ผลลัพธ์การดูแลผู้ป่วยระยะท้ายแบบประคับประคอง โรงพยาบาลนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
หลักการแลเหตุผล: การดูแลรักษาแบบประคับประคองในผู้ป่วยระยะท้าย หรือผู้ป่วยที่รักษาไม่หายขาดมีแนวโน้ม ทรุดลงใกล้เสียชีวิต มีเป้าหมายเพื่อจัดการอาการ สร้างเสริมสุขภาวะในระยะท้ายของผู้ป่วยให้เสียชีวิตอย่างสงบ สมศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ครอบครัวสามารถดำเนินชีวิตต่อไปได้อย่างปกติ
วัตถุประสงค์: 1. เพื่อศึกษาผลลัพธ์การดูแลผู้ป่วยระยะท้ายแบบประคับประคองแบบประคับประคอง
2. เปรียบเทียบผลลัพธ์ด้านอาการทางคลินิกระยะแรกรับและก่อนจำหน่ายในการดูแลผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะท้าย และโรคเรื้อรังระยะท้ายแบบประคับประคอง
วิธีการศึกษา: วิจัยเชิงวิเคราะห์ภาคตัดขวางย้อนหลัง (Retrospective Cross-sectional study) ศึกษาจาก เวชระเบียนผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาแบบประคับประคองจำนวน 50 คน ช่วงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2566 ถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2567 วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติเชิงพรรณนาความถี่ ร้อยละ และสถิติอนุมาน ได้แก่ Chi-square test และ t-test
ผลการศึกษา: กลุ่มตัวอย่าง 50 คน พบว่า โรคมะเร็งระยะท้าย (ร้อยละ 36) โรคเรื้อรังระยะท้าย (ร้อยละ 64) ผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะท้ายช่วงอายุน้อยกว่า 60 ปี (ร้อยละ 22) ผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะท้ายส่วนใหญ่อายุมากกว่า 61 ปี (ร้อยละ 54) ช่วงอายุระหว่างกลุ่มแตกต่างกัน (p = 0.003) ผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะท้ายมีดัชนีมวลกายต่ำ (ร้อยละ 14) ผู้ป่วยโรคเรื้อรังระยะท้ายมีดัชนีมวลกายท้วม ถึงอ้วนระดับ 2 (ร้อยละ 22) ระหว่างกลุ่มมีความแตกต่างกัน (p = 0.005) ปัจจัยด้านอาการทางคลินิก PPS แรกรับกลุ่มโรคมะเร็งระยะท้าย PPS ระดับ 10-30% (ร้อยละ 22) กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรังระยะท้าย PPS ระดับ 40-60% (ร้อยละ 24) ระหว่างกลุ่มแตกต่างกัน (p = 0.004) ด้านอาการปวดแรกรับ ผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะท้ายปวด (ร้อยละ22) ผู้ป่วยโรคเรื้อรังระยะท้ายไม่ปวด (ร้อยละ 58) ระหว่างกลุ่มแตกต่างกัน (p = 0.004) ปัจจัยเทคนิคทางการแพทย์ การใส่สายยางให้อาหารระหว่างกลุ่มแตกต่างกัน (p = 0.004) การมีโรคร่วมทั้งระหว่างกลุ่มแตกต่างกัน (p = 0.001) จำนวนวันนอนในโรงพยาบาล ระหว่างกลุ่มแตกต่างกัน (p = 0.006) ชนิดการจำหน่ายระหว่างกลุ่มแตกต่างกัน (p = 0.005) เปรียบเทียบผลลัพธ์ด้านอาการทางคลินิกระยะแรกรับและก่อนจำหน่ายด้าน Palliative Performance Scale ระดับความรู้สึกตัว ระดับความปวดและระดับความหอบเหนื่อยระหว่างกลุ่มไม่แตกต่างกัน
สรุป: ผลลัพธ์การดูแลผู้ป่วยระยะท้ายแบบประคับประคอง การดูแลผู้ป่วยกลุ่มโรคมะเร็งและโรคเรื้อรังระยะท้าย สหสาขาวิชาชีพควรดูแลตามอายุ สภาพร่างกายที่แตกต่างกัน การจัดการความทุกข์ทรมาน ดูแลภาวะโภชนาการ การวางแผนการรักษาล่วงหน้า การประเมิน PPS ระดับความรู้สึกตัว อาการปวด และหอบเหนื่อยอย่างต่อเนื่อง เพื่อปรับแผนการดูแลได้ทันท่วงทีและตอบสนองต่อความต้องการของผู้ป่วยได้อย่างครอบคลุม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย, สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2562. พิมพ์ครั้งแรก. นครปฐม : บริษัท พริ้นเทอรี่ จำกัด ; 2563.
Connor SR, Bermed MCS, Edited. Global Atlas of Palliative Care at the End of Life. London : Worldwide Palliative Care Alliance ; 2014.
ศิริเพ็ญ ชั้นประเสริฐ, ทัศนีย์ เชื่อมทอง, สุปรานี ศรีพลาวงษ์. การพัฒนาระบบบริการพยาบาลแบบประคับประคอง กลุ่มการพยาบาล โรงพยาบาลชลบุรี. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า 2559;33(4): 326-339.
