ผลลัพธ์ของการประเมินความสมเหตุผลของการสั่งใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดที่ออกฤทธิ์ยับยั้งปัจจัยการแข็งตัวของเลือดโดยตรงในผู้ป่วยนอก ณ โรงพยาบาลกลาง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทนำ: ยาต้านการแข็งตัวของเลือดที่ออกฤทธิ์ยับยั้งปัจจัยการแข็งตัวของเลือดโดยตรง (Direct Oral Anticoagulants; DOACs) เป็นยาทางเลือกใหม่ที่มีประสิทธิผลดีและมีความปลอดภัยในการรักษาแต่ปัจจุบันยังพบปัญหาการสั่งใช้ยาอย่างไม่สมเหตุผล
วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบผลการสั่งใช้ยา DOACs อย่างสมเหตุผลระหว่างก่อนและหลังการใช้แบบประเมินความสมเหตุผล (Drug Use Evaluation; DUE) ในด้านข้อบ่งใช้ ข้อห้ามใช้ ขนาดยา และการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์
วิธีดำเนินการวิจัย: รูปแบบ retrospective analytical pre-post study ในผู้ป่วยนอกที่ได้รับยา DOACs ณ โรงพยาบาลกลาง ระหว่างเดือนมีนาคม 2566 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2567 จำนวน 90 ราย เก็บข้อมูลผ่านเวชระเบียนอิเล็กทรอนิกส์ เปรียบเทียบความสมเหตุผลของการสั่งยา DOACs ระหว่างก่อนและหลังการใช้แบบประเมิน DUE โดยใช้สถิติ chi-square test ที่ระดับความเชื่อมั่นทางสถิติ ร้อยละ 95
ผลการวิจัย: ผู้ป่วยได้รับยา DOACs เพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะชนิดไม่เกี่ยวข้องกับลิ้นหัวใจ คิดเป็นร้อยละ 84.5 และเพื่อรักษาและป้องกันการกลับเป็นซ้ำของภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำ คิดเป็นร้อยละ 14.4 ผลการประเมินความสมเหตุผลการสั่งใช้ยา DOACs พบว่า ความสมเหตุผลในด้านข้อบ่งใช้ ข้อห้ามใช้ และการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ ไม่แตกต่างกันระหว่างก่อนและหลังการใช้แบบประเมิน DUE แต่พบความแตกต่างกันในด้านขนาดยา โดยพบว่า หลังการใช้แบบประเมิน DUE มีความเหมาะสมของการสั่งขนาดยาเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 90 เมื่อเทียบกับ 60 (p<0.001)
สรุป: การใช้แบบประเมินความสมเหตุผล (DUE) ของการสั่งยากลุ่ม DOACs ในโรงพยาบาลกลาง ทำให้มีการสั่งใช้ยาอย่างสมเหตุผลเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะความเหมาะสมในด้านขนาดยา ซึ่งช่วยให้ผู้ป่วยได้รับยาเหมาะสมและมีความปลอดภัย นำไปสู่การรักษาที่มีประสิทธิผล
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
สมาคมแพทย์โรคหัวใจแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์. แนวทางการรักษาผู้ป่วยด้วยยาต้านการแข็งตัวของเลือดชนิดรับประทาน [อินเทอร์เน็ต]. 2554 [เข้าถึงเมื่อ 20 ก.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thaiheart.org/images/column_1292154183/Warfarin_Guideline_Version2.pdf
January CT, Wann LS, Calkins H, Chen LY, Cigarroa JE, Cleveland JC Jr, et al. 2019 AHA/ACC/HRS focused update of the 2014 AHA/ACC/HRS guideline for the management of patients with atrial fibrillation: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on clinical practice guidelines and the Heart Rhythm Society. J Am Coll Cardiol 2019;74(1):104-32.
Hindricks G, Potpara T, Dagres N, Arbelo E, Bax JJ, Blomstrom-Lundqvist C, et al. 2020 ESC guidelines for the diagnosis and management of atrial fibrillation developed in collaboration with the European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS) the task force for the diagnosis and management of atrial fibrillation of the European Society of Cardiology (ESC) developed with the special contribution of the European Heart Rhythm Association (EHRA) of the ESC. Eur Heart J 2021;42(5):373-498.
The Thai Society of Hematology. Guideline for management of bleeding in patients taking direct oral anticoagulants [Internet]. 2022 [cited 2024 Jul 29]. Available from: https://www.tsh.or.th/file_upload/
files/Guidelines%20for%20management%20of%20bleeding%20in%20patients%20taking%20DOACs-update%208%20Feb%202022%20-%20%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0% B8%B0%E0%B8%8A%
E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%88%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B9%8C.pdf
Vazquez S, Rondina MT. Direct oral anticoagulants (DOACs). Vascular Medicine 2015;20(6):575-7.
