การศึกษาย้อนหลังในผู้ป่วยภาวะเยื่อบุหัวใจอักเสบติดเชื้อในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนใต้ของประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
หลักการและเหตุผล: ภาวะเยื่อบุหัวใจอักเสบติดเชื้อเป็นภาวะที่มีอัตราการเสียชีวิตสูงทั้งในขณะรักษาตัวในโรงพยาบาลในระยะยาวหลังจากติดเชื้อ เชื้อก่อโรคที่พบบ่อยในประเทศกำลังพัฒนา ได้แก่ Staphylococcus aureus (ร้อยละ 32.0) viridans group streptococci (ร้อยละ 18.0) enterococci (ร้อยละ 11.0) coagulase-negative staphylococcus (ร้อยละ 11.0) และ Streptococcus bovis (ร้อยละ 7.0) ภาวะเยื่อบุหัวใจอักเสบติดเชื้อมีความเสี่ยงในการเสียชีวิตในโรงพยาบาลหลังการผ่าตัดอยู่ที่ร้อยละ 10.9 ปัจจุบันยังไม่มีการศึกษาเกี่ยวกับภาวะเยื่อบุหัวใจอักเสบติดเชื้อในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนใต้ของประเทศไทย
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาเชื้อก่อโรคที่เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะเยื่อบุหัวใจอักเสบติดเชื้อ ลักษณะทางคลินิกของผู้ป่วย และอัตราการเสียชีวิตหลังการผ่าตัดระหว่างปี พ.ศ. 2556 ถึง พ.ศ. 2565 ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนใต้ของประเทศไทย
วิธีการศึกษา: การดำเนินการวิจัยเป็นรูปแบบศึกษาย้อนหลัง (Retrospective cohort study) ในผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นภาวะเยื่อบุหัวใจอักเสบติดเชื้อในศูนย์ผ่าตัดหัวใจเปิด 2 แห่ง คือ โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ และโรงพยาบาลบุรีรัมย์ ระหว่างปี พ.ศ. 2556 ถึง พ.ศ. 2565
ผลการศึกษา: มีผู้ป่วยรวม 484 ราย อายุเฉลี่ย 51.1±16.2 ปี (ช่วง: 18–91 ปี) ประมาณ 2 ใน 3 ของผู้ป่วยเป็นเพศชาย มีผู้ป่วย 153 ราย (ร้อยละ 31.6) เข้ารับการรักษาโดยการผ่าตัด โดยลิ้นหัวใจที่เกี่ยวข้องส่วนใหญ่ได้แก่ ลิ้นหัวใจไมทรัลร้อยละ 46.9 ลิ้นหัวใจเอออร์ติกร้อยละ 29.3 ลิ้นหัวใจเอออร์ติกและไมทรัลร้อยละ 12.8 และลิ้นหัวใจไตรคัสปิดร้อยละ 6.0 และสามารถระบุชนิดของเชื้อก่อโรคได้ในผู้ป่วย 217 ราย (ร้อยละ 44.8) โดยเชื้อที่พบมากที่สุดได้แก่ Viridans group streptococci (ร้อยละ 26.7) Staphylococcus aureus (ร้อยละ 16.1) Streptococcus agalactiae (ร้อยละ 13.4) Streptococcus suis (ร้อยละ 11.1) Enterococcus faecalis (ร้อยละ 10.1) และ coagulase-negative staphylococci (ร้อยละ 6.0) ในจำนวนนี้ ผู้ป่วย 93 ราย (ร้อยละ 19.2) ได้รับยาปฏิชีวนะเพียงอย่างเดียว ผู้ป่วย 92 ราย (ร้อยละ 19.0) ปฏิเสธการผ่าตัด ผู้ป่วย 68 ราย (ร้อยละ 14.1) เสียชีวิตก่อนการผ่าตัด และผู้ป่วย 78 ราย (ร้อยละ 16.1) ถูกส่งตัวไปรักษาที่ศูนย์ตติยภูมิ โดยมีผู้ป่วย 153 ราย (ร้อยละ 31.6) ที่ได้รับการรักษาโดยการผ่าตัด อัตราการรอดชีวิตหลังการผ่าตัดอยู่ที่ร้อยละ 90.2