ปฐมพร ศิรประภาศิริ, เดือนเพ็ญ ห่อรัตนาเรือง. คู่มือการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองและระยะท้าย (ส าหรับบุคลากรทางการแพทย์). พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี : ส านักงานกิจการโรงพิมพ์ องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก ในพระบรมราชูปถัมภ์ ; 2563.
ปิยะวรรณ โภคพลากรณ์. รูปแบบการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองในประเทศไทย. วารสารพยาบาล กระทรวงสาธารณสุข 2560; 26(3) : 40-51.
ช่อทิพย์ พรหมมารัตน์. ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยประคับประคองที่มารับการรักษา ที่คลินิกประคับประคอง แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลลำพูน. วารสารสาธารณสุขล้านนา 2563;16(1): 70-81.
พัชรีรัตน์ อันสีแก้ว เยาวรัตน์ มัชฌิม, หทัยวรรณ รัตนบรรเจิดกุล. ผลของโปรแกรมการดูแลระยะท้ายต่อผลลัพธ์การดูแลแบบประคับประคอง และการรับรู้ระยะท้ายของชีวิตที่สงบในผู้ป่วยมะเร็งระยะท้าย. วารสารพยาบาลทหารบก 2562;21(2):315-23.
สุคนธ์ทิพย์ บุญยัง, กาญจนา วิสัย. ผลลัพธ์การดูแลแบบประคับประคองผู้ป่วยระยะท้าย ความเครียดและภาวะซึมเศร้าของผู้ดูแลหลักหลังใช้แนวปฏิบัติการดูแลประคับประคองที่บ้าน ในเครือข่ายสุขภาพปฐมภูมิ อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่. วารสารสาธารณสุขล้านนา 2563;16(2):104-117.
Apaijitt P. Palliative Care and End of Life care in Nangrong Hospital, Buriram Province, Thailand. Int. J. Multidiscip. Cult. Relig. Stud. 2020;1(2):19-28.
Hua M, Lu Y, Ma X, Morrison RS, Li G, Wunsch H. Association Between the Implementation of Hospital-Based Palliative Care and Use of Intensive Care During Terminal Hospitalizations. JAMA Netw Open. 2020 Jan 3;3(1):e1918675. doi: 10.1001/jamanetworkopen.2019.18675.
Cassel B, Garrido M, May P, Del FabbroE, Noreika D. Impact of specialist palliative care on re-admission : A “competing risk" analysis to take mortality into account. JPSM 2018;55(2):581.
Preuss CV, Kalava A, King KC. Prescription of Controlled Substances: Benefits and Risks. 2025 Jul 6. In: StatPearls. [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan–.PMID: 30726003 [Cited 2025 May 10.]. Available from:URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30726003/.
Piili RP, Lehto JT, Luukkaala T, Hinkka H, Kellokumpu-Lehtinen PI. Does special education in palliative medicine make a difference in end-of-life decision-making? BMC Palliat Care. 2018 Jul 18;17(1):94. doi: 10.1186/s12904-018-0349-6.
โรงพยาบาลนางรอง. รายงานสถิติการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองโรงพยาบาลนางรอง. บุรีรัมย์ : โรงพยาบาลนางรอง ; 2567. (เอกสารอัดสำเนา).
Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd.ed. New York : Routledge ; 1988.
Richardson LA, Jones GW. A review of the reliability and validity of the Edmonton Symptom Assessment System. Curr Oncol. 2009 Jan;16(1):55. doi: 10.3747/co.v16i1.261.
ฐิติมา ปลื้มใจ. รูปแบบการบริหารจัดการเพื่อการพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาลผู้ป่วยระยะท้ายแบบประคับ ประคองในโรงพยาบาลสงขลา. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้าจังหวัดเพชรบุรี 2563;3(1):73-94.
รุ่งนภา คําตุ้ย, ญาณี โชคสมงาม, จิรัชญาภรณ์ เครือวุฒิศาล, วิชุดา จิรพรเจริญ. ผลลัพธ์ของการจัดบริการการดูแลแบบประคองโดยแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว โรงพยาบาลจอมทอง. วารสารระบบบริการปฐมภูมิและเวชศาสตร์ครอบครัว 2566;6(1):23-32.
ตตรา ศรีธัญรัตน์ และปทมพร อภัยจิตต์. ปัจจัยที่มีผลต่อความรุนแรงโรคในผู้ป่วยโคโรน่าไวรัส 2019 ที่เสียชีวิตในโรงพยาบาลนางรอง. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์ 2566; 38(2): 543-554.
วันเพ็ญ นาโสก, ณิตชาธร ภาโนมัย. พฤติกรรมการบริโภคอาหาร และปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะโภชนาการของผู้สูงอายุในอำเภอเมือง จังหวัดเลย. วารสารวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยราชภัฎเลย. 2563;14(49):94-105.
วรรณพร คำพิลา, ปวินตรา มานาดี, สุกัญญา รักศรี, ปัณฑิตา สุขุมาลย์. พฤติกรรมการบริโภคอาหารของผู้สูงอายุที่มีภาวะความดันโลหิตสูงในชุมชน หมู่ 2 ตำบลบ้านเป็ด อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น. วารสารการแพทย์และสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี 2564;4(2):138–145.
วราภรณ์ สาวิสิทธิ์. ภาวะสุขภาพจิตและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งระยะลุกลามกับการดูแล สุขภาพแบบประคับประคองของครอบครัวในชุมชนชนบท ในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารสาธารณสุขมูลฐาน (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) 2566;38(1):141-155
