ประสิทธิผลของโปรแกรมผู้ว่าพานับคาร์บร่วมกับการเสริมแรงทางบวกที่มีต่อความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติตัว ด้านการบริโภคอาหารด้วยวิธีการนับคาร์โบไฮเดรต ของประชาชนวัยแรงงานที่มีภาวะน้ำหนักเกินของตำบลหนึ่งในอำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์

Yuphaporn Rattanaset; Suphakarn Prachumchalad; Suda Hanklang; Suttayaporn Sedjan

Authors

Yuphaporn Rattanaset Faculty of Nursing, Vongchavalitkul University, Nakhon Ratchasima Province
Suphakarn Prachumchalad Faculty of Nursing, Vongchavalitkul University, Nakhon Ratchasima Province
Suda Hanklang Faculty of Nursing, Vongchavalitkul University, Nakhon Ratchasima Province
Suttayaporn Sedjan Ban Pluang Subdistrict Health Promotion Hospital, Surin Province

Keywords:

carbohydrate counting, overweight, positive reinforcement, health behavior, working age

Abstract

This quasi-experimental study with a two-group, pretest-posttest design aimed to evaluate the effectiveness of the Governor Carb Counting Program combined with positive reinforcement on the knowledge, attitudes, and and behaviors related to carbohydrate-counting food consumption among overweight working-age adults. The sample consisted of 72 overweight working-age individuals with a body mass index exceeding 23 kg/m² from a sub-district in Prasat District, Surin Province, selected through multi-stage sampling. Participants were divided into an experimental group and a control group with 36 individuals in each group. The research instruments included the Governor Carb Counting Program combined with positive reinforcement (Content Validity Index (CVI) =1.00) and a questionnaire assessing knowledge (15 items, Kruder-Richardson 20 (KR-20) =.71), attitude (10 items, Cronbach's alpha=.86), and a dietary practices survey regarding carbohydrate counting (10 items, Cronbach's alpha=.78). Data were collected before and after a 4-week intervention and analyzed using Paired t-tests and Independent t-tests. The results revealed that after the intervention, the experimental group showed a significant increase in mean scores: knowledge increased from 7.50 to 9.78 (p<.001), attitudes improved from 33.75 to 38.72 (p<.001), and dietary practices rose from 27.17 to 34.39 (p<.001), whereas no significant changes were observed in the control group. Furthermore, post-intervention comparisons between the two groups indicated that the experimental group demonstrated significantly higher levels of knowledge, attitudes, and dietary practices than the control group (p<.05). In conclusion, the Governor Carb Counting Program combined with positive reinforcement is effective in increasing knowledge, improving attitudes, and promoting proper dietary practices regarding carbohydrate counting among the overweight working-age population.

References

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ระบบสารสนเทศสนับสนุนงานส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม (DOH Dashboard). https://dashboard.anamai.moph.go.th/workingage?year=2024

ฉวีวรรณ ศรีดาวเรือง, จิราพร วรวงศ์, อัจฉราวดี ศรียะศักดิ์, จุฬารัตน์ ห้าวหาญ, และพรพรรณ มนสัจจกุล. (2563). ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการบริโภคอาหาร และการออกกำลังกาย ของผู้ใหญ่วัยกลางคนที่มีภาวะน้ำหนักเกินในชนบท. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 14(35), 464–482.

ทักษพล ธรรมรังสี. (2563). วิกฤตปัญหาโรคอ้วน: ภัยเศรษฐกิจ พิษสังคม. สำนักส่งเสริมสุขภาพ. https://shorturl.asia/BSWXP

ธันยนันท์ ทองบุญตา. (2563). เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานด้วยการเสริมแรงทางลบ. วารสารมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, 5(3), 14-27. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/rpu/article/view/237753

ธีระภัทรา เอกผาชัยสวัสดิ์, และธีรภัทร กิจจารักษ์. (2565). แนวทางการพัฒนาผลงานทางวิชาการด้วยแนวคิดอนุกรมวิธานของบลูม. Lawarath Social E-Journal. 4(1), 183-201. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/lawarathjo/article/view/256930

พิมพ์วีรา ละลำ, อภิชาติ ใจใหม่, และกฤตพัทธ์ ฝึกฝน. (2565). ภาวะอ้วนลงพุงในผู้สูงอายุ: ผลกระทบและบทบาทพยาบาล. วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ, 23(2), 13-27. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnpy/article/view/258246

ไพรวัลย์ โคตรตะ, อมรรัตน์ นธะสนธิ์, และอรอุมา แก้วเกิด. (2565). การพัฒนารูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารเพื่อป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในวัยผู้ใหญ่ที่มีภาวะน้ำหนักตัวเกินและโรคอ้วน. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 16(3), 799-815. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RHPC9Journal/article/view/258472

ภรณ์ทิพย์ ศรีสุข, และนงลักษณ์ เมธากาญจนศักดิ์. (2565). ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อควบคุมอาหารคาร์โบไฮเดรตและส่งเสริมการออกกำลังกายผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ตในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี, 30(1), 12-23. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/udhhosmj/article/view/257550

