Knowledge of folklore healer therapy in Phichit province: Case study Mr. Manas Suthikas
Main Article Content
Abstract
The purpose of the study about body of knowledge, guidelines, and principles of symptomatic treatment of a folk healer in Phichit province, a case study of Mr. Manas Suthikas, is to study body of knowledge, guidelines and principles of symptomatic treatment of a folk healer in an area of Phichit province. The data collections of this research were from interview form, observation, questionnaire response, still image, and motion picture recording. The folk healer who was registered as practitioners in the field of Thai traditional medicine and was the outstanding national healer in 2019.Therefore, the research team was interested about his body of knowledge. The result found that Mr. Manas Suthikas had brought the knowledge from his ancestors to use in taking care of his own health and people in the community by inheriting it from his father, Mr. Chuea Sutthikas. He was inherited the knowledge of herbal medicines, snake and insect venom, massage, fractures with the use of rituals and incantation. Herbs used for treatment, such as Barleria lupulina Lindl., Indigofera tinctoria, and Cocos nucifera Linn. Treatment patterns include massage to loosen muscles, ground herbs, oil, spit/blow, consecrated oil, Thai massage, bone massage, etc. The body of knowledge, guidelines and principles of healing the symptoms of the folk healer can be used as a source of research for those who are interested in Thai traditional medicine and can use it as a guideline for selecting, patterns, and processes for using indigenous wisdom to cure diseases and take care of folk healers in the community.
Article Details
References
กมลทิพย์ สุวรรณเดช. (2561). การแพทย์พื้นบ้าน:การแพทย์ของชุมชน ที่ไม่ล้าสมัยในยุคดิจิทัลและการสร้างสรรค์นวัตกรรม. สืบค้นเมื่อ 16 ตุลาคม 2564, จาก URL http://wiki.ocsc.go.th/_media/กมลทิพย์_http://wiki.ocsc.go.th/_media/กมลทิพย์_สุวรรณเดช1.pdf.
กัญญ์สิริ จันทร์เจริญ. (2548). การกำหนดประชากรและกลุ่มตัวอย่างการวิจัยทางการพยาบาล:แนวคิด หลักการและวิธีปฏิบัติ. 30 หน้า.
อัชฌา สมนึกและคณะ. (2565). การศึกษาภูมิปัญญาของหมอกระดูกพื้นบ้าน จังหวัดราชบุรี. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 8(4), 56-64.
จุฬา วิริยะบุบผา. (2561). การศึกษาองค์ความรู้ในการรักษาโรคหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาทของหมอพื้นบ้าน. คณะการแพทย์แผนไทย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2564, จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jmhs/article/view/163702/118486.
ฉันทนา กระภูฤทธิ์, ธนิดา ขุนบุญจันทร์, อาภากรณ์ เตชรัตน์, กฤษณะ คตสุข. (2560). บันทึกภูมิปัญญา : การนวดพื้นบ้านไทย กรณีหมอทองเลื่อน วิเศษสิงห์ จังหวัดกาญจนบุรี. กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. สืบค้นเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม 2564, จาก https://www.dtam.moph.go.th/index.php/th/services/health-knowledge/faq-folk- medicine/2018-fm0001.html.
ชลวิทย์ สิงหกุล และคณะ. (2562). องค์ความรู้การรักษาโรคริดสีดวงทวารของหมอพื้นบ้าน จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก,17(3), 475-487.
พิชชานันท์ เธียรทองอินทร์ และคณะ. (2565). ภูมิปัญญาการนวดไทย: กรณีศึกษาหมอพื้นบ้านในตำบลแจระแม อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารมหาวิทยาลัยคริสเตียน, 28(1), 44-48.
เชาวลิตร์ วงษ์ดีและคณะ. (2564). การศึกษาภูมิปัญญาหมอพื้นบ้านรักษาโรคนิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ: กรณีศึกษาหมอเขียน เขื่อนทอง อำเภอสอง จังหวัดแพร่. วารสารกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, 19(1), 172-188.
นนทิยา จันทร์เนตร. (2561). ภูมิปัญญาด้านการบำบัดรักษาโรคของหมอยาพื้นบ้านในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารชุมชนวิจัย มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, 12(3), 124-135.
เปรมปรีดิ์ โพธิ์ศรีทอง และวรรณนะ หนูหมื่น. (2560). การรักษาโรคด้วยภูมิปัญญาหมอพื้นบ้าน : กรณีหมองู และหมอหยิกพยาธิ ตำบลบางจาก จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 12(42), 90-101.
พระนิทัศน์ วงศ์วังเพิ่ม. (2563). พฤติกรรมทางการเมืองของประชาชนในการออกเสียงประชามติร่างรัฐธรรมนูญ ปี 2559 ในเขตอำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย. วารสารบัณฑิตสาเกตปริทรรศน์,5(2), 59-74.
พิชชานันท์ เธียรทองอินทร์ และนำพล แปนเมือง. (2562). ภูมิปัญญาพื้นบ้านกับการรักษาโรคอัมพฤกษ์และอัมพาต: กรณีศึกษา นางบัวพัน น้ำจันทร์ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารหมอยาไทยวิจัย, 5(1), 63-73.
ภัครพล แสงเงิน และกังวล คัชชิมา. (2563). แนวทางการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับตำรับยาโบราณในไทย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 39(4), 64-81.
ภัทร วาศนา และจิราภรณ์ บุญมาก. (2563). บันทึกภูมิปัญญาหมอพื้นบ้าน: กรณีหมอสมยศ สุริย์ฉาย หมอพื้นบ้านรักษามะเร็ง. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, 18(1), 217-221.
มณีรัศมิ์ พัฒนสมบัติสุข. (2564). การตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือวิจัยทางการพยาบาลและสังคมศาสตร์. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 8(2), 329-343.
สายจิต สุขหนูและคณะ. (2564). การศึกษาองค์ความรู้พื้นบ้านในการรักษาโรคต้อกระจก โดยการบ่งต้อ ด้วยหนามหวายขม กรณีศึกษาหมอชเอม ขุมเพชร. วารสารหมอยาไทยวิจัย, 7(1), 29-52.
สิริรัตน์ เลาห์ประภานนท์ และคณะ (2562). การศึกษาภูมิปัญญาของหมอพื้นบ้านในการรักษาผู้ป่วยที่ถูกงูกัดในภาคใต้ของประเทศไทย.คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย. 1-99.
สุพรรณิกา ใจสมั่น และสนั่น ศุภธีรสกุล. (2557). การศึกษาภูมิปัญญาหมอพื้นบ้านไทย: กรณีศึกษาหมอประวิทย์ แก้วทอง. วาสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ สงขลานครินทร์, 20(1), 161-184.
ไสว หวานเสร็จ และดารณี อ่อนชมจันทร์ (2564). การศึกษาองค์ความรู้ในการใช้สมุนไพรรักษาโรค: กรณีหมอพื้นบ้านในพื้นที่ จังหวัดเชียงราย. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, 16(3), 420-435.
อภิฤดี หาญณรงค์ และวิชัย โชควิวัฒน์. (2563). การศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านสุขภาพและการแพทย์พื้นบ้าน กรณีศึกษา : อำเภอช้างกลาง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 7(1), 117-126.
อำพล บุญเพียร และคณะ. (2564). การศึกษาองค์ความรู้ด้านการนวดแบบราชสำนักในการรักษาโรคออฟฟิศซินโดรม: กรณีศึกษา อาจารย์มนัส รัตชะถาวร. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, 19(1), 179-189.