ผลของระบบคลินิกหมอครอบครัวต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองคู อำเภอเมืองศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
หลักการและเหตุผล: บริบทการพัฒนาคลินิกหมอครอบครัวในแต่ละพื้นที่ยังมีความแตกต่างกัน และข้อมูลเกี่ยวกับผลของการพัฒนาระบบคลินิกหมอครอบครัวต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในประเทศไทยยังมีจำกัด
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลของระบบคลินิกหมอครอบครัวต่อการควบคุมระดับ HbA1C และปัจจัยที่สัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ตามเป้าหมายของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) บ้านหนองคู อำเภอเมืองศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ
วิธีการศึกษา: ศึกษาข้อมูลย้อนหลังทางเวชระเบียนแบบ Retrospective cohort study ในผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ติดตามการรักษาที่รพ.สต.บ้านหนองคู อำเภอเมือง ศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ จำนวน 164 คน ตั้งแต่ก่อนวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2565 ถึง 31 มกราคม พ.ศ. 2568 เปรียบเทียบข้อมูลก่อนและหลังการพัฒนาระบบโดย Paired t-test, Wilcoxon signed rank test, McNemar test วิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการควบคุมระดับ HbA1C ได้ตามเป้าหมายโดยวิธีการถดถอยโลจิสติกแบบตัวแปรต้นหลายตัว (Multivariable logistic regression analysis)
ผลการศึกษา: จากการศึกษาผู้ป่วย 164 คน โดยรวมพบว่าการพัฒนาระบบคลินิกหมอครอบครัวยังไม่ส่งผลชัดเจนต่อระดับ HbA1C (Median HbA1C ก่อนการพัฒนาระบบ 7.2 % (IQR = 1.70) และหลังการพัฒนาระบบ 7.35 % (IQR = 2.1), Z = -0.96, p = 0.34) ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการควบคุม HbA1C ได้ตามเป้าหมาย ได้แก่ อายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป (OR = 7.07, 95% CI 3.17-15.76, p < 0.01) และจำนวนโรคร่วมตั้งแต่ 3 โรคขึ้นไป (OR = 4.76, 95% CI 1.67-13.58, p < 0.01)
สรุปผล: การพัฒนาระบบคลินิกหมอครอบครัวยังไม่ส่งผลชัดเจนต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดโดยรวม ผู้ป่วยอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป และการมีโรคร่วมตั้งแต่ 3 โรคขึ้นไปสัมพันธ์กับการควบคุม HbA1C ได้ตามเป้าหมาย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas. 10th.ed. [Internet]. 2019. [Cited 2024 Dec, 23]. Available from:URL: https://fmdiabetes.org/wp-content/uploads/2022/01/IDF_Atlas_10th_Edition_2021-comprimido.pdf
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. การป่วยด้วยโรค NCDs. ใน: กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. รายงานประจำปี 2566 กองโรคไม่ติดต่อ. กรุงเทพฯ : อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์ ; 2566. : 71-2.
โสภณ เมฆธน. คลินิกหมอครอบครัว. ใน: สำนักบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการดำเนินงานคลินิกหมอครอบครัวสำหรับหน่วยบริการ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด ; 2559 : 1-21.
Xu W, Mak IL, Zhang R, Yu EYT, Ng APP, Lui DTW, et al. Optimizing the frequency of physician encounters in follow - up care for patients with type 2 diabetes mellitus: a systematic review. BMC Prim Care 2024;25(1):41. doi: 10.1186/s12875-024-02277-9.
Zhao Q, Li H, Ni Q, Dai Y, Zheng Q, Wang Y, et al. Follow-up frequency and clinical outcomes in patients with type 2 diabetes: A prospective analysis based on multicenter real-world data. J Diabetes 2022;14(5):306-14. doi: 10.1111/1753-0407.13271.
Asao K, McEwen LN, Crosson JC, Waitzfelder B, Herman WH. Revisit frequency and its association with quality of care among diabetic patients: Translating Research Into Action for Diabetes (TRIAD). J Diabetes Complications 2014;28(6):811-8. doi: 10.1016/j.jdiacomp.2014.06.006.
Wermeling PR, Gorter KJ, Stellato RK, de Wit GA, Beulens JW, Rutten GE. Effectiveness and cost-effectiveness of 3-monthly versus 6-monthly monitoring of well-controlled type 2 diabetes patients: a pragmatic randomised controlled patient-preference equivalence trial in primary care (EFFIMODI study). Diabetes Obes Metab 2014;16(9):841-9. doi: 10.1111/dom.12288.
