ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดวัณโรคอัณฑะในโรงพยาบาลศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ

Main Article Content

ธันวา ธรรมบุตร
วรยศ ดาราสว่าง

บทคัดย่อ

หลักการและเหตุผล: วัณโรคอัณฑะเป็นโรคที่พบได้ไม่บ่อยนักการรักษาที่ล่าช้าจะก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงตามมาการศึกษาปัจจัยที่มีความเกี่ยวข้องกับการเกิดวัณโรคอัณฑะจะสามารถค้นหากลุ่มเสี่ยงในการเกิดโรคและวางแผนการรักษาที่ดีในอนาคตได้
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอาการ อาการแสดงและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดวัณโรคอัณฑะในโรงพยาบาลศรีสะเกษ
วิธีการศึกษา: การศึกษาย้อนหลังแบบ case-control study ครั้งนี้ใช้ข้อมูลกลุ่มตัวอย่างจากเวชระเบียนทั้งหมด 182 ฉบับ ที่เข้ารับการรักษาระหว่าง วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2557 ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2567 วิเคราะห์แบบตัวแปรเดียวโดยวิธี Chi-square หรือ Fisherexact test และวิเคราะห์พหุตัวแปรโดยวิธี Multivariable logistic regression โดยแสดงผลเป็น Adjusted odds ratio (AOR), 95%CI, และ p-value โดยกำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05
ผลการศึกษา: พบว่าผู้ป่วยโรควัณโรคอัณฑะมีอาการไข้ร้อยละ 22.2 ปวดอัณฑะ ร้อยละ 87 ปัสสาวะแสบขัด ร้อยละ 18.7 บวมที่บริเวณอัณฑะ ร้อยละ 92.6 อาการแสดงของฝีหนองบริเวณอัณฑะร้อยละ 13 และมีผิดปกติจากการตรวจภาพทางรังสีวิทยาร้อยละ 1.9 โดยปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรควัณโรคอัณฑะ ได้แก่ ประวัติการมีวัณโรคปอดจะเพิ่มโอกาสในการเกิดวัณโรคอัณฑะเป็น 12.58 เท่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (AOR = 12.58 (95%CI: 2.58 – 61.33, p-value 0.0017) และโรคไตเรื้อรังเพิ่มโอกาสการเกิดวัณโรคอัณฑะเป็น 3.64 เท่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (AOR = 3.64 (95%CI: 1.43 – 9.27, p-value = 0.0066)
สรุป: จากการวิจัยพบว่าปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดวัณโรคอัณฑะในโรงพยาบาลศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษได้แก่ผู้มีประวัติวัณโรคปอดและโรคไตเรื้อรังนับเป็นโรคที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดโรควัณโรคอัณฑะดังนั้นหน่วยงานสาธารณสุขจะต้องให้ความสำคัญและเฝ้าระวังส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพในความผิดปกติในระบบทางเดินปัสสาวะที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ธรรมบุตร ธ. ., & ดาราสว่าง ว. . (2025). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดวัณโรคอัณฑะในโรงพยาบาลศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์, 40(3), 705–715. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/MJSSBH/article/view/274418
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Global tuberculosis report 2019. [Internet]. 2019. [cited 2025 Jul 5]. Available from:URL: https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/329368/9789241565714-eng.pdf?sequence=19.

Kulchavenya E. Urogenital tuberculosis: definition and classification. Ther Adv Infect Dis 2014;2(5-6):117-22. doi: 10.1177/2049936115572064.

Figueiredo AA, Lucon AM, Junior RF, Srougi M. Epidemiology of urogenital tuberculosis worldwide. Int J Urol 2008;15(9):827-32. doi: 10.1111/j.1442-2042.2008.02099.x.

World Health Organization. Global tuberculosis report 2020. Geneva : World Health Organization ; 2020.

Figueiredo AA, Lucon AM, Srougi M. Urogenital Tuberculosis. Microbiol Spectr 2017;5(1):10.1128/microbiolspec.tnmi7-0015-2016. doi: 10.1128/microbiolspec.TNMI7-0015-2016.

Rosenberg S. Has chemotherapy reduced the incidence of genitourinary tract tuberculosis? A comparison based on autopsy material from Bellevue Hospital. J Urol 1963;90:317-23. doi: 10.1016/S0022-5347(17)64413-6.

Di Gennaro F, Gualano G, Timelli L, Vittozzi P, Di Bari V, Libertone R, et al. Increase in Tuberculosis Diagnostic Delay during First Wave of the COVID-19 Pandemic: Data from an Italian Infectious Disease Referral Hospital. Antibiotics (Basel) 2021;10(3):272. doi: 10.3390/antibiotics10030272.

Kulchavenya E, Kim CS, Bulanova O, Zhukova I. Male genital tuberculosis: epidemiology and diagnostic. World J Urol 2012;30(1):15-21. doi: 10.1007/s00345-011-0695-y.

Al-Hashimi KA, Said UN. Unilateral Testicular Tuberculosis: An Extra-Pulmonary Manifestation. Cureus 2021;13(10):e18896. doi: 10.7759/cureus.18896.

Abbara A, Davidson RN. Etiology and management of genitourinary tuberculosis. Nat Rev Urol 2011;8(12):678-88. doi: 10.1038/nrurol.2011.172.

Kharbach Y, Retal Y, Khallouk A. Is orchiectomy avoidable in testicular tuberculosis mimicking malignancy? A case report. Afr J Urol 2021;27:144. https://doi.org/10.1186/s12301-021-00244-9.

Kim EJ, Lee W, Jeong WY, Choi H, Jung IY, Ahn JY, et al. Chronic kidney disease with genitourinary tuberculosis: old disease but ongoing complication. BMC Nephrol 2018;19(1):193. doi: 10.1186/s12882-018-0994-2.

Mantica G, Ambrosini F, Riccardi N, Vecchio E, Rigatti L, De Rose AF, et al. Genitourinary Tuberculosis: A Comprehensive Review of a Neglected Manifestation in Low-Endemic Countries. Antibiotics (Basel) 2021;10(11):1399. doi: 10.3390/antibiotics10111399.