ประเมินผลการพัฒนาระบบผ่าตัดแบบวันเดียวกลับของหน่วยงานวิสัญญีโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินผลการพัฒนาระบบผ่าตัดแบบวันเดียวกลับของหน่วยงานวิสัญญีโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ ในด้านภาวะแทรกซ้อนหลังการผ่าตัด อุบัติการณ์การรับไว้รักษาโดยไม่ได้วางแผน การกลับมารักษาซ้ำภายใน 24 ชั่วโมง อุบัติการณ์การเลื่อนหรือยกเลิกการผ่าตัด ความพึงพอใจของผู้ป่วย และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการรับไว้รักษาโดยไม่ได้วางแผน
วิธีดำเนินการวิจัย: การศึกษาแบบย้อนหลังเชิงพรรณนา (retrospective descriptive study) ในผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับ 9 หัตถการนำร่อง ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2565 ถึงวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2566 จำนวน 477 ราย เก็บข้อมูลจากเวชระเบียนและระบบ One Day Surgery & Minimally Invasive Surgery registry (ODS & MIS) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติกพหุคูณ กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05
ผลการวิจัย: ผู้ป่วยมีอายุเฉลี่ย 55.92 ± 15.12 ปี ส่วนใหญ่จัดอยู่ใน American Society of Anesthesiologists (ASA) class 2 (ร้อยละ 73.40) และมีโรคร่วม (ร้อยละ 57.23) เทคนิคการระงับความรู้สึกที่ใช้มากที่สุด คือ total intravenous anesthesia (ร้อยละ 80.70) ภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดที่พบ ได้แก่ อาการปวดแผลระดับมาก (Pain Score; PS>6) ในห้องพักฟื้น (ร้อยละ 6.92) คลื่นไส้อาเจียน (ร้อยละ 1.89) ปัสสาวะคั่งตัว (ร้อยละ 20.34 ก่อนจำหน่ายจากห้องพักฟื้น) และเลือดออกจากแผลผ่าตัด (ร้อยละ 0.42) อุบัติการณ์การรับไว้รักษาโดยไม่ได้วางแผนพบร้อยละ 1.68 และการกลับมารักษาซ้ำภายใน 24 ชั่วโมงพบร้อยละ 0.21 ไม่พบอุบัติการณ์การเลื่อนหรือยกเลิกการผ่าตัด การวิเคราะห์แบบ multivariate logistic regression พบว่า หัตถการ Loop Electrosurgical Excision Procedure (LEEP) มีความเสี่ยงต่อการรับไว้รักษาโดยไม่ได้วางแผนสูงกว่า colonoscopy อย่างมีนัยสำคัญ (adjusted OR = 48.31, 95% CI: 3.89-599.43, p = 0.003) ความพึงพอใจของผู้ป่วยต่อการให้บริการทางวิสัญญีอยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.97-4.99 คะแนน)
สรุป: ระบบผ่าตัดแบบวันเดียวกลับของหน่วยงานวิสัญญีมีความปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ ผู้ป่วยมีความพึงพอใจสูง ควรพัฒนาแนวทางการให้ยาแก้ปวดอย่างเคร่งครัดและพัฒนาระบบติดตามผู้ป่วยหลังกลับบ้านเพื่อยกระดับคุณภาพการดูแลอย่างต่อเนื่อง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Nunes JS, Gomes R, Povo A, Alves EC. Quality indicators in ambulatory surgery: a literature review comparing portuguese and international systems. Acta Med Port 2018;31(7-8):425-30. doi:10.20344/amp.10416
พิกุล นันทชัยพันธ์. แบบวัดความพึงพอใจของผู้ป่วยเกี่ยวกับการได้รับการเตรียมความพร้อมสำหรับการได้รับยาระงับความรู้สึก. ใน: การอบรมวิชาการศึกษาค้นคว้าแบบอิสระ หลักสูตรการเตรียมความพร้อมสำหรับผู้จะขอสอบวุฒิบัตรความรู้ความชำนาญเฉพาะทางการพยาบาลสาขาการพยาบาลด้านการให้ยาระงับความรู้สึก; วันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 - วันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 ณ ศูนย์บริการทางการพยาบาล คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2554.
