อัตราป่วยตายและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการตายของผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันชนิด STE-ACS (ST-Elevation Acute Coronary Syndrome) ที่มารับบริการที่โรงพยาบาลศรีสะเกษ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
หลักการและเหตุผล: อัตราป่วยตายของผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันชนิด STE-ACS (ST-Elevation Acute Coronary Syndrome) เกิดขึ้นในกลุ่มผู้ป่วยที่มีภาวะความเสี่ยงต่างๆ ทั้งเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ภาวะไขมันในเลือดสูง สูบบุหรี่ และภาวะอ้วน เป็นต้น และจากข้อมูลนี้พบว่าภายในเขตพื้นที่บริการของจังหวัดศรีสะเกษยังมีอัตราป่วยตายที่สูง แม้ว่าจะพัฒนาเครือข่ายอย่างต่อเนื่อง การค้นหาปัจจัยเสี่ยงเพื่อควบคุม พัฒนา และลดอัตราป่วยตายจึงเป็นสิ่งที่สำคัญอย่างยิ่ง
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอัตราป่วยตายและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการตายของผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันชนิด STE-ACS (ST-Elevation Acute Coronary Syndrome) ที่มารับบริการที่โรงพยาบาลศรีสะเกษ ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2566 ถึง วันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2568
วิธีการศึกษา: การศึกษาย้อนหลังในรูปแบบ case control study โดยเก็บรวบรวมและทบทวนข้อมูลย้อนหลังจากเวชระเบียนและจากฐานข้อมูล Thai ACS registry (ฐานข้อมูลที่รวบรวมข้อมูลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจเฉียบพลันในประเทศไทย) ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ.2566 ถึง วันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2568
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยที่มีภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันชนิด STE-ACS (ST-Elevation Acute Coronary Syndrome) ทั้งหมด 451 ราย พบอัตราเสียชีวิตร้อยละ 16.2 (73 ราย) ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุที่อายุมากกว่า 60 ปี คิดเป็นร้อยละ 73.1 ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการ ตายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ผู้ป่วยที่มารับบริการที่โรงพยาบาลช้ากว่า 12 ชั่วโมงหลังมีอาการ (late presentation) มีโอกาสเสียชีวิตเป็น 4.12 เท่า ของผู้ป่วยที่มารับบริการเร็วกว่า 12 ชั่วโมง (aOR=4.12, 95%CI 1.12 – 15.15, p = 0.033) ผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจล้มเหลวเมื่อแรกรับมีโอกาสเสียชีวิตเป็น 3.39 เท่า ของผู้ป่วยที่ไม่มีภาวะหัวใจล้มเหลวเมื่อแรกรับ (aOR=3.39, 95%CI 1.01 – 11.34, p = 0.047) ผู้ป่วยที่ยังคงมีภาวะความดันโลหิตต่ำหลังทำหัตถการสวนหัวใจหรือได้รับยาละลายลิ่มเลือด มีโอกาสเสียชีวิตเป็น4.24 เท่า (aOR=4.24, 95%CI 1.08 – 16.63, p =0.038) และผู้ป่วยที่มีภาวะไตวายและได้รับการฟอกไต (Dialysis) มีโอกาสเสียชีวิตเป็น 10.46 เท่า (aOR=10.46 ,95% CI 1.33-82.25, p = 0.026) นอกจากนี้ยังพบว่าการที่ผู้ป่วยได้รับการทำบอลลูนขดลวดหัวใจ (Percutaneous coronary intervention, PCI) มีโอกาสที่จะรอดชีวิตมากกว่าผู้ป่วยที่ไม่ทำ PCI ถึงร้อยละ 93 (aOR=0.069, 95% CI 0.01 – 0.28, p = 0.001)
สรุป: จากการศึกษานี้พบว่า ผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน ชนิด STE-ACS (ST-Elevation Acute Coronary Syndrome) ที่มารับบริการที่โรงพยาบาลศรีสะเกษ ยังมีอัตราป่วยตายที่สูง และการรับบริการที่ล่าช้าหลังเกิดอาการ ภาวะหัวใจล้มเหลวเมื่อแรกรับ ภาวะความดันโลหิตต่ำหลังทำหัตถการสวนหัวใจหรือได้รับยาละลายลิ่มเลือดและผู้ป่วยที่มีภาวะไตวายและได้รับการฟอกไตเป็นปัจจัยที่สัมพันธ์กับการตาย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Cardiovascular diseases (CVDs). [Internet]. [cited 2024 Aug 20]. Available from:URL: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-(cvds).
