ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพ เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนโรคความดันโลหิตสูงและเบาหวานของผู้สูงอายุในชมรมผู้สูงอายุวัดปุรณาวาส กรุงเทพมหานคร
คำสำคัญ:
ผู้สูงอายุ, ความรู้, พฤติกรรมการดูแลสุขภาพ, โรคความดันโลหิตสูงและเบาหวานบทคัดย่อ
บทนำ: โรคความดันโลหิตสูงและเบาหวานเป็นโรคไม่ติดต่อที่พบบ่อยในผู้สูงอายุกรุงเทพมหานคร เป็นโรคที่มีภาวะ แทรกซ้อนที่มีอันตรายและเสียชีวิตด้วยโรคหลอดเลือดสมอง หลอดเลือดหัวใจ และภาวะไตเรื้อรัง
วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความรู้และปัจจัยส่วนบุคคลกับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพเพื่อ ป้องกันภาวะแทรกซ้อนโรคความดันโลหิตสูงและเบาหวาน
วิธีการศึกษา: รูปแบบการวิจัย คือ Descriptive correlation study กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สูงอายุ ในชมรมผู้สูงอายุ วัดปุรณาวาส กรุงเทพมหานคร สุ่มเลือกแบบเจาะจง จำานวน 124 คน เครื่องมือวิจัย คือ แบบสอบถาม ประกอบด้วย ความรู้และพฤติกรรมการดูแลสุขภาพเกี่ยวกับโรคความดันโลหิตสูงและเบาหวานที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นจากตำราของสมาคม ความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทยและสมาคมเบาหวานแห่งประเทศไทย มีค่า CVI= 0.92 และ 0.90 และค่า reliability = 0.93 และ 0.89 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย เบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบสมมุติฐานด้วย χ2 -test
ผลการศึกษา: ผู้สูงอายุ ในชมรมผู้สูงอายุ วัดปุรณาวาส มีความรู้เกี่ยวกับโรคความดันโลหิตสูงและเบาหวานในระดับดี และมีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนโรคความดันโลหิตสูงและเบาหวานอยู่ในระดับปานกลาง ปัจจัยความรู้และปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ อายุ เพศ สถานภาพสมรส ระดับการศึกษา อาชีพ และรายได้ มีความสัมพันธ์ กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนโรคความดันโลหิตสูงและเบาหวานของผู้สูงอายุอย่างไม่มี นัยสำคัญทางสถิติ
บทสรุป: ปัจจัยความรู้และปัจจัยข้อมูลส่วนบุคคลของผู้สูงอายุ ในชมรมผู้สูงอายุวัดปุรณาวาส มีความสัมพันธ์กับ พฤติกรรมการดูแลสุขภาพเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนโรคความดันโลหิตสูงและเบาหวาน อย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส.). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทยพ.ศ. 2563. นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล; 2564.
กรมควบคุมโรค. รายงานสถานการณ์โรค NCDs เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง พ.ศ. 2562. กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ไซน์; 2563.
กองสุขศึกษา. ระบบการเฝ้าระวัง ควบคุม ป้องกัน โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงในประเทศไทย : นโยบายสู่การปฏิบัติ. กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวง สาธารณสุข กรุงเทพฯ : พิมพ์ที่ชุมนุมสหกรณ์ การเกษตรแห่งประเทศไทยจากัด; 2556
วิชัย เอกพลากร. รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชน ไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 5 พ.ศ. 2557. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2559.
กรมกิจการผู้สูงอายุ. สถิติผู้สูงอายุของประเทศไทย 77 ณ.วันที่ 31 ธันวาคม 2562. เมื่อ 13 สิงหาคม 2563. http://www.dop.go.th/th/know/1/275
กรมโรคไม่ติดต่อ.ข้อมูลโรคไม่ติดต่อ.จำนวนและ อัตราผู้ป่วยใน ปี 2559 - 2561 (ความดันโลหิตสูง,เบาหวาน, หลอดเลือดหัวใจ, หลอดเลือดสมอง, COPD. เมื่อ 13 สิงหาคม 2563. http://www.thaincd.com/2016/mission/documents-detail.php?id=13684&tid=32&gid=1-020
กรมโรคไม่ติดต่อ. ข้อมูลโรคไม่ติดต่อ. จำนวนและอัตราตายโรคไม่ติดต่อ ปี 2559 – 2561 (รวม 4 โรค, ความดันโลหิตสูง, เบาหวาน, หัวใจขาดเลือด, หลอดเลือดสมอง, หลอดลมอักเสบ ถุงลมโป่งพอง) เมื่อ 3 สิงหาคม 2020. http://www.thaincd.com/2016/mission/documents-detail.php?id=13684&tid=32&gid=1-020
สมาคมสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทย. คู่มือชมรมของสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทย. กรมพัฒนาสังคม และสวัสดิการ.กระทรวงการพัฒนาสังคมและ ความมั่นคงของมนุษย์;2559.
ศศิพัฒน์ ยอดเพชร, เล็ก สมบัติ, ณัฏฐพัชร สโรบล, อธิกานต์ ศักดาพร. ลักษณะการดำาเนินงานและกิจกรรมของชมรมผู้สูงอายุ. รายการศึกษาฉบับ สมบูรณ์ คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์;2555.
สำานักพัฒนาสังคม ข้อมูลชมรมผู้สูงอายุกรุงเทพมหานคร. เมื่อ 14 กันยายน 2020. http://www.bangkok.go.th/social/page/sub/18737/ข้อมูลชมรมผู้สูงอายุ
กรุงเทพมหานครและวิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. แผนพัฒนาคุณภาพชีวิต ผู้สูงอายุกรุงเทพมหานคร ระยะที่ 1 (พ.ศ. 2557-60). พิมพ์ครังที่ 1. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ธนเชษฐ์; 2557.
