บทความทางวิชาการเรื่อง โรคเมลิออยโดสิสในเด็ก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
โรคเมลิออยโดสิส (melioidosis) เป็นโรคติดเชื้อที่เกิดจากแบคทีเรียแกรมลบ Burkholderia pseudomallei ซึ่งพบได้ทั่วไปในดินและน้ำในประเทศเขตร้อน โดยเฉพาะในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และออสเตรเลียทางเหนือ ประเทศไทยพบผู้ป่วยมากในภาคตะวันออกเฉียงเหนือในช่วงฤดูฝน การติดต่อเกิดจากการสัมผัสเชื้อผ่านทางผิวหนัง การกิน หรือการหายใจ อาการแสดงทางคลินิกมีความหลากหลาย ในผู้ใหญ่มักพบโรคประจำตัวร่วมด้วย เช่น เบาหวานหรือโรคไต และมักพบการติดเชื้อที่ปอดมากที่สุด ขณะที่ในเด็กส่วนใหญ่มักไม่พบโรคประจำตัวซึ่งแตกต่างจากผู้ใหญ่ และมีอาการแสดงที่พบบ่อยคือการติดเชื้อเฉพาะที่ เช่น การติดเชื้อที่ผิวหนัง หรือต่อมน้ำลายพาโรติดอักเสบเป็นฝี (suppurative parotitis) ซึ่งพบได้บ่อยในเด็กในประเทศไทย การวินิจฉัยมาตรฐาน (gold standard) คือการเพาะเชื้อจากสิ่งส่งตรวจทางคลินิก การรักษาแบ่งเป็น 2 ระยะ คือ 1) ระยะต้องรักษาด้วยยาต้านจุลชีพทางหลอดเลือดดำ (initial intensive therapy) โดยยาหลักคือ ceftazidime และ 2) ระยะการรักษาต่อเนื่องด้วยยาต้านจุลชีพชนิดรับประทาน (eradication therapy) เพื่อป้องกันการกลับเป็นซ้ำ โดยยาหลักคือ co-trimoxazole ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนป้องกันโรค การป้องกันจึงเน้นการหลีกเลี่ยงการสัมผัสดินหรือน้ำโดยตรงในกลุ่มเสี่ยง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Currie BJ, Anstey NM. Melioidosis: Epidemiology, clinical manifestations, and diagnosis. UpToDate [Internet]. [cited 2025 Sep 1]. Available from:URL: https://www.uptodate.com/contents/melioidosis-epidemiology-clinical-manifestations-and-diagnosis.
Cheng AC, Currie BJ. Melioidosis: epidemiology, pathophysiology, and management. Clin Microbiol Rev 2005;18(2):383-416. doi: 10.1128/CMR.18.2.383-416.2005.
Vuddhakul V, Tharavichitkul P, Na-Ngam N, Jitsurong S, Kunthawa B, Noimay P, et al. Epidemiology of Burkholderia pseudomallei in Thailand. Am J Trop Med Hyg 1999;60(3):458-61. doi: 10.4269/ajtmh.1999.60.458.
Leelarasamee A, Bovornkitti S. Melioidosis: review and update. Rev Infect Dis 1989;11(3):413-25. doi: 10.1093/clinids/11.3.413.
Currie BJ, Mayo M, Ward LM, Kaestli M, Meumann EM, Webb JR, et al. The Darwin Prospective Melioidosis Study: a 30-year prospective, observational investigation. Lancet Infect Dis 2021;21(12):1737-46. doi: 10.1016/S1473-3099(21)00022-0.
Lumbiganon P, Viengnondha S. Clinical manifestations of melioidosis in children. Pediatr Infect Dis J 1995;14(2):136-40. doi: 10.1097/00006454-199502000-00010.
McLeod C, Morris PS, Bauert PA, Kilburn CJ, Ward LM, Baird RW, et al. Clinical presentation and medical management of melioidosis in children: a 24-year prospective study in the Northern Territory of Australia and review of the literature. Clin Infect Dis 2015;60(1):21-6. doi: 10.1093/cid/ciu733.
Pagnarith Y, Kumar V, Thaipadungpanit J, Wuthiekanun V, Amornchai P, Sin L, et al. Emergence of pediatric melioidosis in Siem Reap, Cambodia. Am J Trop Med Hyg 2010;82(6):1106-12. doi: 10.4269/ajtmh.2010.10-0030.
Currie BJ, Fisher DA, Anstey NM, Jacups SP. Melioidosis: acute and chronic disease, relapse and re-activation. Trans R Soc Trop Med Hyg 2000;94(3):301-4. doi: 10.1016/s0035-9203(00)90333-x.
Chantratita N, Phunpang R, Yarasai A, Dulsuk A, Yimthin T, Onofrey LA, et al. Characteristics and One Year Outcomes of Melioidosis Patients in Northeastern Thailand: A Prospective, Multicenter Cohort Study. Lancet Reg Health Southeast Asia 2023;9:100118. doi: 10.1016/j.lansea.2022.100118.
Wiersinga WJ, Currie BJ, Peacock SJ. Melioidosis. N Engl J Med 2012;367(11):1035-44. doi: 10.1056/NEJMra1204699.