สรุป: เชื้อก่อโรคที่ทำให้เกิดภาวะเยื่อบุหัวใจอักเสบติดเชื้อที่พบบ่อยที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนใต้ของประเทศไทยคือเชื้อ Viridans group streptococci ซึ่งสงสัยว่าจะมาจากพฤติกรรมการดูแลสุขภาพและสุขอนามัยช่องปากที่ไม่ดี ส่วนเชื้อที่น่าสนใจ ได้แก่ เชื้อ Streptococcus suis ที่สงสัยว่าจะมาจากพฤติกรรมการบริโภคเนื้อหมูดิบ และเชื้อ Enterococcus faecalis ที่สงสัยว่าจะมาจากสุขอนามัยในการใช้ห้องน้ำและปัจจัยด้านรายได้ อัตราการรอดชีวิตหลังการผ่าตัดเป็นที่น่าพอใจเมื่อเทียบกับอัตราการเสียชีวิตทั่วโลก ปัจจัยที่ส่งผลต่ออัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยหลังการผ่าตัดมากที่สุด ได้แก่ ภาวะช็อกจากภาวะหัวใจล้มเหลว การติดเชื้อรุนแรง และภาวะอวัยวะหลายส่วนล้มเหลว ผลการศึกษาเป็นข้อมูลเชิงประจักษ์เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นภาวะเยื่อบุหัวใจอักเสบติดเชื้อในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนใต้ของประเทศไทย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Holland TL, Baddour LM, Bayer AS, Hoen B, Miro JM, Fowler VG Jr. Infective endocarditis. Nat Rev Dis Primers 2016;2:16059. doi: 10.1038/nrdp.2016.59.
Habib G, Lancellotti P, Antunes MJ, Bongiorni MG, Casalta JP, Del Zotti F, et al. 2015 ESC Guidelines for the management of infective endocarditis: The Task Force for the Management of Infective Endocarditis of the European Society of Cardiology (ESC). Endorsed by: European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS), the European Association of Nuclear Medicine (EANM). Eur Heart J 2015;36(44):3075-3128. doi: 10.1093/eurheartj/ehv319.
U.S. Department of Health and Human Services SAaMHSA, Center for Behavioral Health Statistics and Quality. Results from the 2013 National Survey on Drug Use and Health: Summary of National Findings. USA : Substance Abuse and Mental Health Services Administration ; 2014.
Akinosoglou K, Apostolakis E, Marangos M, Pasvol G. Native valve right sided infective endocarditis. Eur J Intern Med 2013;24(6):510-9. doi: 10.1016/j.ejim.2013.01.010.
Shmueli H, Thomas F, Flint N, Setia G, Janjic A, Siegel RJ. Right-Sided Infective Endocarditis 2020: Challenges and Updates in Diagnosis and Treatment. J Am Heart Assoc 2020;9(15):e017293. doi: 10.1161/JAHA.120.017293.
Sellke FW, del Nido PJ, Swanson SJ. Sabiston & Spencer surgery of the chest. 9th ed. Philadelphia : Elsevier ; 2016.
Kedsawadevong P, Jamnongprasatporn S, Ratanasit N. Streptococcus suis infective endocarditis in patients with Streptococcus suis bacteremia: a retrospective study of prevalence and outcomes. BMC Infect Dis 2024;24(1):1304. doi: 10.1186/s12879-024-10180-y.
Duriyasart R, Panomai N, Angkititrakul S, Nutrawong T. Health behavior in prevention of Streptococcus suis infection among people in Nakhamin and Phon Chan sub-district, Phon Sawan District, Nakhon Phanom Province. J Off DPC7 Khon Kaen 2558;22(2):75-84.
Mokhles MM, Ciampichetti I, Head SJ, Takkenberg JJ, Bogers AJ. Survival of surgically treated infective endocarditis: a comparison with the general Dutch population. Ann Thorac Surg 2011;91(5):1407-12. doi: 10.1016/j.athoracsur.2011.02.007.
