การพัฒนารูปแบบการป้องกันภาวะซึมเศร้าในผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์ โรงพยาบาลบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนารูปแบบการป้องกันภาวะซึมเศร้าในผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์ โรงพยาบาล บ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนา ทดลองใช้ และประเมินประสิทธิผลของรูปแบบ BKH Mind Care Model (BMCM) การวิจัยแบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ 1) การศึกษาสถานการณ์และวิเคราะห์ปัญหา 2) การพัฒนาร่างรูปแบบ BMCM จากผลการศึกษาและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง พร้อมประเมินความเหมาะสมโดยผู้เชี่ยวชาญ และ 3) การทดลองใช้และประเมินผลรูปแบบ BMCM ในกลุ่มผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์ จำนวน 128 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 64 คน และกลุ่มควบคุม 64 คน ใช้เครื่องมือสำคัญ ได้แก่ PHQ-9 แบบประเมินความรู้เกี่ยวกับภาวะซึมเศร้า แบบประเมินเครือข่ายสนับสนุน
แบบประเมินการดูแลผู้ป่วยภาวะซึมเศร้า และแบบประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบ BMCM

ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองทุกคนได้รับการคัดกรองภาวะซึมเศร้าอย่างครบถ้วน (ร้อยละ 100) และคะแนนเฉลี่ย PHQ-9 ลดลงจาก 12.40 (SD=4.10) เป็น 7.25 (SD=3.60) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) โดยร้อยละ 83.3 ของผู้รับบริการมีภาวะซึมเศร้าลดลงจากระดับปานกลาง-รุนแรงเป็นระดับต่ำ  หรือไม่มีภาวะซึมเศร้า และผู้รับบริการมีความรู้เกี่ยวกับภาวะซึมเศร้า การมีส่วนร่วมของเครือข่ายสนับสนุน และคุณภาพการดูแลอยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด พร้อมมีความพึงพอใจต่อรูปแบบ BMCM ในระดับมากที่สุดแสดงให้เห็นว่า BMCM เป็นรูปแบบที่มีประสิทธิผลในการป้องกันและลดภาวะซึมเศร้าในผู้ติดเชื้อเอชไอวี/ผู้ป่วยเอดส์ ช่วยเพิ่มการเข้าถึงการคัดกรอง ส่งเสริมการดูแลด้านสุขภาพจิตอย่างเป็นระบบ ต่อเนื่อง และสามารถนำไปขยายผลเป็นแนวทางการดูแลในระดับนโยบายได้