Mohan A, Podin Y, Tai N, Chieng CH, Rigas V, Machunter B, et al. Pediatric melioidosis in Sarawak, Malaysia: Epidemiological, clinical and microbiological characteristics. PLoS Negl Trop Dis 2017;11(6):e0005650. doi: 10.1371/journal.pntd.0005650.
Dance DA, Davis TM, Wattanagoon Y, Chaowagul W, Saiphan P, Looareesuwan S, et al. Acute suppurative parotitis caused by Pseudomonas pseudomallei in children. J Infect Dis 1989;159(4):654-60. doi: 10.1093/infdis/159.4.654.
แกมกาญจน์ ศิลปโภชากุล. โรคเมลิออยโดสิสในเด็กภาคใต้. สงขลานครินทร์เวชสาร 2547;22(ฉบับพิเศษ 2):363-9.
Turner P, Kloprogge S, Miliya T, Soeng S, Tan P, Sar P, et al. A retrospective analysis of melioidosis in Cambodian children, 2009-2013. BMC Infect Dis 2016;16(1):688. doi: 10.1186/s12879-016-2034-9.
Kandasamy Y, Norton R. Paediatric melioidosis in North Queensland, Australia. J Paediatr Child Health 2008;44(12):706-8. doi: 10.1111/j.1440-1754.2008.01410.x.
Thatrimontrichai A, Maneenil G. Neonatal melioidosis: systematic review of the literature. Pediatr Infect Dis J 2012;31(11):1195-7. doi: 10.1097/INF.0b013e318265ac62.
Laopaiboon V, Chamadol N, Buttham H, Sukeepaisarnjareon W. CT findings of liver and splenic abscesses in melioidosis: comparison with those in non-melioidosis. J Med Assoc Thai 2009;92(11):1476-84. PMID: 19938740.
Kingsley PV, Arunkumar G, Tipre M, Leader M, Sathiakumar N. Pitfalls and optimal approaches to diagnose melioidosis. Asian Pac J Trop Med 2016;9(6):515-24. doi: 10.1016/j.apjtm.2016.04.003.
Chaichana P, Jenjaroen K, Amornchai P, Chumseng S, Langla S, Rongkard P, et al. Antibodies in Melioidosis: The Role of the Indirect Hemagglutination Assay in Evaluating Patients and Exposed Populations. Am J Trop Med Hyg 2018;99(6):1378-85. doi: 10.4269/ajtmh.17-0998.
Hoffmaster AR, AuCoin D, Baccam P, Baggett HC, Baird R, Bhengsri S, et al. Melioidosis diagnostic workshop, 2013. Emerg Infect Dis 2015;21(2):e141045. doi: 10.3201/eid2102.141045.
Chierakul W, Anunnatsiri S, Chaowagul W, Peacock SJ, Chetchotisakd P, Day NP. Addition of trimethoprim-sulfamethoxazole to ceftazidime during parenteral treatment of melioidosis is not associated with a long-term outcome benefit. Clin Infect Dis 2007;45(4):521-3. doi: 10.1086/520010.
Chierakul W, Anunnatsiri S, Short JM, Maharjan B, Mootsikapun P, Simpson AJ, et al. Two randomized controlled trials of ceftazidime alone versus ceftazidime in combination with trimethoprim-sulfamethoxazole for the treatment of severe melioidosis. Clin Infect Dis 2005;41(8):1105-13. doi: 10.1086/444456.
Simpson AJ, Suputtamongkol Y, Smith MD, Angus BJ, Rajanuwong A, Wuthiekanun V, et al. Comparison of imipenem and ceftazidime as therapy for severe melioidosis. Clin Infect Dis 1999;29(2):381-7. doi: 10.1086/520219.
Cheng AC, Fisher DA, Anstey NM, Stephens DP, Jacups SP, Currie BJ. Outcomes of patients with melioidosis treated with meropenem. Antimicrob Agents Chemother 2004;48(5):1763-5. doi: 10.1128/AAC.48.5.1763-1765.2004.
Chetchotisakd P, Porramatikul S, Mootsikapun P, Anunnatsiri S, Thinkhamrop B. Randomized, double-blind, controlled study of cefoperazone-sulbactam plus cotrimoxazole versus ceftazidime plus cotrimoxazole for the treatment of severe melioidosis. Clin Infect Dis 2001;33(1):29-34. doi: 10.1086/320878.
Cheng AC, Chierakul W, Chaowagul W, Chetchotisakd P, Limmathurotsakul D, Dance DA, et al. Consensus guidelines for dosing of amoxicillin-clavulanate in melioidosis. Am J Trop Med Hyg 2008;78(2):208-9. PMID: 18256414.
Suputtamongkol Y, Rajchanuwong A, Chaowagul W, Dance DA, Smith MD, Wuthiekanun V, et al. Ceftazidime vs. amoxicillin/clavulanate in the treatment of severe melioidosis. Clin Infect Dis 1994;19(5):846-53. doi: 10.1093/clinids/19.5.846.
Anothaisintawee T, Harncharoenkul K, Poramathikul K, Phontham K, Boonyarangka P, Kuntawunginn W, et al. Efficacy of drug treatment for severe melioidosis and eradication treatment of melioidosis: A systematic review and network meta-analysis. PLoS Negl Trop Dis 2023;17(6):e0011382. doi: 10.1371/journal.pntd.0011382.
Currie B. Melioidosis: the 2014 revised RDH guideline. NT Disease Control Bulletin 2014;21(2):4-8.
