The role of nurses in cancer patient with neutropenia
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ปัจจุบันการใช้ยาเคมีบำบัดเข้ามามีบทบาทสำคัญในการรักษาโรคมะเร็งเป็นอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นการรักษาเดี่ยวหรือร่วมกับการผ่าตัดหรือการฉายแสง (combination therapy) ส่งผลให้ผู้ป่วยโรคมะเร็งมีโอกาสหายขาดจากโรคหรือทำให้โรคสงบมากขึ้น อย่างไรก็ตามภาวะแทรกซ้อนสำคัญจากการใช้ยาเคมีบำบัด คือการติดเชื้อซึ่งเป็นผลจากเม็ดเลือดขาวชนิดนิวโทรฟิล(neutrophil) ลดต่ำลงกล่าวคือผู้ป่วยมีนิวโทรฟิลต่ำกว่า 500-1,000/ลบ.มม. ภาวะนิวโทรฟิลต่ำ (neutropenia) เป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้บ่อย ผู้ป่วยที่มีนิวโทรฟิลต่ำจะมีภูมิต้านทานต่อเชื้อโรคต่ำ ทำให้มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อเพิ่มขึ้น ทำให้วงรอบของการให้ยาเคมีบำบัดล่าช้าออกไป ทำให้ประสิทธิภาพของการรักษาด้วยยาเคมีบำบัดลดลง ค่ารักษาพยาบาลสูงขึ้นเนื่องจากระยะวันนอนในโรงพยาบาลนานขึ้นและสิ่งสำคัญที่สุดคืออัตราการเสียชีวิตสูงขึ้น บทความนี้ขอนำเสนอสาเหตุของภาวะนิวโทรฟิลต่ำ อาการและอาการแสดงของการติดเชื้อและการประเมินความเสี่ยงการเกิดภาวะนิวโทรฟิลต่ำ ซึ่งนับเป็นบทบาทสำคัญของพยาบาล พยาบาลจึงควรมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการประเมินความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะนิวโทรฟิลต่ำ เพื่อนำมาใช้คัดกรองผู้ป่วยได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเน้นในการให้ความรู้และคำแนะนำการปฏิบัติตัวแก่ผู้ป่วย เพื่อช่วยป้องกันการติดเชื้อและเพื่อผลลัพธ์ที่ดีในการดูแลผู้ป่วยโรคมะเร็ง
Article Details
เอกสารอ้างอิง
2. Alberta Health Services. Canada: Management of Febrile Neutropenia in Adult Cancer; c2012-13 [Internet]. [updated 2014 Aug 23; cited 2018 Sep 21]. Available from:
http://albertahealthsevices.ca
3. รติ บุญเรือง, ชุษณา สวนกระต่าย. แนวทางวินิจฉัยและรักษาภาวะ febrile neutropenia. จุฬาอายุรศาสตร์ 2552;1:1-11.
4. ปณิสินี ลวสุต. บทความฟื้นวิชา Chronic Neutropenia. วารสารโลหิตและเวชศาสตร์บริการโลหิต 2552;3:211-6.
5. กุลวดี สุระยุทธ์ปรีชา. ภาวะนิวโทรพีเนียและการติดเชื้อในผู้ป่วยมะเร็งเด็ก. Ramathibodi Nursing Journal 2010;16:14-24.
6. นภชาญ เอื้อประเสริฐ, บรรณาธิการ. Chulalongkorn Hematology Handbook. เล่ม 3. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2558.
7. Freifed AG, Bow EJ, Sepkowitz KA, Boeckh MJ, Ito JI, Mullen CA, et al. Clinical practice Guideline for the Use of Antimicrobial Agents in Neutropenic Patient with Cancer. Clin Infect Dis 2010;56-85.
8. Aapro MS, Bohlius J, Cameron DA, Lago LD, Donnelly JP, Kearney N, et al. 2010 update of EORTC guidelines for the use of granulocyte colony stimulating factor to reduce the incidence of chemotherapy-induced febrile neutropenia in adult patients with lymphoproliferative disorder and solid tumours. Eur J Cancer 2011;8-32.
9. อาจรบ คูหาภินันทน์. แนวทางการวินิจฉัยภาวะเม็ดเลือดต่ำ. ใน: นงลักษณ์ คณิตทรัพย์, บรรณาธิการ. Basic Hematology In General Practice. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: เนคสเตป ดีไซน์; 2554. หน้า 13-6.
10. Lyman GH. Management of chemotherapy-induced neutropenia with colony-stimulating factors. Eur Oncol 2008;13-7.
11. ดรุณี บุญหนู. ความเสี่ยงและการจัดการความเสี่ยงต่อการติดเชื้อของผู้ป่วยมะเร็งระบบโลหิตวิทยา [วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. สงขลา: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์; 2555.
12. วรรณิตา สอนกองแดง, ศรีพรรณ กันธวัง, ศรีมนา นิยมค้า. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมของผู้ดูแลในการดูแลเรื่องอาหารเพื่อป้องกันการติดเชื้อในเด็กป่วยมะเร็งเม็ดเลือดขาวที่มีภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำจากเคมีบำบัด. พยาบาลสาร 2558;42:97.
13. Ronald GS. Principles of Neutropenia (Granulocyte) Transfusions. In: Hoffman R, editors. Hematology Basic Principles and Practice. 6th ed. Philadelphia: Elsevier Inc; 2013. p.1678-81.
14. ชนิดาภา ทวีนุช. การประเมินการใช้ยาฟิลแกรสทิมและลีโนแกรสทิมเพื่อการรักษาโรคมะเร็งทางโลหิตวิทยาที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ [วิทยานิพนธ์ปริญญาเภสัชศาสตร์มหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2347.
15. พิจิตรา เล็กดำรงกุล. การประเมินความเสี่ยงและการจัดการการเกิดไข้ในภาวะเม็ดเลือดขาวต่ำในผู้ป่วยมะเร็งได้รับยาเคมีบำบัด. วารสารสภาการพยาบาล 2552;1:5-12.
16. กาญจนา จันทร์สูง. บทความฟื้นวิชา Management of Febrile Neutropenia. วารสารโลหิตวิทยาและเวชศาสตร์บริการโลหิต 2548;3:185-9.
17. ปัทมา เพชรไพรินทร์. การพยาบาลผู้ป่วยมะเร็งเม็ดเลือดขาวเฉียบพลันชนิดมัยอีลอยด์ที่ได้รับยาเคมีบำบัด. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม 2561;15:183-5.
18. ทักษิณ จันทร์สิงห์. การใช้โคโลนีสติมิวเลตทิงแฟกเตอร์ในภาวะไข้ร่วมกับเม็ดเลือดขาวนิวโตรฟิลต่ำ. ไทยเภสัชศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ 2562;14:136-45.
19. Bennett CL, Djulbegovic B, Norris LB, Armitage JO. Colony-stimuting factors for febrile neutropenia during cancer therapy. N Engl J Med 2013;368:1131-9.