Ukai T, Ichikawa S, Sekimoto M, Shikata S, Takemura Y. Effectiveness of monthly and bimonthly follow-up of patients with well-controlled type 2 diabetes: a propensity score matched cohort study. BMC Endocr Disord 2019;19(1):43. doi: 10.1186/s12902-019-0372-5.
กิตติวัฒน์ กันทะ, วิชาดา มะลิ, โสภิดา ใจกล้า. การเปรียบเทียบผลระดับน้ำตาลในเลือดผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่รักษาด้วยระบบคลินิกหมอครอบครัว ตำบลพระธาตุขิงแกง อำเภอจุน จังหวัดพะเยา. เชียงรายเวชสาร 2562;11(2):85-92.
Chow SC, Shao J, Wang H, Lokhnygina Y. Sample Size Calculations in Clinical Research. 2nd.ed. London : Chapman & Hall/CRC Taylor & Francis Group ; 2017.
ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์, สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, สมาคมต่อไร้ท่อแห่งประเทศไทย, สมาคมต่อไร้ท่อแห่งประเทศไทย, กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข, สำนักงานหลักประกันสุขภาพ. แนวทางเวชปฏิบัติ สำหรับโรคเบาหวาน 2566. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร : ศรีเมืองการพิมพ์ ; 2566.
American Diabetes Association Professional Practice Committee. 6. Glycemic Goals and Hypoglycemia: Standards of Care in Diabetes-2025. Diabetes Care 2025;48(1 Suppl 1):S128-S145. doi: 10.2337/dc25-S006.
American Diabetes Association Professional Practice Committee. 13. Older Adults: Standards of Care in Diabetes-2025. Diabetes Care 2025;48(1 Suppl 1):S266-S282. doi: 10.2337/dc25-S013.
Laiteerapong N, Karter AJ, Moffet HH, Cooper JM, Gibbons RD, Liu JY, et al. Ten-year hemoglobin A1c trajectories and outcomes in type 2 diabetes mellitus: The Diabetes & Aging Study. J Diabetes Complications 2017;31(1):94-100. doi: 10.1016/j.jdiacomp.2016.07.023.
Haghighatpanah M, Nejad ASM, Haghighatpanah M, Thunga G, Mallayasamy S. Factors that Correlate with Poor Glycemic Control in Type 2 Diabetes Mellitus Patients with Complications. Osong Public Health Res Perspect 2018;9(4):167-74. doi: 10.24171/j.phrp.2018.9.4.05.
Badedi M, Solan Y, Darraj H, Sabai A, Mahfouz M, Alamodi S, Alsabaani A. Factors Associated with Long-Term Control of Type 2 Diabetes Mellitus. J Diabetes Res 2016;2016:2109542. doi: 10.1155/2016/2109542.
Ahmad NS, Islahudin F, Paraidathathu T. Factors associated with good glycemic control among patients with type 2 diabetes mellitus. J Diabetes Investig 2014;5(5):563-9. doi: 10.1111/jdi.12175.
Stergiou G, Kollias A, Parati G, O'Brien E. Office Blood Pressure Measurement: The Weak Cornerstone of Hypertension Diagnosis. Hypertension 2018;71(5):813-5. doi: 10.1161/HYPERTENSIONAHA.118.10850.
Oshima M, Shimizu M, Yamanouchi M, Toyama T, Hara A, Furuichi K, et al. Trajectories of kidney function in diabetes: a clinicopathological update. Nat Rev Nephrol 2021;17(11):740-50. doi: 10.1038/s41581-021-00462-y.
Worrall G, Knight J. Continuity of care is good for elderly people with diabetes: retrospective cohort study of mortality and hospitalization. Can Fam Physician 2011;57(1):e16-20. PMID: 21252120
Wu R, Fei F, Lu T, Zhu J, Hu D. Effect of family doctor contract services on non-communicable disease management among the elderly: a systematic review and meta-analysis. Front Health Serv 2025;5:1462806. doi: 10.3389/frhs.2025.1462806.
Chan KS, Wan EY, Chin WY, Cheng WH, Ho MK, Yu EY, et al. Effects of continuity of care on health outcomes among patients with diabetes mellitus and/or hypertension: a systematic review. BMC Fam Pract 2021;22(1):145. doi: 10.1186/s12875-021-01493-x.
