Development of chronic disease prevention systems with the participation process of health networks, Thap Yai Subdistrict, Rattanaburi District, Surin Province
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
Background: Community involvement plays a crucial role in preventing chronic diseases. Community involvement can promote patient self-care, Behavior modification, and access to comprehensive health services. The traditional approach to chronic disease prevention has not been able to address the problem comprehensively and sustainably.
Objective: To study the Effects of the Development of chronic disease prevention systems with the participation process of health networks. Thap Yai Subdistrict, Rattanaburi District, Surin Province.
Methods: This research is participatory action research. The study was conducted in 3 phases: 1) Investigation of the problems, 2) Development of a prevention system for chronic disease, and 3) Evaluation of the results. The sample group consisted of 318 purposively selected cases. The data was analyzed using descriptive statistics and paired t-tests. Comparison of risk scores for diabetes and hypertension after developing a chronic disease prevention system through the network participation process.
Results: The results of the study showed that the development of a system for preventing chronic illness with a participatory process includes: T: Technology, H: Health Literacy, A: Awareness, P: Participatory, Y: Year lived with disability, A: Advanced health care team, I: Innovation (Health Innovation) (THAPYAI Model). They compared the risk scores for chronic disease before and after developing. In the samples, diabetes and hypertension risk scores decreased significantly. (p < 0.001).
Conclusions: Chronic disease prevention systems with the participation process of health networks (THAPYAI Model) can reduce the risk score of chronic diseases, as well as improve health literacy. Cooperation, surveillance, and reducing the risk of chronic diseases in the community.
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
World Health Organization. Noncommunicable diseases (NCD) country profiles. [Internet]. [cited 2025 Jan 5]. Available from:URL: https://www.who.int/teams/noncommunicable-diseases/surveillance/data/profiles-ncd.
ไทยรัฐออนไลน์. 2568 กระทรวงสาธารณสุข สานพลังสังคมไทย ชูวาระชาติสู้ "โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง". [อินเตอร์เน็ท]. 2568. [สืบค้นเมื่อ 14 มิถุนายน 2568]. ค้นได้จาก:URL: https://www.thairath.co.th/news/local/2833835.
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์ เขตสุขภาพที่ 9. ข้อมูลเพื่อตอบสนอง Service Plan สาขาโรคไม่ติดต่อ (NCD DM,HT,CVD). [อินเตอร์เน็ท]. [สืบค้นเมื่อ 5 มกราคม 2567]. ค้นได้จาก:URL: https://hdc.moph.go.th/srn/public/standard-subcatalog/b2b59e64c4e6c92d4b1ec16a599d882b.
อรทัย เขียวเจริญ, ชัชชน ประเสริฐวรกุล, ธันวา ขัติยศ, เฌอมาณัฎฐ์ ศรีวงค์ชัย, ทยาภา ศรีศิริอนันต์, พงษ์ลัดดา หล่ำพูและคณะ. ต้นทุนบริการของโรงพยาบาลรัฐในแต่ละระดับของประเทศไทย:ผลลัพธ์ของระยะที่ 1. สรรพสาร สมสส 2566;1(4):43-59.
คณะกรรมการยกรางแผนปฏิบัติการดานการปองกันและควบคุมโรคไมติดตอของประเทศไทย 5 ปี (พ.ศ. 2566 - 2570). แผนปฏิบัติการด้านการป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อของประเทศไทย (พ.ศ. 2566-2570). กรุงเทพฯ : อักษรกราฟฟิตแอนด์ดีไซด์ กรุงเทพฯ ; 2567.
กองสนับสนุนสุขภาพภาคประชาชน กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการขับเคลื่อนตำบลจัดการสุขภาพแบบบูรณาการเพื่อการพึ่งตนเองของชุมชน. นนทบุรี : กองสนับสนุนสุขภาพภาคประชาชน กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข ; 2559.
เพียงพิมพ์ ปัณระสี, ภัทราบูลย์ นาคสู่สุข. การพัฒนารูปแบบการดูแลประคับประคองต่อเนื่องที่บ้านในเครือข่ายบริการปฐมภูมิ. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข 2565;32(1):44-50.
สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. แผนยุทธศาสตร์สุขภาพดีวิถีชีวิต ไทยพ.ศ. 2554-2563. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์สำนักพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ; 2554.
Krejcie RV, Morgan DW. Determining Sample Size for Research Activities. Educ Psychol Meas 1970;30(3):607-10. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์, สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, สมาคมต่อไร้ท่อแห่งประเทศไทย, สมาคมต่อไร้ท่อแห่งประเทศไทย, กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข, สำนักงานหลักประกันสุขภาพ. แนวทางเวชปฏิบัติ สำหรับโรคเบาหวาน 2560. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร : ร่มเย็นมีเดีย ; 2560.
