ประสิทธิผลของโปรแกรมผู้ว่าพานับคาร์บร่วมกับการเสริมแรงทางบวกที่มีต่อความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติตัว ด้านการบริโภคอาหารด้วยวิธีการนับคาร์โบไฮเดรต ของประชาชนวัยแรงงานที่มีภาวะน้ำหนักเกินของตำบลหนึ่งในอำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์

ผู้แต่ง

  • ยุพาพร รัตนเศรษฐ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล จังหวัดนครราชสีมา
  • ศุภกาญจน์ ประชุมฉลาด คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล จังหวัดนครราชสีมา
  • สุดา หันกลาง คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล จังหวัดนครราชสีมา
  • สัตยาพร เศษจันทร์ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านพลวง จังหวัดสุรินทร์

คำสำคัญ:

การนับคาร์โบไฮเดรต, ภาวะน้ำหนักเกิน, การเสริมแรงทางบวก, พฤติกรรมสุขภาพ, วัยแรงงาน

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม วัดผลก่อนและหลังการทดลองครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมผู้ว่าพานับคาร์บร่วมกับการเสริมแรงทางบวกที่มีต่อความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติตัวด้านการบริโภคอาหารด้วยวิธีการนับคาร์โบไฮเดรตของประชาชนวัยแรงงานที่มีภาวะน้ำหนัก กลุ่มตัวอย่างคือประชาชนวัยแรงงานที่มีค่าดัชนีมวลกายเกิน 23 กก.ม2 ของตำบลหนึ่งในอำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์ ใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน จำนวน 72 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง และกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 36 คน เครื่องมือวิจัยได้แก่ โปรแกรมผู้ว่าพานับคาร์บร่วมกับการเสริมแรงทางบวก (CVI) เท่ากับ 1.00 และแบบสอบถามประเมินความรู้ 15 ข้อ (KR-20=.71) ทัศนคติ 10 ข้อ (Cronbach's alpha=.86) และพฤติกรรมด้านการบริโภคอาหารด้วยวิธีการนับคาร์โบไฮเดรต 10 ข้อ (Cronbach's alpha=.78) เก็บข้อมูลก่อนและหลังการทดลอง ระยะเวลา 4 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Paired t-test และ Independent t-test ผลการศึกษา พบว่ากลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้เพิ่มขึ้นจาก 7.50 เป็น 9.78 คะแนน (p<.001) ทัศนคติเพิ่มขึ้นจาก 33.75 เป็น 38.72 คะแนน (p<.001) และการปฏิบัติตัวเพิ่มขึ้นจาก 27.17 เป็น 34.39 คะแนน (p<.001) ในขณะที่กลุ่มควบคุมไม่มีการเปลี่ยนแปลงที่มีนัยสำคัญ การเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มหลังการทดลอง พบว่ากลุ่มทดลองมีความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติตัวดีกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05) สรุปได้ว่า โปรแกรมผู้ว่าพานับคาร์บร่วมกับการเสริมแรงทางบวกมีประสิทธิผลในการเพิ่มความรู้ ปรับปรุงทัศนคติ และส่งเสริมการปฏิบัติตัวด้านการบริโภคอาหารด้วยวิธีการนับคาร์โบไฮเดรตของประชาชนวัยแรงงานที่มีภาวะน้ำหนักเกิน

เอกสารอ้างอิง

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ระบบสารสนเทศสนับสนุนงานส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม (DOH Dashboard). https://dashboard.anamai.moph.go.th/workingage?year=2024

ฉวีวรรณ ศรีดาวเรือง, จิราพร วรวงศ์, อัจฉราวดี ศรียะศักดิ์, จุฬารัตน์ ห้าวหาญ, และพรพรรณ มนสัจจกุล. (2563). ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการบริโภคอาหาร และการออกกำลังกาย ของผู้ใหญ่วัยกลางคนที่มีภาวะน้ำหนักเกินในชนบท. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 14(35), 464–482.

ทักษพล ธรรมรังสี. (2563). วิกฤตปัญหาโรคอ้วน: ภัยเศรษฐกิจ พิษสังคม. สำนักส่งเสริมสุขภาพ. https://shorturl.asia/BSWXP

ธันยนันท์ ทองบุญตา. (2563). เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานด้วยการเสริมแรงทางลบ. วารสารมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, 5(3), 14-27. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/rpu/article/view/237753

ธีระภัทรา เอกผาชัยสวัสดิ์, และธีรภัทร กิจจารักษ์. (2565). แนวทางการพัฒนาผลงานทางวิชาการด้วยแนวคิดอนุกรมวิธานของบลูม. Lawarath Social E-Journal. 4(1), 183-201. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/lawarathjo/article/view/256930

พิมพ์วีรา ละลำ, อภิชาติ ใจใหม่, และกฤตพัทธ์ ฝึกฝน. (2565). ภาวะอ้วนลงพุงในผู้สูงอายุ: ผลกระทบและบทบาทพยาบาล. วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ, 23(2), 13-27. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnpy/article/view/258246

ไพรวัลย์ โคตรตะ, อมรรัตน์ นธะสนธิ์, และอรอุมา แก้วเกิด. (2565). การพัฒนารูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารเพื่อป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในวัยผู้ใหญ่ที่มีภาวะน้ำหนักตัวเกินและโรคอ้วน. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 16(3), 799-815. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RHPC9Journal/article/view/258472

