การศึกษา DETECT Stroke: การศึกษาภาคตัดขวางเกี่ยวกับความล่าช้าในการมารับการรักษาฉุกเฉินในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
หลักการและเหตุผล: การศึกษา DETECT (Delay Evaluation and Timely Emergency Care for Thrombolysis) มุ่งศึกษาปัจจัยที่ส่งผลให้เกิดความล่าช้าในการมาถึงโรงพยาบาลของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่ไม่ได้รับการส่งต่อผ่านระบบ Fast Track ในพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ โดยตระหนักว่าการมาถึงโรงพยาบาลอย่างรวดเร็วมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อผลลัพธ์การรักษาที่เหมาะสมในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความล่าช้าในการมาถึงโรงพยาบาลและวิเคราะห์ผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในพื้นที่ชนบทของประเทศไทย
วิธีการศึกษา: การศึกษาภาคตัดขวางในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองจำนวน 216 ราย ณ โรงพยาบาลสุรินทร์ ในช่วงปี พ.ศ. 2564 โดยเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มที่มาถึงโรงพยาบาลเร็ว (<4.5 ชั่วโมง n=92) กับกลุ่มที่มาถึงล่าช้า (≥4.5 ชั่วโมง n=124) การวิเคราะห์พหุตัวแปรได้ศึกษาปัจจัยด้านประชากรศาสตร์ เศรษฐกิจสังคม การเดินทาง และพฤติกรรม
ผลการศึกษา: ร้อยละ 57.4 ของผู้ป่วยมาถึงโรงพยาบาลหลังช่วงเวลา 4.5 ชั่วโมง ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับการมาถึงโรงพยาบาลล่าช้า ได้แก่ ระดับการศึกษาที่ต่ำกว่า (OR 2.45, p=0.010) ระยะทางจากโรงพยาบาลที่ไกลกว่า (20.89±24.66 เทียบกับ 13.87±10.54 กม., p=0.011) การใช้บริการการแพทย์ฉุกเฉินมีความสัมพันธ์กับการมาถึงโรงพยาบาลที่เร็วกว่า โดยกลุ่มที่มาถึงเร็วมีอัตราใช้บริการการใช้บริการการแพทย์ฉุกเฉิน
(Emergency Medical Services : EMS) ร้อยละ 17.4 เทียบกับ ร้อยละ 9.1 ในกลุ่มที่มาถึงล่าช้า (p=0.004) พฤติกรรมการรอดูอาการ (ร้อยละ 61.7 เทียบกับร้อยละ 41.0, p=0.008) ผู้ป่วยที่มาถึงโรงพยาบาลเร็วแสดงผลลัพธ์ด้านการทำหน้าที่ที่ดีกว่าอย่างมีนัยสำคัญทั้งในดัชนีบาร์เทล (Barthel index) (เพิ่มขึ้น 8.35 คะแนน p=0.021) และคะแนนมาตรวัดแรนคิน (Modified Rankin scale) (ลดลง 0.52 คะแนน p=0.002)
สรุป: การศึกษานี้ระบุปัจจัยที่สามารถปรับเปลี่ยนได้ 4 ประการที่ส่งผลต่อความล่าช้าก่อนถึงโรงพยาบาลในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในพื้นที่ชนบทของประเทศไทย ผลการศึกษาชี้แนะว่าการดำเนินการให้ความรู้แก่ชุมชนแบบมีเป้าหมาย การเพิ่มการเข้าถึงบริการการแพทย์ฉุกเฉินในพื้นที่ชนบท และการพัฒนาระบบการแพทย์ทางไกล อาจช่วยลดความล่าช้าก่อนถึงโรงพยาบาลและปรับปรุงผลลัพธ์การรักษาได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Feigin VL, Norrving B, Mensah GA. Global Burden of Stroke. Circ Res 2017;120(3):439-8. doi: 10.1161/CIRCRESAHA.116.308413.
Saver JL. Time is brain--quantified. Stroke 2006;37(1):263-6. doi:10.1161/01.STR.0000196957.55928.ab.
Powers WJ, Rabinstein AA, Ackerson T, Adeoye OM, Bambakidis NC, Becker K, et al. 2018 Guidelines for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke: A Guideline for Healthcare Professionals From the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke 2018;49(3):e46-e110. doi: 10.1161/STR.0000000000000158.
Venketasubramanian N, Yoon BW, Pandian J, Navarro JC. Stroke Epidemiology in South, East, and South-East Asia: A Review. J Stroke 2017;19(3):286-94. doi: 10.5853/jos.2017.00234.
Leira EC, Hess DC, Torner JC, Adams HP Jr. Rural-urban differences in acute stroke management practices: a modifiable disparity. Arch Neurol 2008;65(7):887-91. doi: 10.1001/archneur.65.7.887.
กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลสุรินทร์. Service profile 2021. สุรินทร์ : โรงพยาบาลสุรินทร์ ; 2564. (เอกสารอัดสำเนา).
Addo J, Ayerbe L, Mohan KM, Crichton S, Sheldenkar A, Chen R, et al. Socioeconomic status and stroke: an updated review. Stroke 2012;43(4):1186-91. doi: 10.1161/STROKEAHA.111.639732.
Ekundayo OJ, Saver JL, Fonarow GC, Schwamm LH, Xian Y, Zhao X, et al. Patterns of emergency medical services use and its association with timely stroke treatment: findings from Get With the Guidelines-Stroke. Circ Cardiovasc Qual Outcomes 2013;6(3):262-9. doi: 10.1161/CIRCOUTCOMES.113.000089.
สถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการพยาบาล/แนวทางการปฏิบัติทางคลินิกสำหรับโรคหลอดเลือดสมอง. กรุงเทพฯ : กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ; 2557.
Sacco RL, Kasner SE, Broderick JP, Caplan LR, Connors JJ, Culebras A, et al. An updated definition of stroke for the 21st century: a statement for healthcare professionals from the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke 2013;44(7):2064-89. doi: 10.1161/STR.0b013e318296aeca.
Das S, Hazra A, Ray BK, Ghosal M, Banerjee TK, Roy T, et al. Burden among stroke caregivers: results of a community-based study from Kolkata, India. Stroke 2010;41(12):2965-8. doi: 10.1161/STROKEAHA.110.589598.
Kapral MK, Fang J, Chan C, Alter DA, Bronskill SE, Hill MD, et al. Neighborhood income and stroke care and outcomes. Neurology 2012;79(12):1200-7. doi:10.1212/WNL.0b013e31826aac9b.
Tangcharoensathien V, Witthayapipopsakul W, Panichkriangkrai W, Patcharanarumol W, Mills A. Health systems development in Thailand: a solid platform for successful implementation of universal health coverage. Lancet 2018;391(10126):1205-23. doi: 10.1016/S0140-6736(18)30198-3.
Nutbeam D. The evolving concept of health literacy. Soc Sci Med 2008;67(12):2072-8. doi: 10.1016/j.socscimed.2008.09.050.
Abdullah AR, Smith EE, Biddinger PD, Kalenderian D, Schwamm LH. Advance hospital notification by EMS in acute stroke is associated with shorter door-to-computed tomography time and increased likelihood of administration of tissue-plasminogen activator. Prehosp Emerg Care 2008;12(4):426-31. doi: 10.1080/10903120802290828.
Miyamatsu N, Kimura K, Okamura T, Iguchi Y, Nakayama H, Toyota A, et al. Effects of public education by television on knowledge of early stroke symptoms among a Japanese population aged 40 to 74 years: a controlled study. Stroke 2012;43(2):545-9. doi: 10.1161/STROKEAHA.111.634196.
Morgenstern LB, Staub L, Chan W, Wein TH, Bartholomew LK, King M, et al. Improving delivery of acute stroke therapy: The TLL Temple Foundation Stroke Project. Stroke 2002;33(1):160-6. doi: 10.1161/hs0102.101990.
Schwamm LH, Holloway RG, Amarenco P, Audebert HJ, Bakas T, Chumbler NR, et al. A review of the evidence for the use of telemedicine within stroke systems of care: a scientific statement from the American Heart Association/American Stroke Association.
