ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะสมองเสื่อมและกลุ่มอาการสูงอายุของผู้สูงอายุในคลินิกผู้สูงอายุ โรงพยาบาลราชพิพัฒน์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะสมองเสื่อมและกลุ่มอาการสูงอายุของผู้สูงอายุในคลินิกผู้สูงอายุ โรงพยาบาลราชพิพัฒน์
วิธีดำเนินการวิจัย: เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ ศึกษาจากเวชระเบียนของผู้สูงอายุที่มีอายุมากกว่า 60 ปี ที่เข้ารับการคัดกรองที่คลินิกผู้สูงอายุ โรงพยาบาลราชพิพัฒน์ เดือนเมษายน 2567 จำนวน 160 คน เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย แบบคัดกรองภาวะเปราะบาง (FRAIL scale) แบบประเมินความเสี่ยงโรคกระดูกพรุน (Osteoporosis Self-Assessment Tool for Asians; OSTA index) แบบประเมินสมรรถภาพสมอง (Mini-Cog และ Thai Mental Status Examination; TMSE) แบบประเมินภาวะโภชนาการ (Mini Nutritional Assessment; MNA) แบบประเมินกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ แบบทดสอบภาวะหกล้ม (Time Up and Go test; TUG test) แบบคัดกรองโรคซึมเศร้า (Patient Health Questionnaire-2; PHQ-2 และ Patient Health Questionnaire-9; PHQ-9) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการทดสอบไค-สแควร์ (chi-square)
ผลการวิจัย: จากการศึกษาพบว่า ผู้สูงอายุจำนวน 160 คน อายุเฉลี่ย 78.06 ปี (SD = 8.3) เป็นเพศหญิง อายุระหว่าง 80-89 ปี และสถานภาพสมรส คิดเป็นร้อยละ 63.1, 49.4 และ 53.8 ตามลำดับ ส่วนความชุกของกลุ่มอาการสูงอายุพบมากที่สุด 2 อันดับแรก คือ ภาวะสมองเสื่อมและภาวะเปราะบาง คิดเป็นร้อยละ 23.1 และ 11.3 ซึ่งพบว่า ภาวะเปราะบางมีความสัมพันธ์กับภาวะสมองเสื่อมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยกลุ่มผู้สูงอายุที่มีภาวะเปราะบางมีโอกาสเกิดภาวะสมองเสื่อมสูงกว่ากลุ่มแข็งแรงถึง 30.4 เท่า นอกจากนี้ยังพบว่า ดัชนีโรคร่วมชาร์ลสัน (Charlson comorbidity index) เพิ่มขึ้นสัมพันธ์กับภาวะสมองเสื่อมเมื่อเทียบกับกลุ่มที่ไม่มีภาวะสมองเสื่อม (ค่าเฉลี่ย = 2.3, SD = 1.58 และ ค่าเฉลี่ย = 1.48, SD = 1.86 ) (p<0.01) รวมถึงความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน ที่ลดลงมีความสัมพันธ์กับภาวะสมองเสื่อม (ค่าเฉลี่ย = 14.86, SD = 5.99 และ ค่าเฉลี่ย = 18.00, SD = 3.62 ) (p<0.01) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
สรุป: ภาวะสมองเสื่อมมีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับภาวะเปราะบางของผู้สูงอายุที่เข้ารับการรักษาในคลินิกผู้สูงอายุ โรงพยาบาลราชพิพัฒน์ โดยภาวะสมองเสื่อมและภาวะเปราะบาง พบที่ร้อยละ 23.1 และ 11.3 ซึ่งจากการวิเคราะห์ทางสถิติพบว่า ผู้สูงอายุที่มีภาวะเปราะบางมีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะสมองเสื่อมสูงถึง 30.4 เท่า เมื่อเทียบกับกลุ่มแข็งแรง (robust) ในขณะที่กลุ่มก่อนเปราะบาง (pre-frail) มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะสมองเสื่อมสูงถึง 14.2 เท่า
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Ageing and health [Internet]. 2022 [cited 2024 Dec 1]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health
ปราโมทย์ ประสาทกุล, จงจิตต์ ฤทธิรงค์, ศุทธิดา ชวนวัน, ณปภัช สัจนวกุล, สุภรต์ จรัสสิทธิ์, กาญจนา เทียนลาย, บรรณาธิการ. สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ: บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน); 2565. หน้า 1-120.
Inouye SK, Studenski S, Tinetti ME, Kuchel GA. Geriatric syndromes: clinical, research, and policy implications of a core geriatric concept. J Am Geriatr Soc [Internet]. 2007 [cited 2024 Dec 1];55(5):780-91. Available from: https://doi.org/10.1111/j.1532-5415.2007.01156.x
ประเสริฐ อัสสันตชัย, ปิยะภัทร เดชพระธรรม, ปณิตา ลิมปวัฒนะ, ชญานิน เวชภูติ, อรพิชญา ไกรฤทธิ์, วีรศักดิ์ เมืองไพศาล, และคณะ. แนวทางการดูแลรักษากลุ่มอาการสูงอายุ. ใน: ประเสริฐ อัสสันตชัย, สมจินต์ โฉมวัฒนะชัย, สมฤดี เนียมหอม, นิติกุล ทองน่วม, บรรณาธิการ. กรุงเทพฯ: บริษัท อิส ออกัส จำกัด; 2558. หน้า 1-123.