Lee JH. Anesthesia for ambulatory surgery. Korean J Anesthesiol 2017;70(4):398-406. doi:10.4097/kjae.2017.70.4.398
ฐิติกัญญา ดวงรัตน์. Case selection and choices of anesthetic techniques: how we set up for the safety procedures ODS การเลือกผู้ป่วย และวิธีการทางวิสัญญี เพื่อความปลอดภัยในหัตถการ ODS. ใน: ฐิติกัญญา ดวงรัตน์, ทวี รัตนชูเอก, ทวีชัย วิษณุโยธิน, วิบูลย์ ภัณฑบดีกรณ์, ธัญเดช นิมมานวุฒิพงษ์, บรรณาธิการ. Safety in one day surgery (ODS): ความปลอดภัยของการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับ. นนทบุรี: สำนักวิชาการแพทย์ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2561. หน้า 1-5.
Tan JKH, Choe L, Lau J, Tan KK. Discharge within 24 hours following colonic surgery-a distant dream or near reality? a scoping review. Surgery 2022;172(3):869-77. doi:10.1016/j.surg.2022.04.050
ณัฐพงศ์ วงศ์วิวัฒน์. แนวทางการขับเคลื่อนระบบบริการการผ่าตัดวันเดียวกลับและการผ่าตัดแผลเล็ก ODS & MIS. ใน: ธัญเดช นิมมานวุฒิพงษ์, วิบูลย์ ภัณฑบดีกรณ์, กิตติวัฒน์ มะโนจันทร์, ฐิติกัญญา ดวงรัตน์, บรรณาธิการ. ข้อเสนอแนะด้านการพัฒนาระบบบริการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับและการผ่าตัดแผลเล็ก (ODS & MIS) ปี 2566. นนทบุรี: กองวิชาการแพทย์ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2566. หน้า 6-7.
Alves EC, Oliveira J, Ginestal M, Ferreira C, Povo A. Cancellation on the day of surgery in an ambulatory setting due to patient factors: a preliminary study. Acta Med Port 2021;34(10):708-9. doi:10.20344/amp.16573
Vahwere BM, Sikakulya FK, Ssebuufu R, Jorge S, Okedi XF, Abdullah S, et al. Prevalence and factors associated with cancellation and deferment of elective surgical cases at a rural private tertiary hospital in Western Uganda: a cross-sectional study. Pan Afr Med J 2021;39:139. doi:10.11604/pamj.2021.39.139.24667
กองวิชาการแพทย์ และสำนักนิเทศระบบการแพทย์ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. สรุปผลการดำเนินงานในปีงบประมาณ 2561. ใน: ธัญเดช นิมมานวุฒิพงษ์, วิบูลย์ ภัณฑบดีกรณ์, ทวีชัย วิษณุโยธิน, กิตติวัฒน์ มะโนจันทร์, บรรณาธิการ. ข้อเสนอแนะด้านการพัฒนาระบบบริการการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับปี 2562. นนทบุรี: กองวิชาการแพทย์ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2562. หน้า 3-10.
Chou R, Gordon DB, de Leon-Casasola OA, Rosenberg JM, Bickler S, Brennan T, et al. Management of postoperative pain: a clinical practice guideline from the American Pain Society, the American Society of Regional Anesthesia and Pain Medicine, and the American Society of Anesthesiologists' Committee on Regional Anesthesia, Executive Committee, and Administrative Council. J Pain 2016;17(2):131-57. doi:10.1016/j.jpain.2015.12.008
ทวี รัตนชูเอก, ธัญเดช นิมมานวุฒิพงษ์, วิทูร ชินสว่างวัฒนกุล, วิบูลย์ ภัณฑบดีกรณ์. หลักการและเหตุผล ข้อจำกัดในการให้บริการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับ (one day surgery: ODS) และการผ่าตัดแผลเล็ก (minimally invasive surgery: MIS). ใน: ธัญเดช นิมมานวุฒิพงษ์, ทวี รัตนชูเอก, กิตติวัฒน์ มะโนจันทร์,วิบูลย์ ภัณฑบดีกรณ์, บรรณาธิการ. ข้อเสนอแนะด้านการพัฒนาระบบบริการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับ (one day surgery: ODS) และการผ่าตัดแผลเล็ก (minimally invasive surgery: MIS) ปี 2565. นนทบุรี: กองวิชาการแพทย์กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2564. หน้า 7-12.
Huang BY, Leslie SW. Postoperative urinary retention [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 [cited 2025 Jul 10]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK549844/
Reumkens A, Rondagh EJ, Bakker CM, Winkens B, Masclee AA, Sanduleanu S. Post-colonoscopy complications: a systematic review, time trends, and meta-analysis of population-based studies. Am J Gastroenterol 2016;111(8):1092-101. doi:10.1038/ajg.2016.234