ศิริพร งามขำ, นวรัตน์ สุวรรณผ่อง, มธุรส ทิพยมงคลกุล, จารุวรรณ หมั่นมี. การเข้าถึงบริการสุขภาพของผู้สูงอายุเขตทวีวัฒนา กรุงเทพมหานคร. วารสารเกื้อการุณย์. 2561; 25(2):91-101
สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์.แผนยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี(ด้านสาธารณสุข) สำนักงานปลัดกระทรวง สาธารณสุข; 2559.
พรศิริ พันธสี, กาญจนา ศรีสวัสดิ์. ความสัมพันธ์ระหว่างความเชื่อด้านสุขภาพกับพฤติกรรมสุขภาพ ตามหลัก 3อ.2ส. ของผู้สูงอายุ สมาคมแต้จิ๊วแห่งประเทศไทย แขวงทุ่งวัดดอน เขตสาทร กรุงเทพมหานคร. วารสารสุขภาพกับการจัดการสุขภาพ. 2563; 6(1):45-56.
จิราพร เกศพิชญวัฒนา, สุวิณี วิวัฒน์วานิช, ชาตินัย หวานวาจา. ความรอบรู้ทางงสุขภาพของผู้สูงอายุใน ชมรม/ศูนย์เรียนรู้ผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารประชากรศาสตร์. 2563: 36(2); 37-51.
นิรมนต์ เหลาสุภาพ, นพัตธร พฤกษาอนันตกาล, จุฬาพร ยาพรม, อารยา เชียงของ. ความรอบรู้ทาง สุขภาพเพื่อป้องกันโรคเรื้อรังของผู้สูงอายุในชุมชน ในเขตกรุงเทพมหานคร : กรณีศึกษาเงื่อนไขของ การสร้างความรอบรู้ทางสุขภาพ. Rama Nurs J. 2021:(1);122-135.
ลักษณา หัสดินทร์, ศุภรา หิมานันโต. ปัจจัยทำานาย พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยสูงอายุโรคความดัน โลหิตสูง งานผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลระโนด. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์. 2563;7(7):373-386.
นิศารัตน์ อุตตะมะ, เกษแก้ว เสียงเพราะ. ปัจจัยทำนายความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายกลุ่มเสี่ยง โรคความดันโลหิตสูง จังหวัดพะเยา. วารสารสุขศึกษา. 2562:42(2);75-85.
สมใจ จางวาง, เทพกร พิทยภินัน และนิรชร ชูติพัฒนะ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเอง เพื่อป้องกันโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ของประชาชนกลุ่มเสี่ยง.วารสารเครือข่ายวิทยาลัย พยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 2559:3(1); 110-128.
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย. แนวทาง เวชปฏิบัติสำาหรับโรคเบาหวาน 2560. พิมพ์ครังที่ 3. ปทุมธานี:บริษัท ร่มเย็น มีเดีย จำกัด; 2562.
สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย. แนวทาง การรักษาโรคความดันโลหิตสูง ในเวชปฏิบัติทั่วไป พ.ศ. 2562. เชียงใหม่:ทริคธิงค์; 2562.
Bloom BS. Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw–Hill; 1971.
Best JW. (1977). Research in Education. (3rd ed.) Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall. ing. New York, USA: McGraw-Hill; 1971.
กรรณิการ์ การีสรรพ์, พรทิพย์ มาลาธรรม, นุชนาฏ สุทธิ. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ ด้านสุขภาพ ความรู้เกี่ยวกับการควบคุมโรคความดัน โลหิตสูงและพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุ ที่เป็นโรคความดันโลหิตสูง. Rama Nurs J. 2019; 25(3):280-294
ภัทราวดี แซ่ลี, ภัทรวดี ศรีรัตนโชติ, สหรัฐ กันยะมี, สุธาสินี สุขสะอาด, ณฐกมล ผดาเวช, ประเสริฐ ประสมรักษ์. การพัฒนารูปแบบการลดความเสี่ยง โรคหลอดเลือดสมองในประชากรอายุ 35 ปีขึ้นไป ที่อาศัยในชุมชน. วารสารวิชาการราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์. 2564;3(2):106-118. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jcra/article/view/248137
ตวงพร กตัญญุตานนท์, วัชนีย์ จันทร์ปัญญา, สุธีธิดา ปาเบ้า, เสาวณี เบ้าจังหาร, ธรพร น้อยเปรม, สาวิภา พาสี. พฤติกรรมดูแลสุขภาพตนเองของผู้ป่วย โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง สถานีอนามัยแห่งหนึ่ง ตำบลบางเมือง จังหวัดสมุทรปราการ.สมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. 2560;6(2):53-62.
กมลพรรณ จักรแก้ว. การดูแลตนเองของผู้สูงอายุที่ ป่วยด้วยโรคเบาหวาน ตำาบลลวงเหนือ อำเภอ ดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่. วิทยานิพนธ์หลักสูตร สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏ เชียงใหม่; 2561.
นุชษญากร คณาภรณ์ทิพย์. พฤติกรรมการดูแลตนเอง ของผู้ป่วยเบาหวานที่มารับบริการโรงพยาบาล ส่งเสริมสุขภาพตำบลโพสะ อำเภอเมือง จังหวัด อ่างทอง.วารสารสถาบันบำราศนราดูร.2561;12(2): 61-69
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2022 ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ และคณาจารย์ท่านอื่น ในราชวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว