ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันการได้รับสารเคมีจากการเกษตรของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ตำบลกาเกาะ อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์

Main Article Content

ธวัชชัย ยืนยาว
อาภากร สืบศรี

บทคัดย่อ

หลักการและเหตุผล: ปัจจุบันเกษตรกรส่วนใหญ่ยังคงใช้สารเคมีเป็นหลัก เนื่องจากราคาถูก ใช้ง่าย และเห็นผลเร็ว ผลกระทบจากการสัมผัสโดยตรงนำไปสู่โรคเรื้อรัง เช่น โรคทางประสาท โรคตับ ไต และมะเร็งบางชนิด ซึ่งเกิดจากพฤติกรรมการป้องกันการได้รับสารเคมีจากการเกษตรที่ไม่ถูกต้อง
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันการได้รับสารเคมีจากการเกษตรของอสม. ตำบลกาเกาะ อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์
วิธีการศึกษา: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบวิเคราะห์ความสัมพันธ์ (Correlational Descriptive Study) โดยใช้แบบสอบถาม 4 ส่วน ตัวอย่างเป็น อสม.ในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกาเกาะ อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ จำนวน 133 คน เก็บข้อมูลจากแบบสอบถามจากGoogle Form วิเคราะห์ด้วยสถิติพรรณนา,T-test independent, One- way ANOVA และ Stepwise Multiple linear Regression
ผลการศึกษา: พฤติกรรมการป้องกันการได้รับสารเคมีจากการเกษตร มีคะแนนรวมเฉลี่ยอยู่ในระดับสูง (99.6 ± 8.3) ปัจจัยด้านความรู้และปัจจัยด้านทัศนคติการป้องกันการได้รับสารเคมีจากการเกษตรมีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันการได้รับสารเคมีจากการเกษตรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ <0.001
สรุปผล: ทัศนคติการป้องกันการได้รับสารเคมีจากการเกษตร ความรู้เกี่ยวกับการป้องกันการได้รับสารเคมี อายุและระยะเวลาในการทำการเกษตรมีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันการได้รับสารเคมีจากการเกษตร ควรมีการจัดกิจกรรมส่งเสริมความรู้และทัศนคติจากการอบรม โปรแกรมหรือการใช้สื่อออนไลน์ให้สอดคล้องกับบริบท

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ยืนยาว ธ. . ., & สืบศรี อ. . . (2025). ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันการได้รับสารเคมีจากการเกษตรของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ตำบลกาเกาะ อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์, 40(3), 503–514. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/MJSSBH/article/view/278365
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

กองนโยบายและแผนการใช้ที่ดิน กรมพัฒนาที่ดิน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. พื้นที่เขตเกษตรกรรมประเทศไทย. [อินเตอร์เน็ท]. [สืบค้นเมื่อ 13 มีนาคม 2568]. ค้นได้จาก:URL: https://qrcode.ldd.go.th/upload/index.php/s/e5r1Db1mIbhcotW.

สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. ผลกระทบจากการใช้สารเคมีทางการเกษตร. [อินเตอร์เน็ท]. [สืบค้นเมื่อ 13 มีนาคม 2568]. ค้นได้จาก:URL: https://www.onep.go.th.ผลกระทบต่อการใช้สารเคมี.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. ปัจจัยการผลิต ปริมาณและมูลค่าการนำเข้าวัตถุอันตรายทางการเกษตรปี 2560- 2564. [อินเตอร์เน็ท]. [สืบค้นเมื่อ 13 มีนาคม 2568]. ค้นได้จาก:URL: สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร.

ศิริวรรณ แก้วสุขเรือง, สรัญญา ถี่ป้อม. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันสารเคมีกำจัดศัตรูพืชเข้าสู่ร่างกาย ของเกษตรกรปลูกข้าว ตำบลไกรกลาง อำเภอกงไกรลาศ จังหวัดสุโขทัย. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชียฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2562.;13(2):186-99.

วันปิติ ธรรมศรี. ผลกระทบทางสุขภาพและสิ่งแวดล้อมจากการใช้สารเคมีทางการเกษตรของเกษตรกรไทย. วารสารเกษตรพระจอมเกล้า 2564;39(4):329–36.

Fan L, Niu H, Yang X, Qin W, Bento CP, Ritsema CJ, et al. Factors affecting farmers' behaviour in pesticide use: Insights from a field study in northern China. Sci Total Environ 2015;537:360-8. doi: 10.1016/j.scitotenv.2015.07.150.