Rasool F, Khan MS, Ali A, Masood J. Prevalence of risk factors of ST elevated myocardial infarction. Value Health 2013;16:A665-A728.
Ralapanawa U, Kumarasiri PVR, Jayawickreme KP, Kumarihamy P, Wijeratne Y, Ekanayake M, et al. Epidemiology and risk factors of patients with types of acute coronary syndrome presenting to a tertiary care hospital in Sri Lanka. BMC Cardiovasc Disord 2019;19(1):229. doi: 10.1186/s12872-019-1217-x.
Sakboonyarat B, Rangsin R. Prevalence and associated factors of ischemic heart disease (IHD) among patients with diabetes mellitus: a nation-wide, cross-sectional survey. BMC Cardiovasc Disord 2018;18(1):151. doi: 10.1186/s12872-018-0887-0.
Laothavorn P, Hengrussamee K, Kanjanavanit R, Moleerergpoom W, Laorakpongse D, Pachirat O, et al. Thai Acute Decompensated Heart Failure Registry (Thai ADHERE). CVD Prev Control 2010;5(3)89-95. DOI: 10.1016/j.cvdpc.2010.06.001.
Callachan EL, Alsheikh-Ali AA, Wallis LA. Analysis of risk factors, presentation, and in-hospital events of very young patients presenting with ST-elevation myocardial infarction. J Saudi Heart Assoc 2017;29(4):270-5. doi: 10.1016/j.jsha.2017.01.004.
อนุวัตร์ รินทรวิฑูรย์, กมลนาถ มุขมณเฑียร, จอม สุวรรณ-โณ, เรวดี เพชรศิราสัณห์, เจนเนตร พลเพชร. ปัจจัยทำนายการเกิดอุบัติการณ์ชนิดรุนแรงในระยะเวลา 6 เดือนแรกหลังเกิดกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันชนิด ST ยกสูงโดยใช้เครื่องมือ GRACE. วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวง-อก 2563;31(2):160–73.
Shang C, Veliz DH, Arrocha MF, Martínez MIA, Assef HP. Cardiovascular risk factors in patients with ST-segment elevation myocardial infarction. CorSalud Revista Enfermedades Cardiovasc 2020;12(1):31–7.
Costa R, Trêpa M, Oliveira M, Frias A, Campinas A, Luz A, et al. Heart Failure Incidence Following ST-Elevation Myocardial Infarction. Am J Cardiol 2022;164:14-20. doi: 10.1016/j.amjcard.2021.10.035.
SABATÉ M, LÓPEZ-SOBRINO T, BRUGALETTA S. Cardiogenic Shock in STEMI : Current trends in management and the use of mechanical circulatory support devices. CIT 2020;14(3):34-7.
Shalaby G, Niazi AK, Khaled S. Cardiogenic Shock Among Patients with Acute ST-Segment Elevation Myocardial Infarction in a Middle Eastern Country: A Single-Center Experience.
J Saudi Heart Assoc 2023;34(4):232-40. doi: 10.37616/2212-5043.1323.
McNair PW, Bilchick KC, Keeley EC. Very late presentation in ST elevation myocardial infarction: Predictors and long-term mortality. Int J Cardiol Heart Vasc 2019;22:156-9. doi: 10.1016/j.ijcha.2019.02.002.
สำนักสื่อสารความเสี่ยงและพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. กรมควบคุมโรค ร่วมรณรงค์วันหัวใจ โลก 2566 เผยปีที่แล้วคนไทยเสียชีวิตโรคหัวใจ และหลอดเลือดมากถึง 7 หมื่นราย ย้ำโรคนี้ สามารถป้องกันได้. [อินเตอร์เน็ต]. 2566. [สืบค้นเมื่อ 27 สิงหาคม 2567]. ค้นได้จาก:URL: https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=37372&deptcode=brc
Schlesselman, J. J. (1982). Case-Control Studies: Design, Conduct, Analysis. New York, NY: Oxford University Press.
Newsome BB, Warnock DG, McClellan WM, Herzog CA, Kiefe CI, Eggers PW, et al. Long-term risk of mortality and end-stage renal disease among the elderly after small increases in serum creatinine level during hospitalization for acute myocardial infarction. Arch Intern Med 2008;168(6):609-16. doi: 10.1001/archinte.168.6.609.
