การศึกษาคุณสมบัติในการยับยั้งเชื้อราแคนดิดา อัลบิแคนส์ และเซลล์มะเร็งในช่องปากของสารสำคัญฟีนิลบิวทินอยด์จากเหง้าไพล
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
หลักการและเหตุผล: ไพลมีสารสำคัญคือ สารกลุ่มฟีนิลบิวทินอยด์ ซึ่งมีฤทธิ์ในการแก้ปวด ลดการอักเสบ ยับยั้งจุลชีพ และฤทธิ์ต้านมะเร็ง ปัจจุบันปัญหาการติดเชื้อจุลชีพในช่องปากเพิ่มมากขึ้นในผู้ป่วยที่ใส่ฟันเทียม และการเกิดมะเร็งช่องปาก ทำให้ผู้ป่วยได้รับความเจ็บปวดและส่งผลต่อสุขภาพ
วัตถุประสงค์: เพื่อทดสอบฤทธิ์การยับยั้งจุลชีพ Candida albicans และฤทธิ์ความเป็นพิษต่อเซลล์มะเร็งช่องปากของสารสกัดและสารสำคัญจากไพล
วิธีการศึกษา: การวิจัยครั้งนี้ มีรูปแบบการวิจัยเป็นเป็นการวิจัยเชิงทดลองในหลอดทดลอง (In vitro experimental research) โดยการนำไพลแห้งและไพลสดมาสกัดด้วยเฮกเซนได้เป็นสารสกัดหยาบ และแยกสารสำคัญ คือ (E)-4-(3′,4′-dimethoxyphenyl)but-3-en-1-ol (DMPBD) และ (E)-4-(3′,4′-dimethoxyphenyl)but-3-en-1-ol dimers (DMPBD dimers) ด้วยคอลัมน์โครมาโตกราฟี ทดสอบสารที่ได้ในการยับยั้งจุลชีพ C. albicans ด้วยวิธี agar well diffusion และความเป็นพิษต่อเซลล์มะเร็งช่องปาก (Human oral epidermoid carcinoma cell line; KB cell line) ด้วยวิธี MTT assay ข้อมูลเชิงปริมาณที่ได้ถูกวิเคราะห์ด้วยสถิติพรรณนา (descriptive statistics) และทดสอบความแตกต่างของประสิทธิภาพการยับยั้งระหว่างกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สถิติการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (one-way ANOVA)
ผลการศึกษา: สารสกัดหยาบจากไพลสดสามารถยับยั้งเชื้อ C. albicans ได้ที่ความเข้มข้น 5,000 และ 10,000 µg/mL ขณะที่สาร DMPBD ยับยั้งเชื้อได้ที่ความเข้มข้น 1,000, 5,000 และ 10,000 µg/mL โดยฤทธิ์การยับยั้งของทั้งสองสารมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) เมื่อเปรียบเทียบกับfluconazole ส่วนสารสกัดหยาบจากไพลแห้งและDMPBD dimers ไม่แสดงฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อรา C. albicans อย่างมีนัยสำคัญ
สำหรับผลการทดสอบฤทธิ์ความเป็นพิษต่อเซลล์มะเร็งช่องปากพบว่า DMPBD มีค่าความเข้มข้นของสารที่สามารถยับยั้งการเจริญของเซลล์ได้ร้อยละ 50 (IC50) ดีที่สุดคือ 64.99 µg/mL ตามมาด้วย สารสกัดหยาบไพลสดและไพลแห้ง และมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) เมื่อเทียบกับ Doxorubicin
สรุป: สารสกัดหยาบจากไพลสดและ DMPBD สามารถยับยั้งเชื้อ C. albicans ได้ และ DMPBD มีประสิทธิภาพในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งช่องปากชนิด KB cell line (Human oral epidermoid carcinoma cell line; KB cell line) ได้ดีที่สุด รองลงมาคือสารสกัดหยาบจากไพลสด และไพลแห้งตามลำดับ ในขณะที่ DMPBD dimers ไม่มีฤทธิ์ยับยั้ง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Lauritano D, Moreo G, Della Vella F, Di Stasio D, Carinci F, Lucchese A, et al. Oral Health Status and Need for Oral Care in an Aging Population: A Systematic Review. Int J Environ Res Public Health 2019;16(22):4558. doi: 10.3390/ijerph16224558.