Sathish T, Kannan S, Sarma PS, Razum O, Thrift AG, Thankappan KR. A Risk Score to Predict Hypertension in Primary Care Settings in Rural India. Asia Pac J Public Health 2016;28(1 Suppl):26S-31S. doi: 10.1177/1010539515604701.
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์ เขตสุขภาพที่ 9. ร้อยละของประชากรวัยทำงานอายุ 30-44 ปี มีค่าดัชนีมวลกายปกติ. [อินเตอร์เน็ท]. 2568. [สืบค้นเมื่อ 8 มิถุนายน 2568]. ค้นได้จาก:URL: https://hdc.moph.go.th/srn/public/search?q=12.
กองสถิติพยากรณ์ สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. สรุปข้อมูลสถิติที่สำคัญ พ.ศ. 2564 : ผลสำรวจ/สำมะโนของสำนักงานสถิติแห่งชาติ. กรุงเทพฯ : ธนอรุณการพิมพ์ ; 2564.
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล (วปส.), สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). สุขภาพคนไทย 2566 : คำ สัญญาของไทยใน “คอป” (COP: Conference of Parties) กับการรับมือ “โลกรวน”. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : อมรินทร์พรินติ้งแอนด์พับลิชชิง จำกัด (มหาชน) ; 2566.
กลุ่มสถิติสุขภาพและภาวะทางสังคม กองสถิติสังคม สำนักงานสถิติแห่งชาติ. การสำรวจสถานการณ์การสูบบุหรี่และการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ของประชากร พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ : กลุ่มบริการและเผยแพร่ข้อมูลสถิติ กองสถิติพยากรณ์สำนักงานสถิติแห่งชาติ ; 2568.
วิชัย เทียนถาวร, วณิชา ชื่นกองแก้ว, วสุธร ตันวัฒนกุล, พยงค์ เทพอักษร. การพัฒนาวิจัยและนวัตกรรมสุขภาพด้านการส่งเสริมและควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรังภายใต้โครงการสร้างชุมชนสุขภาวะด้วยสบช.โมเดล 2022: 1 วิทยาลัย 1 ชุมชน เทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (2565 - 2567). วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2565;5(2):187–94.
สมจิตต์ สินธุชัย, นุสรา นามเดช, ประไพ กิตติบุญถวัลย์, สุดา เดชพิทักษ์ศิริกุล, จีราภรณ์ ชื่นฉ่ำ, กันยารัตน์ อุบลวรรณและคณะ. รูปแบบการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการจัดการตนเอง และผลลัพธ์ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีความดันโลหิตสูงในคลินิกหมอครอบครัว จังหวัดสระบุรี. วารสารสภาการพยาบาล 2565;37(1):58-64.
Chimezie RO. Health Awareness: A Significant Factor in Chronic Diseases Prevention and Access to Care. J Biosci Med 2023;11(2):64-79. https://doi.org/10.4236/jbm.2023.112005.
พัฒนา เศรษฐวัชราวนิช, เสน่ห์ คล้ายบัว, ณิชมน หลำรอด, วดีรัตน์ ศรีวงศ์วรรณ. การเสริมสร้างพลังอำนาจในผู้ป่วยโรคเรื้อรังในชุมชนเพื่อการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย 2563;13(2):86-97.
บำเพ็ญ พงศ์เพชรดิถ. การมีส่วนร่วมของชุมชน ในการส่งเสริมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเรื้อรังเพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก 2561;29(2):2-11.
สำนักงานเลขานุการการขับเคลื่อนแผนโรคไมติดตอชาติ กองโรคไมติดตอ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แผนปฏิบัติการด้านการป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อ ของประเทศไทย (พ.ศ. 2566 - 2570). กรุงเทพฯ : อักษรกราฟฟิตแอนด์ดีไซด์ ; 2567.
กรมควบคุมโรค โดยกองโรคไม่ติดต่อ กระทรวงสาธารณสุข.คู่ มือแนวทางการดำเนินงาน NCDs ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล(รพ.สต.). นนทบุรี : กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ; 2567.
พีรนุช ลาเซอร์, พิมผกา ปัญโญใหญ่. นวัตกรรมการสร้างเสริมสุขภาพเพื่อการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังในชุมชน.วารสารพยาบาลทหารบก 2564;22(2):31-40.
โฉมศรี ถุนาพรรณ์. การพัฒนาระบบการป้องกันการเจ็บป่วยด้วยโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของเครือข่ายสุขภาพ ตำบลตาเบา จังหวัดสุรินทร์. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์ 2566;13(2):64–80.
Cohen JM, Uphoff NT. Rural Development Participation: Concept and Measure for Project Design Implementation and Evaluation: Rural Development Committee Center for international Studies. New York : Cornell University Press ; 1981.