ภรณ์ทิพย์ ศรีสุข, และนงลักษณ์ เมธากาญจนศักดิ์. (2565). ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อควบคุมอาหารคาร์โบไฮเดรตและส่งเสริมการออกกำลังกายผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ตในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี, 30(1), 12-23. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/udhhosmj/article/view/257550

ภัทรชา แป้นนาค. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรม ตามหลักการดูแลสุขภาพ 3อ ของ วัยรุ่นตอนต้นที่มีน้ำหนักเกินมาตรฐานในกรุงเทพมหานคร. [วิทยานิพนธ์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/3245

รวิวรรณ คำเงิน, ธนกร เพ็ชรร์รอด, นริศรา จามไพเราะ, ปิยาพร เลี่ยมทอง, ริงฤทธิ์ โตวังจร, วรินฎา ไปใกล้, และสุภาวดี เหนือกาฬสินธุ์. (2566). โปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพตามแนวคิด สบช.โมเดล ร่วมกับเครื่องมือปิงปองจราจรชีวิต 7 สี ต่อความรู้และพฤติกรรมสุขภาพในนักศึกษาพยาบาลที่มีภาวะน้ำหนักเกิน. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ, 6(2), 8-11. e265968. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jhri/article/view/265968

วรางคณา บุญยงค์, และสุวลี โล่วิรกรณ์. (2561). พฤติกรรมการบริโภคอาหารและภาวะโภชนาการของวัยแรงงานที่ทำงานในโรงงานอุตสาหกรรมสิ่งทอ อำเภอจังหาร จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 11(4), 1-9. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/kkujphr/article/view/137000/145292

ศุภัชฌา สุดใจ, มณีรัตน์ ธีระวิวัฒน์, สุปรียา ตันสกุล, และนิรัตน์ อิมามี. (2559).โปรแกรมส่งเสริมการบริโภคอาหารประยุกต์แบบจำลองข่าวสาร แรงจูงใจ และทักษะพฤติกรรมในผู้ป่วยเบาหวาน จังหวัดนนทบุรี. วารสารสุขศึกษา, 39(132), 35-50.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา. (2567). โปรแกรมผู้ว่าฯ พานับคาร์บ. https://www.korathealth.com/lowcarb/index.php

สุชีลา บุญจันทร์, และศุภวรรณ พงศ์พัฒนาวุฒิ. (2561). ผลของการให้ความรู้เรื่องการนับคาร์โบไฮเดรตร่วมกับการโทรศัพท์ติดตามต่อค่าระดับน้ำตาลในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนา จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารโภชนาการ, 53(2), 71-83. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JNAT/article/view/160011

สุภาวดี ลิขิตมาศกุล, ศัลยา คงสมบูรณ์เวช, สิริมนต์ ริ้วตระกูล ประเทืองธรรม, และเพชร รอดอารีย์. (2564). รู้จักคาร์บ รู้จักนับ ปรับสมดุล ควบคุมเบาหวาน. https://shorturl.asia/VEvRY

สุระเดช ไชยตอกเกี้ย, สุพรรณี พฤกษา, จิตติมา พีรกมล, บุญเลี้ยง สุพิมพ์, และ จิราพัชร สุมะลิ. (2566). การพัฒนารูปแบบการให้ความรู้ด้านการนับคาร์โบไฮเดรต โดยใช้สื่อเรียนรู้ในท้องถิ่นสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวานเทศบาลตำบลโพนแพง จังหวัดสกลนคร. วารสารสถาบันบำราศนราดูร, 17(2), 116-126. https://doi.org/10.14456/jbidi.2023.11

อทิตยา ใจเตี้ย, และสามารถ ใจเตี้ย. (2566). การพัฒนากิจกรรมการเสริมแรงทางบวกด้วยเบี้ยอรรถกรเพื่อพัฒนาความสนใจในการทํากิจกรรมของเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 2(2), 40-49. https://so08.tci-thaijo.org/index.php/jeduyru/article/view/1848/1995

อาดือนัน โด, อับดุลรอแม สุหลง, และมูหํามัดสุใหมี เฮงยามา. (2567). การพัฒนาการจัดการเรียนรู้ด้วยการเสริมแรงทางบวกที่มีผลต่อพฤติกรรมความรับผิดชอบรายวิชาอัตตารีค สำหรับนักเรียนชั้นอิสลามศึกษาตอนปลายปีที่ 2. วารสารสถาบันบำราศนราดูร, 19(37), 16-25. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/NUR_YIU/article/view/272538

Dening, J., Mohebbi, M., Abbott, G., George, E. S., Ball, K., & Islam, S. M. S. (2023). A web-based low carbohydrate diet intervention significantly improves glycaemic control in adults with type 2 diabetes: Results of the T2Diet Study randomised controlled trial. Nutrition & Diabetes, 13(1), 12. https://doi.org/10.1038/s41387-023-00240-8

Li Y., & Tse, M.Y.M. (2020). An online pain education program for working adults: Pilot randomized controlled trial. Journal of Medical Internet Research, 22(1), e15071. https://www.jmir.org/2020/1/e15071

World Health Organization. (2024). Obesity and overweight. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-27

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย