การรักษาความมีชีวิตของฟันโดยการตัดเนื้อเยื่อในออกบางส่วนในฟันหน้าปลายรากเปิดด้วย Retro MTATM : กรณีศึกษาผู้ป่วย 2 ราย ติดตามผล 2 ปี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
หลักการและเหตุผล: การรักษาความมีชีวิตของฟัน (Vital pulp therapy) เป็นกระบวนการรักษาทางวิทยาเอนโดดอนท์ มีวัตถุประสงค์เพื่อรักษาความมีชีวิตของฟัน และสภาวะของเนื้อเยื่อในไว้ เพื่อให้ปลายรากฟันเจริญพัฒนาต่อไป ในฟันที่เกิดการบาดเจ็บมีการหักของฟันถึงชั้นเนื้อเยื่อใน (Complicated crown fracture) มีการเผยผึ่งของเนื้อเยื่อใน หลักในการรักษาคือ กำจัดสิ่งที่ทำให้เกิดการอักเสบติดเชื้อ และปิดแผลเนื้อเยื่อในที่เผยผึ่งด้วยวัสดุที่มีความเข้ากันได้ดีกับเนื้อเยื่อ มีความแข็งแรง แนบสนิท เพื่อป้องกันการรั่วซึมซึ่งอาจทำให้การรักษาล้มเหลวได้
วัตถุประสงค์: เพื่อนำเสนอวิธีการในการรักษาเนื้อเยื่อในแบบคงความมีชีวิตด้วยการตัดเนื้อเยื่อในส่วนตัวฟันออกบางส่วน โดยมีทางเลือกอื่นของการรักษา (Alternative treatment) เป็นการตัดเนื้อเยื่อในส่วนตัวฟันออกทั้งหมด และแสดงถึงความสำเร็จของการรักษาเมื่อติดตามผลการรักษา 2 ปี
วิธีการศึกษา: การศึกษารายกรณี (Case study) โดยการทบทวนเวชระเบียนผู้ป่วย ซึ่งเก็บข้อมูลอาการ อาการแสดง ผลการตรวจทางรังสีวิทยา การรักษาและการติดตามผล ในผู้ป่วยที่เกิดอุบัติเหตุฟันหน้าหักจนถึงชั้นเนื้อเยื่อในเผยผึ่ง ในฟันปลายรากเปิด
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยทั้ง 2 ราย ที่ได้รับการรักษาโดยการตัดเนื้อเยื่อในออกบางส่วน และปิดทับด้วยวัสดุไบโอเซรามิค (Retro MTATM) รายแรก ผู้ป่วยชายไทย อายุ 8 ปี ได้รับอุบัติเหตุ ล้มฟันหน้ากระแทก ซี่ #11 #21 หักจนถึงชั้นเนื้อเยื่อในเผยผึ่ง รายที่ 2 ผู้ป่วยชายไทย อายุ 8 ปี ได้รับอุบัติเหตุฟันหน้าซี่ 21 หัก ถึงชั้นเนื้อเยื่อใน และปลายรากฟันยังมีการสร้างไม่เสร็จสมบูรณ์ ทั้ง 2 ราย หลังได้รับการรักษา มีการติดตามผลการรักษาในระยะ 1 เดือน 3 เดือน 6 เดือน 1 ปี และ 2 ปี ผู้ป่วยไม่มีอาการปวดใดๆ ฟันไม่มีการเปลี่ยนสี จากภาพถ่ายรังสี มีความยาวของรากฟันเพิ่มขึ้น ผนังคลองรากฟันมีความหนาเพิ่มขึ้น รูเปิดปลายรากฟันมีขนาดเล็กลง
สรุป: ผลการรักษา พบว่าฟันหน้าทั้ง 2 ซี่มีการสร้างปลายรากฟันได้ตามปกติ มีการตอบสนองของเส้นใยประสาทในเนื้อเยื่อในโดยการกระตุ้นด้วยความเย็น รากฟันยาวขึ้น มีความหนาของรากฟันมากขึ้น มีการปิดของปลายรากฟัน และไม่มีการอักเสบติดเชื้อรอบปลายรากฟัน ผู้ป่วยสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ การศึกษารายกรณีนี้แสดงให้เห็นถึงแนวทางการตรวจ วินิจฉัย การวางแผนการรักษา และการเลือกวัสดุที่ใช้ปิดเนื้อเยื่อในที่เผยผึ่ง อีกทั้งทันตแพทย์สามารถวิเคราะห์ ถึงปัจจัยที่มีผลสำเร็จต่อการรักษา และสามารถนำไปประยุกต์ใช้สำหรับผู้ป่วยรายอื่นๆต่อไปได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ศิริพร ทิมปาวัฒน์ , นพคุณ วงษ์สวรรค์ , สิทธิชัย วนจันทรรักษ์ , ภาณุพงษ์ จิรเดโชชัย. ฟันได้รับอุบัติเหตุ การตรวจวินิจฉัย และรักษา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยมหิดล ; 2552. 37-65, 131-3.
Aguilar P, Linsuwanont P. Vital pulp therapy in vital permanent teeth with cariously exposed pulp: a systematic review. J Endod 2011;37(5):581-7. doi: 10.1016/j.joen.2010.12.004.
Nuțuloiu D, Diaconu OA, Gheorghiță LM, Bătăiosu M, Dascălu I, Nicola AG, et al. Apexogenesis and Apexification -Review. J Dental Health Oral Res 2023;4(1):1-9. https://doi.org/10.46889/JDHOR.2023.4104
American Academy of Pediatric Dentistry. Guideline on pulp therapy for primary and immature permanent teeth. AAPD 2009;32(6):194-201.
Cvek M. A clinical report on partial pulpotomy and capping with calcium hydroxide in permanent incisors with complicated crown fracture. J Endod 1978;4(8):232-7. doi: 10.1016/S0099-2399(78)80153-8.
ปัทมา ชัยเลิศวณิชกุล. การรักษาความมีชีวิตของฟัน. พิมพ์ครั้งที่ 2. ขอนแก่น : คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ; 2563 : 42-68.
Torabinejad M, Pitt Ford TR. Root end filling materials: a review. Endod Dent Traumatol 1996;12(4):161-78. doi: 10.1111/j.1600-9657.1996.tb00510.x.
Sangwan P, Sangwan A, Duhan J, Rohilla A. Tertiary dentinogenesis with calcium hydroxide: a review of proposed mechanisms. Int Endod J 2013;46(1):3-19. doi: 10.1111/j.1365-2591.2012.02101.x.
Maru V, Dixit UB. Constituents, properties and clinical applications of OrthoMTA & RetroMTA: A systematic review. Indian J Dent Res 2021;32(4):514-23. doi: 10.4103/ijdr.ijdr_78_21.
Afkhami F, Rostami G, Xu C, Walsh LJ, Peters OA. The application of lasers in vital pulp therapy: a review of histological effects. Lasers Med Sci 2023;38(1):215. doi: 10.1007/s10103-023-03854-7.
Alobaid AS, Cortes LM, Lo J, Nguyen TT, Albert J, Abu-Melha AS, Lin LM, et al.
Radiographic and clinical outcomes of the treatment of immature permanent teeth by revascularization or apexification: a pilot retrospective cohort study. J Endod 2014;40(8):1063-70. doi: 10.1016/j.joen.2014.02.016.
Vongsavan N, Matthews B. The relation between fluid flow through dentine and the discharge of intradental nerves. Arch Oral Biol 1994;39(suppl) : 140S. doi: 10.1016/0003-9969(94)90214-3
Matoug-Elwerfelli M, ElSheshtawy AS, Duggal M, Tong HJ, Nazzal H. Vital pulp treatment for traumatized permanent teeth: A systematic review. Int Endod J 2022;55(6):613-29. doi: 10.1111/iej.13741.
El Kharroubi S, Drouri S, Doumari B, Laslami K, Jabri M. A Partial Pulpotomy in Traumatized Permanent Incisors With Pulp Exposure. Cureus 2023;15(10):e46432. doi: 10.7759/cureus.46432.
ธนาภรณ์ ทองคล้ำ. การรักษาฟันหน้าแท้ปลายรากเปิดที่ได้รับบาดเจ็บ โดยวิธีตัดเนื้อเยื่อในบางส่วน และบูรณะโดยการยึดชิ้นส่วนฟันกลับเข้าตำแหน่งเดิม : รายงานผู้ป่วย. มหาราชนครศรีธรรมราชเวชสาร 2567;8(1):223-31.
Tan SY, Yu VSH, Lim KC, Tan BCK, Neo CLJ, Shen L, et al. Long-term Pulpal and Restorative Outcomes of Pulpotomy in Mature Permanent Teeth. J Endod 2020;46(3):383-90. doi: 10.1016/j.joen.2019.11.009.
Madhumita S, Chakravarthy D, Vijayaraja S, Kumar SA, Kavimalar DS. The outcome of partial pulpotomy in traumatized permanent anterior teeth - A systematic review and meta-analysis. Indian J Dent Res 2022;33(2):203-8. doi: 10.4103/ijdr.ijdr_1150_21.
Bogen G, Kuttler S, Chandler NP. Vital pulp therapy. In: Hargreaves KM, Berman LH, editers. Pathways of the Pulp. 11th. ed. St. Louis : Elsevier ; 2016. : 849-76.
