการเปลี่ยนแปลงในระบบสุขภาพปฐมภูมิที่ทีมผู้วิจัยพัฒนาขึ้น ประกอบด้วย สมรรถนะผู้นำ 5 ด้านคือ 1) ด้านพัฒนาตน 2) ด้านพัฒนาคน 3) ด้านพัฒนางาน 4) ด้านการสื่อสาร และ 5) ด้านการบูรณาการพัฒนา ตน คน งาน และการสื่อสาร วิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติทดสอบ Paired Sample t-test และประเมินผลหลักสูตร โดยการประเมินสมรรถนะผู้นำ 5 ด้าน และรับรองหลักสูตร โดยการยืนยันหลักสูตรด้วยวิธีการสัมมนาอิงกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีสมรรถนะผู้นำการเปลี่ยนแปลงในระบบสุขภาพปฐมภูมิ ทั้ง 5 ด้าน หลังการอบรมสูงกว่าก่อนการอบรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ดังนั้น หลักสูตรการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงในระบบสุขภาพปฐมภูมินี้ สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาสมรรถนะผู้นำในระบบสุขภาพปฐมภูมิต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความและรายงานวิจัยในวารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข เป็นความคิดเห็นของ ผู้เขียน มิใช่ของคณะผู้จัดทำ และมิใช่ความรับผิดชอบของสมาคมศิษย์เก่าพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข ซึ่งสามารถนำไปอ้างอิงได้
เอกสารอ้างอิง
The Secretariat of the Cabinet. Royal Thai Government Gazette: Primary Care System Act B.E. 2562.
[internet]. 2019. [cited 7 March 2020]. Available from: http://www.ratchakitcha. soc.go.th/DATA/
PDF/2562/A/056/T_0165.PDF .(in Thai)
Bureau of Health Service Support, Ministry of Public Health. Standard quality manual Primary health
services 2023[internet]. 2023 [cited 30 October 2024]. Available from: https://wwwlbo.moph. go.th/
newweb/loadsfile/tp/ค้่ม่อคุณภาพบรกิ ารสุขภาพฐมภ้มิ_66.pdf.(in Thai)
Swanwick T, Varnam R. Leadership development and primary care. BMJ Leader 2019;3:59–61.
Spanos S, Leask E, Patel R, Datyner M, Loh E, Braithwaite J. Healthcare leaders navigating complexity:
a scoping review of key trends in future roles and competencies. BMC Med Educ. 2024;24(1):720. doi:
1186/s12909-024-05689-4.
Bureau of Primary Health Care System Support, Office of the Permanent Secretary Ministry of Public Health.
Guidelines for the establishment of primary care units and primary care networks Act B.E. 2562. 2019.
(in Thai)
Parr JM, Teo S, Koziol-McLain J. A quest for quality care: exploration of a model of leadership
relationships, work engagement, and patient outcomes. J Adv Nurs. 2021;77(1):207–20. doi.
org/10.1111/jan.14583
Ree E, Wiig S. Linking transformational leadership, patient safety culture and work engagement in home
care services. Nurs Open. 2020;7(1):256–64. doi.org/10.1002/nop2.386
Charoenchai S, Ritruechai S, Chanphet J, Tewtong K, Sukolpuk M. The study of the implementation of
the transformational leadership development project in the primary health care system. Journal of Health
Science Research. 2019;13(2):93-102.(in Thai)
Bass BM, Riggio RE. Transformational leadership (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates Publishers;
Charoenchai S, Ritruecha S. Transformative leadership development in primary health care system:
value-based leadership philosophy. Journal of Sakon Nakhon Hospital. 2020;23(2):172-81. (in Thai)
Copeland KM. The emerging significance of values-based leadership: a literature review. International
Journal of Leadership Studies 2014;8(2):105–35.
Schneiderhan J, Guetterman TC, Dobson ML. Curriculum development: a how to primer. Family medicine
and community health. 2019;7(2):e000046. doi.org/10.1136/fmch-2018-000046
Kang H. Sample size determination and power analysis using the G*Power software. J Educ Eval Health
Prof. 2021;18:17. doi: 10.3352/jeehp.2021.18.17.
Kaemkate W. Research methodology in behavioral sciences. 2nd ed. Bangkok: Chulalongkorn University
Printing; 2012.(in Thai)
Hai TN, Van TT, Thi HN. Relationship between transformational leadership style and leadership thinking
of provincial administration leaders. Emerg Sci J. 2021;5(5):714-30. doi: 10.28991 /esj-2021-01307
Curtis GJ. Follower-rated leadership styles, leader behaviours, and leaders’ thinking styles: a test of the
cognitive experiential leadership model. Aust J Psychol. 2020;72(4):318-27. doi:10.1111/ajpy.1
Rasa J. Developing effective health leaders: the critical elements for success. J Hosp Manag Health Policy.
;4:6. doi: 10.21037/jhmhp.2019.11.02
Rotenstein SL, Sadun R, Jena B. “Why doctors need leadership training”, Harvard Business Review
[internet]. 2018 [cited 30 October 2024]. Available from: https://hbr.org/2018/10/why-doctors
-need-leadership-training
van Diggele C, Burgess A, Roberts C, Mellis C. Leadership in healthcare education. BMC Med Educ.
; 20(Suppl 2):456. doi.org/10.1186/s12909-020-02288-x