ภัทรชา แป้นนาค. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรม ตามหลักการดูแลสุขภาพ 3อ ของ วัยรุ่นตอนต้นที่มีน้ำหนักเกินมาตรฐานในกรุงเทพมหานคร. [วิทยานิพนธ์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/3245

รวิวรรณ คำเงิน, ธนกร เพ็ชรร์รอด, นริศรา จามไพเราะ, ปิยาพร เลี่ยมทอง, ริงฤทธิ์ โตวังจร, วรินฎา ไปใกล้, และสุภาวดี เหนือกาฬสินธุ์. (2566). โปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพตามแนวคิด สบช.โมเดล ร่วมกับเครื่องมือปิงปองจราจรชีวิต 7 สี ต่อความรู้และพฤติกรรมสุขภาพในนักศึกษาพยาบาลที่มีภาวะน้ำหนักเกิน. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ, 6(2), 8-11. e265968. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jhri/article/view/265968

วรางคณา บุญยงค์, และสุวลี โล่วิรกรณ์. (2561). พฤติกรรมการบริโภคอาหารและภาวะโภชนาการของวัยแรงงานที่ทำงานในโรงงานอุตสาหกรรมสิ่งทอ อำเภอจังหาร จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 11(4), 1-9. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/kkujphr/article/view/137000/145292

ศุภัชฌา สุดใจ, มณีรัตน์ ธีระวิวัฒน์, สุปรียา ตันสกุล, และนิรัตน์ อิมามี. (2559).โปรแกรมส่งเสริมการบริโภคอาหารประยุกต์แบบจำลองข่าวสาร แรงจูงใจ และทักษะพฤติกรรมในผู้ป่วยเบาหวาน จังหวัดนนทบุรี. วารสารสุขศึกษา, 39(132), 35-50.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา. (2567). โปรแกรมผู้ว่าฯ พานับคาร์บ. https://www.korathealth.com/lowcarb/index.php

สุชีลา บุญจันทร์, และศุภวรรณ พงศ์พัฒนาวุฒิ. (2561). ผลของการให้ความรู้เรื่องการนับคาร์โบไฮเดรตร่วมกับการโทรศัพท์ติดตามต่อค่าระดับน้ำตาลในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนา จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารโภชนาการ, 53(2), 71-83. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JNAT/article/view/160011

สุภาวดี ลิขิตมาศกุล, ศัลยา คงสมบูรณ์เวช, สิริมนต์ ริ้วตระกูล ประเทืองธรรม, และเพชร รอดอารีย์. (2564). รู้จักคาร์บ รู้จักนับ ปรับสมดุล ควบคุมเบาหวาน. https://shorturl.asia/VEvRY

สุระเดช ไชยตอกเกี้ย, สุพรรณี พฤกษา, จิตติมา พีรกมล, บุญเลี้ยง สุพิมพ์, และ จิราพัชร สุมะลิ. (2566). การพัฒนารูปแบบการให้ความรู้ด้านการนับคาร์โบไฮเดรต โดยใช้สื่อเรียนรู้ในท้องถิ่นสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวานเทศบาลตำบลโพนแพง จังหวัดสกลนคร. วารสารสถาบันบำราศนราดูร, 17(2), 116-126. https://doi.org/10.14456/jbidi.2023.11

อทิตยา ใจเตี้ย, และสามารถ ใจเตี้ย. (2566). การพัฒนากิจกรรมการเสริมแรงทางบวกด้วยเบี้ยอรรถกรเพื่อพัฒนาความสนใจในการทํากิจกรรมของเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 2(2), 40-49. https://so08.tci-thaijo.org/index.php/jeduyru/article/view/1848/1995

อาดือนัน โด, อับดุลรอแม สุหลง, และมูหํามัดสุใหมี เฮงยามา. (2567). การพัฒนาการจัดการเรียนรู้ด้วยการเสริมแรงทางบวกที่มีผลต่อพฤติกรรมความรับผิดชอบรายวิชาอัตตารีค สำหรับนักเรียนชั้นอิสลามศึกษาตอนปลายปีที่ 2. วารสารสถาบันบำราศนราดูร, 19(37), 16-25. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/NUR_YIU/article/view/272538

Dening, J., Mohebbi, M., Abbott, G., George, E. S., Ball, K., & Islam, S. M. S. (2023). A web-based low carbohydrate diet intervention significantly improves glycaemic control in adults with type 2 diabetes: Results of the T2Diet Study randomised controlled trial. Nutrition & Diabetes, 13(1), 12. https://doi.org/10.1038/s41387-023-00240-8

Li Y., & Tse, M.Y.M. (2020). An online pain education program for working adults: Pilot randomized controlled trial. Journal of Medical Internet Research, 22(1), e15071. https://www.jmir.org/2020/1/e15071

World Health Organization. (2024). Obesity and overweight. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight