อัตราการยุติการใช้ยาฝังคุมกำเนิดก่อนครบกำหนดในสตรีวัยเจริญพันธุ์ที่โรงพยาบาลบุรีรัมย์และปัจจัยที่เกี่ยวข้อง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
หลักการและเหตุผล: การฝังยาคุมกำเนิดมีประสิทธิภาพสูง แต่ผู้ใช้มักยุติก่อนกำหนดจากอาการข้างเคียง เช่น เลือดออกผิดปกติ ปวดบริเวณที่ฝัง ปัจจัยด้านอายุ และความต้องการมีบุตร ผู้วิจัยจึงศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการยุติการใช้ยาฝังคุมกำเนิดก่อนกำหนดในโรงพยาบาลบุรีรัมย์ เพื่อนำผลไปพัฒนาระบบบริการให้เหมาะสม
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอัตราการคงอยู่ของการใช้ยาฝังคุมกำเนิด และวิเคราะห์ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการยุติการใช้ก่อนครบกำหนด 3 ปี ในสตรีวัยเจริญพันธุ์ที่มารับบริการถอดยาฝังชนิด 3 ปี ณ โรงพยาบาลบุรีรัมย์
วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์ย้อนหลัง ผู้รับบริการที่คลินิกวางแผนครอบครัวโรงพยาบาลบุรีรัมย์ ที่มารับการยุติการใช้ยาฝังคุมกำเนิดชนิด 3 ปี ทั้งหมดในปี 2567 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และทดสอบความสัมพันธ์ด้วยสถิติ Chi-square, Fisher's Exact Test และ Logistic regression โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05
ผลการศึกษา: ผู้ที่เข้ารับบริการยุติการใช้ยาฝังคุมกำเนิดชนิด 3 ปี ในปี 2567 ทั้งหมด 328 คน มี 91 คน ยุติการใช้ก่อนกำหนด เป็นกลุ่มอายุน้อยกว่า 20 ปี จำนวน 47 คน (ร้อยละ 51.7) โดยอายุมีความสัมพันธ์กับการยุติการใช้ก่อนกำหนดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (OR 0.874 95% CI: 0.808 – 0.946; p < 0.05) และปัจจัยที่เกี่ยวข้องคือ อาการข้างเคียงมีเลือดออกผิดปกติ (ร้อยละ 39.6) อาการปวดบริเวณที่ฝัง (ร้อยละ 24.2) โดยกลุ่มวัยรุ่นยุติจากอาการไม่พึงประสงค์ทางกายภาพ กลุ่มผู้ใหญ่มีการถอดเนื่องจากต้องการมีบุตรร่วมด้วย
สรุป: อายุเป็นปัจจัยที่มีความสัมพันธ์มากที่สุดกับการยุติการใช้ยาฝังคุมกำเนิดก่อนกำหนด โดยกลุ่มวัยรุ่นเป็นกลุ่มเสี่ยงสูงในการยุติการใช้ก่อนกำหนด โรงพยาบาลควรให้คำปรึกษา และติดตามอย่างใกล้ชิด โดยรักษาอาการข้างเคียงเบื้องต้น เพื่อเพิ่มอัตราการใช้ยาฝังคุมกำเนิดต่อเนื่อง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Festin MPR. Overview of modern contraception. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol 2020;66:4–14.
Mäkäräinen L, Tuomivaara L, Asplund B, Coelingh Bennink H. Ovarian function during the use of a single contraceptive implant: Implanon compared with Norplant. Fertil Steril 1998;70:714–21.
Girum T, Wasie A. Return of fertility after discontinuation of contraception: a systematic review and meta-analysis. Contracept Reprod Med 2018;3:6.
Tin KN, Maung TM, Win T. Factors that affect the discontinuation of family planning methods in Myanmar: analysis of the 2015–16 Myanmar Demographic and Health Survey. Contracept Reprod Med 2020;5:24.
Glasier A. Implantable contraceptives for women: effectiveness, discontinuation rates, return of fertility, and outcome of pregnancies. Contraception 2002;65:29–37.
Parkpinyo N, Panichyawat N, Sirimai K. Three-Year Continuation Rate of Etonogestrel Subdermal Implant and Associated Factors. J Med Assoc Thai 2019;102:657–62.
Jaisamrarn U, Santipap M, Santibenchakul S. Discontinuation rates of different contraceptive methods in Thai women up to 1-year after method initiation. Sci Rep 2021;11:23258.
Jaisamrarn U, Santipap M, Santibenchakul S. Discontinuation of Different Contraceptive Methods in Thai Women During a One-year Period: A Cohort Study. Res Sq [Preprint] 2020. doi:10.21203/rs.3.rs-120556/v1
Parkpinyo N, Panichyawat N, Sirimai K. Early Removal of the Etonogestrel Contraceptive Implant and Associated Factors Among Users at the Urban Family Planning Clinic in Siriraj Hospital, Bangkok, Thailand. Siriraj Med J 2021;73:399–405.
Sappan R, Wattanakamolchai P, Werawatakul Y, Sothornwit J. Discontinuation of Contraceptive Implants within 12 Months of Use. Thai J Obstet Gynaecol 2021;29:198–207.
Gmedhin T, Gebrekidan KG, Nerea MK, Gerezgiher H, Haftu M. Early Implanon discontinuation rate and its associated factors in health institutions of Mekelle City, Tigray, Ethiopia 2016/17. BMC Res Notes 2019;12:12
Melkamu Asaye M, Syoum Nigussie T, Mequannt Ambaw W. Early Implanon Discontinuation and Associated Factors among Implanon User Women in Debre Tabor Town, Public Health Facilities, Northwest Ethiopia, 2016. Int J Reprod Med 2018;2018:3523847.
Moray KV, Chaurasia H, Sachin O, Joshi B. A systematic review on clinical effectiveness, side-effect profile and meta-analysis on continuation rate of etonogestrel contraceptive implant. Reprod Health 2021;18:9.
Ssebatta G, Kaye DK, Mbalinda SN. Early contraceptive implants removal and its associated factors among women using implants at a National Referral Hospital, Kampala Uganda. BMC Womens Health 2021;21:281.
Thamkhantho M, Jivasak-Apimas S, Angsuwathana S, Chiravacharadej G, Ba JI. One-Year Assessment of Women Receiving Sub-Dermal Contraceptive Implant at Siriraj Family Planning Clinic. J Med Assoc Thai 2008;91:775–80.
Bahamondes L, Brache V, Meirik O, Ali M, Habib N, Landoulsi S, et al. A 3-year multicentre randomized controlled trial of etonogestrel- and levonorgestrel-releasing contraceptive implants, with non-randomized matched copper-intrauterine device controls. Hum Reprod 2015;30:2527–38.