Steiner T, Bohm M, Dichgans M, Diener H-C, Ell C, Endres M, et al. Recommendations for the emergency management of complications associated with the new direct oral anticoagulants (DOACs), apixaban, dabigatran and rivaroxaban. Clin Res Cardiol 2013;102(6):399-412.
กันต์ศักดิ์ บุญภัทรฐิติ, มัณฑนา วิจิตขะจี, ธีรพล ทิพย์พะยอม, ปัทมวรรณ โกสุมา. ประสิทธิภาพและความปลอดภัยของยาต้านการแข็งตัวของเลือดชนิดรับประทานกลุ่มใหม่ในการรักษาภาวะลิ่มเลือดอุดตันที่หลอดเลือดดำ. วารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาล 2564;31(2):196-207.
Shen NN, Zhang C, Hang Y, Li Z, Kong LC, Wang N, et al. Real-world prevalence of direct oral anticoagulant off-label doses in atrial fibrillation: an epidemiological meta-analysis. Front Pharmacol 2021;12:581293.
Wattanaruengchai P, Nathisuwan S, Rattanavipanon W, Chulavatnatol S, Kongwatcharapong J, Mitsuntisuk P, et al. Prescriber compliance to direct oral anticoagulant labels and impact on outcomes in Thailand. Br J Clin Pharmacol 2021;87(3):1390-400.
คณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ. บัญชียาหลักแห่งชาติและหลักฐานเชิงประจักษ์ [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 25 ก.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://ndi.fda.moph.go.th/index.php/drug_national
Moudallel S, Steurbaut S, Cornu P, Dupont A. Appropriateness of DOAC prescribing before and during hospital admission and analysis of determinants for inappropriate prescribing. Front Pharmacol 2018;9:1220.
ชุมชนเภสัชกรนักปฏิบัติ เรื่องการประเมินอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาประเทศไทย (ADCoPT) สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย). แนวทางปฏิบัติในการทำงานติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย); 2559 [เข้าถึงเมื่อ 26 เม.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://heyzine.com/flip-book/3b0913bf57.html#page/1
Khalil V. Redesign of computerized decision support system to improve non vitamin K oral anticoagulant prescribing-a pre and post qualitative and quantitative study. Int J Med Inform 2021;152:104511.
Steffel J, Collins R, Antz M, Cornu P, Desteghe L, Haeusler KG, et al. 2021 European Heart Rhythm Association practical guide on the use of non-vitamin K antagonist oral anticoagulants in patients with atrial fibrillation. Europace 2021;23(10):1612-76.
Ortel TL, Neumann I, Ageno W, Beyth R, Clark NP, Cuker A, et al. American Society of Hematology 2020 guidelines for management of venous thromboembolism: treatment of deep vein thrombosis and pulmonary embolism. Blood Adv 2020;4(19):4693-738.
ชาริณี มีอาษา, ไชยสิทธิ์ วงศ์วิภาพร, ชญานิศ น่าชม, สุปราณี สิงหพีระกุล, ผันสุ ชุมวรฐายี, วีรวรรณ อุชายภิชาติ. การทบทวนรูปแบบและความเหมาะสมของขนาดยาต้านการแข็งตัวของเลือดชนิดรับประทานกลุ่มใหม่ในผู้ป่วยนอก ณ โรงพยาบาลศรีนครินทร์. ศรีนครินทร์เวชสาร 2561;33(5):114-24.
วิมล ตันสกุล. การทบทวนความเหมาะสมของการใช้ยา dabigatran ในผู้ป่วยนอก ณ โรงพยาบาลหาดใหญ่. วารสารเภสัชกรรมคลินิก 2566;29(1):25-37.
Larock A-S, Mullier F, Sennesael A-L, Douxfils J, Devalet B, Chatelain C, et al. Appropriateness of prescribing dabigatran etexilate and rivaroxaban in patients with nonvalvular atrial fibrillation: a prospective study. Ann Pharmacother 2014;48(10):1258-68.
Barra ME, Fanikos J, Connors JM, Sylvester KW, Piazza G, Goldhaber SZ. Evaluation of dose-reduced direct oral anticoagulant therapy. Am J Med 2016;129(11):1198-204.
Moudallel S, Cornu P, Dupont A, Steurbaut S. Determinants for under-and overdosing of direct oral anticoagulants and physicians' implementation of clinical pharmacists' recommendations. Br J Clin Pharmacol 2022;88(2):753-63.
Li RJ, Caughey GE, Shakib S. Appropriateness of inpatient dosing of direct oral anticoagulants for atrial fibrillation. J Thromb Thrombolysis 2022;53(2):425-35.
Miele C, Taylor M, Shah A. Assessment of direct oral anticoagulant prescribing and monitoring pre-and post-implementation of a pharmacy protocol at a community teaching hospital. Hosp Pharm 2017;52(3):207-13.
Willeford A, Leiman V, Noel ZR. Impact of a pharmacist-to-dose direct oral anticoagulant protocol on medication errors at an academic medical center. J Am Coll Clin Pharm 2021;4(11):1392-400.