Ploysawang P, Rojanamatin J, Prapakorn S, Jamsri P, Pangmuang P, Seeda K, et al. National Cervical Cancer Screening in Thailand. Asian Pac J Cancer Prev 2021;22(1):25-30. doi: 10.31557/APJCP.2021.22.1.25.
จิราพร ขีดดี, สุรัตน์ มงคลชัยอรัญญา, นพวรรณ โพชนุกูล, พัชรวรรณ สุขุมาลินท์. ผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปาก. ใน: จิราพร ขีดดี, สุรัตน์ มงคลชัยอรัญญา, นพวรรณ โพชนุกูล, พัชรวรรณ สุขุมาลินท์. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : บริษัท สามเจริญพาณิชย์ (กรุงเทพ) จำกัด ; 2561 : 15-21.
Bhuiyan MNI, Chowdhury JU, Begum J. Volatile constituents of essential oils isolated from leaf and rhizome of Zingiber cassumunar Roxb. Bangladesh J Pharmacol 2008;3(2):69-73. doi:10.3329/bjp.v3i2.844.
Jeenapongsa R, Yoovathaworn K, Sriwatanakul KM, Pongprayoon U, Sriwatanakul K. Anti-inflammatory activity of (E)-1-(3,4-dimethoxyphenyl) butadiene from Zingiber cassumunar Roxb. J Ethnopharmacol 2003;87(2-3):143-8. doi: 10.1016/s0378-8741(03)00098-9.
Jantan IB, Yassin MS, Chin CB, Chen LL, Sim NL. Antifungal activity of the essential oils of nine Zingiberaceae species. Pharm Biol 2003;41(5):392-7. https://doi.org/10.1076/phbi.41.5.392.15941
Han AR, Kim MS, Jeong YH, Lee SK, Seo EK. Cyclooxygenase-2 inhibitory phenylbutenoids from the rhizomes of Zingiber cassumunar. Chem Pharm Bull (Tokyo) 2005;53(11):1466-8. doi: 10.1248/cpb.53.1466.
Pithayanukul P, Tubprasert J, Wuthi-Udomlert M. In vitro antimicrobial activity of Zingiber cassumunar (Plai) oil and a 5% Plai oil gel. Phytother Res 2007;21(2):164-9. doi: 10.1002/ptr.2048
Lee JW, Min HY, Han AR, Chung HJ, Park EJ, Park HJ, et al. Growth inhibition and induction of G1 phase cell cycle arrest in human lung cancer cells by a phenylbutenoid dimer isolated from Zingiber cassumunar. Biol Pharm Bull 2007;30(8):1561-4. doi: 10.1248/bpb.30.1561.
Silverstein RM, Bassler GC. Spectrometric identification of organic compounds. J Chem Educ 1962;39(11):546. https://doi.org/10.1021/ed039p546
Skoog DA, Holler FJ, Crouch SR. Time-Domain Information. In: Skoog DA, Holler FJ, Crouch SR. Principles of Instrumental Analysis. 7th.ed. Australia : Cengage Learning ; 2018 : 6.
Alaeddini M, Fouladdel S, Etemad-Moghadam S, Azizi E. Expression of fascin protein and mRNA in the KB carcinoma cell line following treatment with doxorubicin. J Cancer Res Ther 2011;7(4):427-32. doi: 10.4103/0973-1482.92009.
Johnson-Arbor K, Dubey R. Doxorubicin. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 [cited 2025 Jan 15]. Available from:URL: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459232/
Lim TK. Edible medicinal and non-medicinal plants. Vol. 1. Netherlands : Springer Dordrecht ; 2012.
Kabkrathok P, Jarussophon S, Unger O, Lomarat P, Reutrakul V, Pittayanurak P, et al. Mass spectral analysis of secondary metabolites from Zingiber montanum rhizome extract using UHPLC-HR-ESI-QTOF-MS/MS. Phytochem Anal 2022;33(1):57-71. doi: 10.1002/pca.3068.
Yang J, Lv J, Cheng S, Jing T, Meng T, Huo D, et al. Recent Progresses in Chalcone Derivatives as Potential Anticancer Agents. Anticancer Agents Med Chem 2023;23(11):1265-83. doi: 10.2174/1871520623666230223112530.
