การประเมินระบบการดูแลสุขภาพจิตผู้ต้องขังเรือนจำอำเภอรัตนบุรีด้วยระบบ Telepsychiatry

Main Article Content

นราศักดิ์ ลักขษร

บทคัดย่อ

บทนำ: เนื่องจากผู้ต้องขังในเรือนจำไม่สามารถเข้าถึงบริการสาธารณสุขที่สถานพยาบาลของรัฐได้ด้วยตนเองเมื่อเกิดการเจ็บป่วย โรงพยาบาลรัตนบุรี จึงได้มีการพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพจิตและจิตเวชในเรือนจำด้วยระบบ Telepsychiatry ตามกรอบแนวคิดระบบบริการสุขภาพ Six Building Blocks of Health System ขององค์การอนามัยโลก เพื่อให้ผู้ป่วยเข้าถึงการรักษาพยาบาลอย่างเท่าเทียมตามหลักมนุษยธรรม จึงควรประเมินระบบบริการดังกล่าวขึ้น
วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินผลระบบการดูแลสุขภาพจิตผู้ต้องขัง ด้วยระบบ Telepsychiatry และผลลัพธ์ทางคลินิกผู้ต้องขังเรือนจำอำเภอรัตนบุรี ตามกรอบแนวคิดระบบการบริการสุขภาพ Six Building Blocks of Health system ขององค์การอนามัยโลก
วิธีการศึกษา: การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงประเมินผล มีกลุ่มตัวอย่างในการศึกษาวิจัย 3 กลุ่ม ดังนี้ กลุ่มที่ 1 บุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขในโรงพยาบาลรัตนบุรี ที่ใช้ระบบTelepsychiatry จำนวน 16 คน กลุ่มที่ 2 เจ้าหน้าที่เรือนจำอำเภอรัตนบุรีที่ประจำสถานพยาบาลเรือนจำ ที่ใช้ระบบTelepsychiatry จำนวน 4 คน และ กลุ่มที่ 3 ผู้ต้องขังที่มีผลการคัดกรองสุขภาพจิตผิดปกติ จำนวน 156 คน โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ
ผลการศึกษา: ผลการประเมินระบบการดูแลสุขภาพจิตผู้ต้องขังเรือนจำอำเภอรัตนบุรีด้วยระบบ Telepsychiatry ตามกรอบแนวคิดระบบบริการสุขภาพ Six Building Blocks of Health System ขององค์การอนามัยโลก ทำให้เห็นแนวทางการจัดบริการดูแลสุขภาพจิตและจิตเวชในเรือนจำด้วยระบบ Telepsychiatry มากขึ้น สามารถเพิ่มการเข้าถึงการบริการสุขภาพจิตได้อย่างครอบคลุมและมีประสิทธิภาพ ผู้ต้องขังที่มีปัญหาสุขภาพจิตได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง และผลการคัดกรองผู้ต้องขังจำนวน 1,639 ราย มีปัญหาสุขภาพจิตทั้งสิ้น 156 ราย (ร้อยละ9.5) มีโรคจิตเวชจำนวน 37 ราย (ร้อยละ2.2) ผลการคัดกรองทางสุขภาพจิต จำนวน 119 ราย (ร้อยละ7.3) พบภาวะซึมเศร้าระดับน้อย จำนวน 22 ราย (ร้อยละ78.6), ปานกลาง,จำนวน 5 ราย (ร้อยละ 17.9 ) และ รุนแรง จำนวน 1 ราย (ร้อยละ3.5) การติดตามผลลัพธ์ หลังทำ Telepsychiatry 6 เดือน ไม่พบอุบัติการณ์ผู้ป่วยจิตเวชก่อความรุนแรง อัตราการเกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยาเพียง ร้อยละ5.2 การคัดกรองสุขภาพจิต อยู่ในเกณฑ์ปกติ จำนวน 114 ราย (ร้อยละ 95.8) แต่มีปัญหาในการเชื่อมต่อสัญญาณและการบันทึกข้อมูล จึงควรพัฒนาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้งาน
สรุป: การดูแลสุขภาพจิตผู้ต้องขังเรือนจำด้วยระบบ Telepsychiatry ส่งผลให้ผู้ป่วยเข้าถึงบริการสุขภาพจิตได้อย่างครอบคลุม มีประสิทธิภาพ และ เท่าเทียมตามหลักมนุษยธรรม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ลักขษร น. (2025). การประเมินระบบการดูแลสุขภาพจิตผู้ต้องขังเรือนจำอำเภอรัตนบุรีด้วยระบบ Telepsychiatry. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์, 40(3), 665–676. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/MJSSBH/article/view/276152
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. ภาวะสังคมไทยไตรมาสสอง ปี 2561. [อินเตอร์เน็ท]. [สืบค้นเมื่อ 10 มกราคม 2567]. ค้นได้จาก:URL: https://www.nesdc.go.th/wordpress/wp-content/uploads/2025/06/2561_q2_001_report.pdf.