กลุ่มงานยุทธศาสตร์และข้อมูลเพื่อพัฒนาจังหวัด สำนักงานจังหวัดสุรินทร์. แผนพัฒนาจังหวัดสุรินทร์ พ.ศ.2566-2570. สุรินทร์ : กลุ่มงานยุทธศาสตร์และข้อมูลเพื่อพัฒนาจังหวัด สำนักงานจังหวัดสุรินทร์ ; 2564.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์. อัตราป่วยจากพิษสารกำจัดศัตรูพืช. [อินเตอร์เน็ท]. [สืบค้นเมื่อ 13 มีนาคม 2568]. ค้นได้จาก:URL: https://hdc.moph.go.th/srn/public/standard-report-detail/46914a29aebb9e55230cc408f59f2d39.

องค์การบริหารส่วนตำบลกาเกาะ อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์.ข้อมูลชุมชน.2566[อินเตอร์เน็ท]. [สืบค้นเมื่อ 13 มีนาคม 2568]. ค้นได้จาก:URL: องค์การบริหารส่วนตำบลกาเกาะ.

กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือ อสม. ยุคใหม่. กรุงเทพฯ : ชุมชนสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย ; 2554.

Schwartz SH. The Justice of Need and the Activation of Humanitarian Norms. J Soc Issues 2010;31(1):111 - 36. Doi: 10.1111/j.1540-4560.1975.tb00999.x.

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกาเกาะ จังหวัดสุรินทร์. ข้อมูลบริการสุขภาพประจำปี 2567. สุรินทร์ : โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านกาเกาะ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์ ; 2567. (เอกสารอัดสำเนา).

กนกวรรณ วรชินา, นิภา มหารัชพงศ์, และปาจรีย์ อับดุลลากาซิม. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันตนเองในการใช้สารเคมกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวนาปีจังหวัดนครพนม. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ 2565;15(3):252-65.

ศรีสุรางค์ เคหะนาค, อิทธิพล ดวงจินดา, ณัฏฐ์อริญ เดชะศิริพงษ์, ธินกร ไฝเพชร. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากการได้รับอันตรายจากสารเคมีกาจัดศัตรูพืชของเกษตรกร. วารสาร มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ 2565;14(3):1–21.

Bloom BS, Englehart MD, Furst EJ, Hill WH, Krathwohl DR. The Taxonomy of educational objectives, handbook I: The Cognitive domain. New York : David McKay Co., Inc ;1956.

สุทธิดา วงค์สุธา, ณัฐณิสา ไกยสุข, นิพาวรรณ์ แสงพรม, ณัฐวุฒิ กกกระโทก.ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ทัศนคติกับพฤติกรรมการป้องกันอันตรายจากการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชเกษตรกรผู้ประกอบอาชีพปลูกอ้อย อำเภอหนองหงส์ จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยนครราชสีมา 2565;1(1):11-20.

ณฤดี พูลเกษม, อภิญญา สังวาลย์รัมย์, ธนาภรณ์ แตะกระโท, สาวิกา เบ็นขุนทด, ภานุพงศ์ ชาแสน, ณัฐวุฒิ กกกระโทก. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการป้องกันตนเองในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกข้าว ตำบลละลมใหม่พัฒนา อำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยปทุมธานี 2564; 13(1):164–73.

บุญประจักษ์ จันทร์วิน, อัญชนา วิชช์วัฒนางกูร, จีรภา แก้วเขียว, นิสากร จันทวี. ความแตกต่างระหว่างวัยกับพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา2019ของประชาชนจังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี 2565;11(2):90–100.

นุชิตา ม่วงงาม ,ธานินทร์ สุธีประเสริฐ, ธนิฏฐา ทองนาค, วิโรจน์ เอี่ยมระหงส์, สุรศักดิ์ สุนทร. พฤติกรรมการใช้และการป้องกันตนเองจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรผู้ปลูกไม้ดอก ตำบลวังลึก อำเภอสามชุก จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2564;30(4):623–33.

Kolb DA. Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Englewood Cliffs, NJ : Prentice Hall ; 1984.

ทวีศักดิ์ เทพพิทักษ์. การใช้แบบจำลอง KAP กับการศึกษาพฤติกรรมและทัศนคติการป้องกัน การติดเชื้อ เอช ไอ วี / เอดส์ ของคนประจำเรือไทย. วารสารวิทยาการจัดการ 2556;8(2): 84-102.