Factors Associated with Multidrug-Resistant Pulmonary Tuberculosis at Sisaket Hospital: A Retrospective Case–Control Study
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
Background: Multidrug-resistant tuberculosis (MDR-TB) is a significant global and national public health concern, with an increasing trend, particularly among previously treated patients. Sisaket Hospital's TB clinic continues to see new MDR-TB cases annually. Identifying associated risk factors is crucial for improved case finding and appropriate management.
Objective: To investigate the factors contributing to the development of MDR-TB at the TB clinic, Sisaket Hospital.
Methods: This retrospective descriptive study utilized data from TB records and patient medical charts. The study included patients treated between January 1, 2023, and December 31, 2025.
Results: A total of 176 TB patients were included: 36 with MDR-TB and 140 with drug-susceptible TB. A history of imprisonment significantly increased the risk of MDR-TB by 19.69 times (aOR = 19.69; 95%CI: 2.08-186.20, p < 0.001). Similarly, a history of previous TB treatment increased the risk by 13.87 times (aOR = 13.87; 95%CI: 4.76-40.39, p < 0.001). Furthermore, a positive Acid-Fast Bacillus (AFB) smear result was associated with an 8.54-fold increased risk of MDR-TB (aOR = 8.54; 95%CI: 1.89-38.63, p = 0.005).
Conclusions: This study identified a history of imprisonment, a history of previous TB treatment, and a positive AFB smear as significant factors associated with the development of MDR-TB.
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
สุภาพร ทันตา, ธีรศักดิ์ พาจันทร์, สุทิน ชนะบุญ, กฤษณ์ ขุนลึก. ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับวัณโรคดื้อยาหลายขนาน ของผู้ป่วยวัณโรค เขตสุขภาพที่ 7. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น 2567:31(1):67-78.
วรรณเพ็ญ จิตต์วิวัฒน์, สมศรี เจริญพิชิตนันท์, รำไพ รอยเวียงคำ. สถานการณ์วัณโรคดื้อยาหลายขนาน ในจังหวัดกรุงเทพมหานคร ปี พ.ศ. 2560-2563. วารสารวัณโรค โรคทรวงอกและเวชบำบัดวิกฤต 2564:40(3):87-97.
อภิญญา นาคะพงศ์. ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดวัณโรคดื้อยาหลายขนานในผู้ป่วยวัณโรค ในโรงพยาบาลพระนครศรีอยุธยา ปี พ.ศ. 2561-2563. วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย 2564;11(2):273-89.
World Health Organization. Global tuberculosis report 2024. Geneva : World Health Organization ; 2024.
นิโลบล นาคบำรุง, ยศวดี เพ็ชรคำ, ศศิธร แดงเจย์, สุกัญญา บุญช่วย, ตั้ม บุญรอด, และวิชชาดา สิมลา. ผลการรักษาผู้ป่วยวัณโรคดื้อยาหลายขนาน: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบและการวิเคราะห์เชิงอภิมาน. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2563;29(4):646-659.
ธนะภูมิ รัตนานุพงศ์. ปัจจัยเสี่ยงที่มีความสัมพันธ์กับวัณโรคดื้อยาหลายขนานและระยะเวลาเริ่มรักษาวัณโรคดื้อยาหลายขนานในประเทศไทย. [ปริญญานิพนธ์วิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต]. สาขาการวิจัยและการจัดการด้านสุขภาพ, คณะวิทยาศาสตร์, บัณฑิตวิทยาลัย; กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ; 2557.
Leeka N, Laohasiriwong W, Mahato RK, Amprarat K, Chaisuksant S. Factors influencing the risk of developing multidrug-resistant pulmonary tuberculosis in Northeast Thailand. J Clin Tuberc Other Mycobact Dis 2025;40:100549. doi: 10.1016/j.jctube.2025.100549.
กองวัณโรค กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการบริหารจัดการผู้ป่วยวัณโรคดื้อยา พ.ศ. 2567. กรุงเทพมหานคร: กองวัณโรค; 2567.
เนติรัฐ จันทร์ปาน. รายงานการวิจัย ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการดื้อยาวัณโรคหลายขนานในผู้ป่วยวัณโรคปอด ที่มารับการรักษา ในคลินิกวัณโรค โรงพยาบาลกบินทร์บุรี อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสระแก้ว. [อินเตอร์เน็ท]. [สืบค้นเมื่อ 20 กุมภาพันธ์ 2569]. ค้นได้จาก:URL: https://sko.moph.go.th/research/content/view/?id=102
Bykov I, Dyachenko O, Ratmanov P, Liu H, Liang L, Wu Q. Factors contributing to the high prevalence of multidrug-resistance/Rifampicin-resistance in patients with tuberculosis: an epidemiological cross sectional and qualitative study from Khabarovsk krai region of Russia. BMC Infect Dis 2022;22(1):612. doi: 10.1186/s12879-022-07598-7.
Ruddy M, Balabanova Y, Graham C, Fedorin I, Malomanova N, Elisarova E, et al. Rates of drug resistance and risk factor analysis in civilian and prison patients with tuberculosis in Samara Region, Russia. Thorax 2005;60(2):130-5. doi: 10.1136/thx.2004.026922.
Xi Y, Zhang W, Qiao RJ, Tang J. Risk factors for multidrug-resistant tuberculosis: A worldwide systematic review and meta-analysis. PLoS One 2022;17(6):e0270003. doi: 10.1371/journal.pone.0270003.
กองวัณโรค กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการควบคุมวัณโรคประเทศไทย พ.ศ. 2564. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร : กองวัณโรค ; 2565.
Metcalfe JZ, Makumbirofa S, Makamure B, Sandy C, Bara W, Mungofa S, et al. Drug-resistant tuberculosis in high-risk groups, Zimbabwe. Emerg Infect Dis 2014;20(1):135-7. doi: 10.3201/eid2001.130732.
Goshiye SM, Dube L, Mogas SB, Marine BT. Predictive Factors Associated With Multidrug-Resistant Tuberculosis Among Tuberculosis Patients in Southwest Ethiopia: An Unmatched Case-Control Study. Health Sci Rep 2025;8(11):e71408. doi: 10.1002/hsr2.71408.
Laghari M, Talpur BA, Syed Sulaiman SA, Khan AH, Bhatti Z. Adverse drug reactions of anti-tuberculosis treatment among children with tuberculosis. Int J Mycobacteriol 2020;9(3):281-8. doi: 10.4103/ijmy.ijmy_75_20.
Khan FU, Khan A, Khan FU, Hayat K, Rehman AU, Chang J, et al. Assessment of Adverse Drug Events, Their Risk Factors, and Management Among Patients Treated for Multidrug-Resistant TB: A Prospective Cohort Study From Pakistan. Front Pharmacol 2022;13:876955. doi: 10.3389/fphar.2022.876955.