กรมราชทัณฑ์. สถิติจำนวนผู้ต้องขังในเรือนจำทั่วประเทศไทย. [อินเตอร์เน็ต]. 2566. [สืบค้นเมื่อ 1 กันยายน 2566]. ค้นได้จาก:URL: http://www.correct.go.th/rt103pdf/report_result.php?date=2023-09-01&report=.

กมลชนก มนตะเสวี, ดวงตา ไกรภัสสร์พงษ์, วิชชุดา จันทราษฎร์. โครงการวิจัยเพื่อพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตและจิตเวชสำหรับผู้ต้องขังในเรือนจำ. กรุงเทพฯ : สถาบันกัลยาณ์ราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต ; 2561.

เรือนจำอำเภอรัตนบุรี จังหวัดสุรินทร์. สรุปรายงานประจำปี 2566. สุรินทร์ : เรือนอำเภอรัตนบุรี ; 2566. (เอกสารอัดสำเนา).

โรงพยาบาลรัตนบุรี จังหวัดสุรินทร์. แนวทางการดูแลผู้ป่วยจิตเวชในเรือนจำ. สุรินทร์ : โรงพยาบาลรัตนบุรี ; 2563. (เอกสารอัดสำเนา).

World health organization. The WHO Health Systems Framework. [Internet].2019. [cited 2024 Jan 10]. Available from:URL: http://www.wpro.who.int/healt.../health_systems_framework/en.

กลุ่มภารกิจนิติสุขภาพจิต สถาบันกัลยาณ์ราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการให้บริการตรวจรักษาผู้ต้องขังป่วยจิตเวช ผ่านระบบTelepsychiatry. กรุงเทพฯ : บียอนด์พับลิสซิ่ง ; 2563.

ศูนย์สุขภาพจิต กองบริการทางการการแพทย์ กรมราชทัณฑ์. แนวทางการดูแลสุขภาพจิตและจิตเวชแก่ผู้ต้องขังในเรือนจำ/ทัณฑสถาน ตามพระราชบัญญัติสุขภาพจิต พ.ศ. 2551. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ; 2558.

กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการใช้เครื่องมือด้านสุขภาพจิตสำหรับบุคลากรสาธารณสุขในโรงพยาบาลชุมชน (คลินิกโรคเรื้อรัง) ฉบับปรับปรุง. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด ; 2558.

Totten AM, Womack DM, Eden KB, McDonagh MS, Griffin JC , Grusing S,et al. Telehealth: Mapping the Evidence for Patient Outcomes From Systematic Reviews. Rockville : Agency for Healthcare Research and Quality (US) ; 2016.

ณัฏฐชัย สุวจิตตานันท์, ทักษอร วิโรจน์วรรณ, อนันต์ ธรรมชาลัย. การประเมินผลเชิงระบบของการใช้ Telemedicine ในระบบสุขภาพ: บทวิเคราะห์ตามกรอบคุณภาพของ Institute of Medicine. วารสารกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ 2567;3(3):118 – 43.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์. รายงานการตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุขประจำปีงบประมาณ 2567 รอบ1/2567. สุรินทร์ : สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์ ; 2567. (เอกสารอัดสำเนา).

de la Torre-Díez I, López-Coronado M, Vaca C, Aguado JS, de Castro C. Cost-utility and cost-effectiveness studies of telemedicine, electronic, and mobile health systems in the literature: a systematic review. Telemed J E Health 2015;21(2):81-5. doi: 10.1089/tmj.2014.0053.

สวิณีย์ ทองแก้ว, พีระพล รัตนะ. ระบบสุขภาพและประสบการณ์การรับบริการของผู้ต้องขังเรือนจำจังหวัดยโสธร. วารสารวิชาการร้อยแก่นสาร 2566;8(3):179- 93.