Liang Y, Rausch C, Laflamme L, Moller J. Prevalence, trend and contributing factors of geriatric syndromes among older Swedes: results from the Stockholm County Council Public Health Surveys. BMC Geriatr [Internet]. 2018 [cited 2024 Dec 1];18(1):322. Available from: https://doi.org/10.1186/s12877-018-1018-6
Varan HD, Kılıc MK, Kızılarslanoglu MC, Dogrul RT, Arık G, Kara O, et al. Frailty and its correlates in older adults: a challenging and preventable geriatric syndrome. Erciyes Med J [Internet]. 2020 [cited 2024 Dec 1];42(2):150-6. Available from: https://doi.org/10.14744/etd.2019.26504
Wang LY, Hu ZY, Chen HX, Tang ML, Hu XY. Multiple geriatric syndromes in community-dwelling older adults in China. Sci Rep [Internet]. 2024 [cited 2024 Dec 1];14(1):3504. Available from: https://
doi.org/10.1038/s41598-024-54254-y
ปิติพร สิริทิพากร, วีรศักดิ์ เมืองไพศาล, ดุจปรารถนา พิศาลสารกิจ, เพ็ญศรี เชาว์พานิชย์เวช, ไพฑูรย์ เหล่าจันทร์, สุทิศา ปิติญาณ, และคณะ. ความชุกของกลุ่มอาการสูงอายุและลักษณะของผู้ป่วยสูงอายุที่เข้ารับการรักษา
ในคลินิกผู้สูงอายุ โรงพยาบาลศิริราช. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ 2562;37(3):20-9.
Boongird C, Thamakaison S, Krairit O. Impact of a geriatric assessment clinic on organizational interventions in primary health-care facilities at a university hospital. Geriatr Gerontol Int [Internet]. 2010 [cited 2024 Dec 1];11(2):204-10. Available from: https://doi.org/10.1111/j.1447-0594.2010.00671.x
ณิชารีย์ สำเนียง. ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อภาวะเปราะบางทางกายภาพ ในผู้สูงอายุ คลินิกผู้สูงอายุ โรงพยาบาลนครพิงค์. วารสารโรงพยาบาลนครพิงค์ 2567;15(1):76-93.
Fried LP, Tangen CM, Walston J, Newman AB, Hirsch C, Gottdiener J, et al. Frailty in older adults: evidence for a phenotype. J Gerontol A Biol Sci Med Sci [Internet]. 2001 [cited 2024 Dec 1];56(3):M146-56. Available from: https://doi.org/10.1093/gerona/56.3.m146
Liu CC, Liu CH, Sun Y, Lee HJ, Tang LY, Chiu MJ. Rural-urban disparities in the prevalence of mild cognitive impairment and dementia in Taiwan: a door-to-door nationwide study. J Epidemiol [Internet]. 2022 [cited 2024 Dec 1];32(11):502-9. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/
PMC9551297/
ธีระภัทรา เอกผาชัยสวัสดิ์. ชุมชนศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2553.
Kasajima M, Eggleston K, Kusaka S, Matsui H, Tanaka T, Son BK, et al. Projecting prevalence of frailty and dementia and the economic cost of care in Japan from 2016 to 2043: a microsimulation modelling study. Lancet Public Health [Internet]. 2022 [cited 2024 Dec 1];7(5):e458-68. Available from: https://doi.org/10.1016/s2468-2667(22)00044-5
Wallace LMK, Theou O, Darvesh S, Bennett DA, Buchman AS, Andrew MK, et al. Neuropathologic burden and the degree of frailty in relation to global cognition and dementia. Neurology [Internet]. 2020 [cited 2024 Dec 1];95(24):e3269-79. Available from: https://doi.org/10.1212/wnl.0000000000010944
Shimada H, Doi T, Lee S, Makizako H, Chen LK, Arai H. Cognitive frailty predicts incident dementia among community-dwelling older people. J Clin Med [Internet]. 2018 [cited 2024 Dec 1];7(9):250. Available from: https://doi.org/10.3390/jcm7090250
Perry E, Walton K, Lambert K. Prevalence of malnutrition in people with dementia in long-term care:
a systematic review and meta-analysis. Nutrients 2023;15(13):2927. doi:10.3390/nu15132927.
Tseng HK, Cheng YJ, Yu HK, Chou KT, Pang CY, Hu GC. Malnutrition and frailty are associated with
a higher risk of prolonged hospitalization and mortality in hospitalized older adults. Nutrients 2025;17(2):221. doi:10.3390/nu17020221.
Allan LM, Ballard CG, Rowan EN, Kenny RA. Incidence and prediction of falls in dementia: a prospective study in older people. PLoS One [Internet]. 2009 [cited 2024 Dec 1];4(5):e5521. Available from: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0005521
