ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยตนเอง ในสตรีกลุ่มวัยทำงาน อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี

Chayaporn Fungkratoke; Napaporn Houngsuksakul

Authors

Chayaporn Fungkratoke Phak Mai Subdistrict Health Promoting Hospital, Si Khoraphum District, Surin Province
Napaporn Houngsuksakul Sirindhorn College of Public Health, Ubon Ratchathani, Faculty of Public Health and Allied Health Sciences, Praboromarajchanok Institute

Keywords:

Breast self-examination behavior, Health literacy, Working-aged women

Abstract

This descriptive cross-sectional study aimed to examine breast self-examination (BSE) behaviors and to analyze relationships between personal and social factors and BSE practices among working-age women. Sample consisted of 418 women, aged 20-59 years, who resided in Warin Chamrap District, Ubon Ratchathani Province, selected through simple random sampling method. Data were collected using a validated questionnaire composed of three parts: 1) personal characteristics, 2) knowledge about breast cancer, and 3) breast self-examination behaviors. Reliability coefficient of the health literacy questionnaire was 0.84, and the reliability coefficient of the behavior questionnaire was 0.80.

The results revealed that most participants regularly performed BSE (54.3%), while 45.0 percent did so occasionally, and only 0.7 percent rarely performed it. Personal factors significantly associated with BSE behaviors were marital status, occupation and Health Literacy (p<0.05), whereas age, educational level, and family history of breast cancer showed no significant relationship.

The findings suggested that certain personal and social factors influence BSE practices among working-age women. Therefore, health promotion programs should emphasize enhancing social support and developing correct examination skills to increase regular BSE practices and reduce the long-term risk of breast cancer.

Author Biographies

Chayaporn Fungkratoke, Phak Mai Subdistrict Health Promoting Hospital, Si Khoraphum District, Surin Province

Public Health Technical Officer

Napaporn Houngsuksakul, Sirindhorn College of Public Health, Ubon Ratchathani, Faculty of Public Health and Allied Health Sciences, Praboromarajchanok Institute

Instructor in Public Health

References

Deng T, Zi H, Guo XP, Luo LS, Yang YL, Hou JX, et al. Global, Regional, and National Burden of Breast Cancer, 1990-2021, and Projections to 2050: A Systematic Analysis of the Global Burden of Disease Study 2021. Thorac Cancer. 2025 May;16(9):e70052. doi: 10.1111/1759-7714.70052. PMID: 40320297; PMCID: PMC12050159.

World Health Organization. Breast cancer [Internet]. Geneva: WHO; 2024 [cited 2025 Apr]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/breast-cancer

National Breast Cancer Foundation. Breast cancer facts & statistics 2026 [Internet]. [cited 2025 Apr]. Available from: https://www.nationalbreastcancer.org/breast-cancer-facts/

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. รายงานสถานการณ์โรคมะเร็งเต้านมในสตรีไทย ปี 2565 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กรมอนามัย; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 2568 เม.ย.]. เข้าถึงได้จาก: https://multimedia.anamai.moph.go.th/news/140366/

กระทรวงสาธารณสุข. ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC) [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2568 เม.ย.]. เข้าถึงได้จาก: https://hdcservice.moph.go.th

Nutbeam D. Health promotion glossary. Health Promot. 1986 May;1(1):113-27. doi: 10.1093/heapro/1.1.113.

Rezaeian M, Tabasi Z, Khosravi M. The association of health literacy with breast cancer knowledge, perception and screening behavior. Asian Pac J Cancer Prev. 2018;19(8):2357–61. doi:10.22034/APJCP.2018.19.8.2357

ศูนย์อนามัยที่ 10 อุบลราชธานี. การสำรวจความรู้และพฤติกรรมการตรวจเต้านมตนเองของสตรีไทย อายุ 30–70 ปี ในเขตบริการสุขภาพที่ 10. อุบลราชธานี: ศูนย์อนามัยที่ 10 อุบลราชธานี; 2562.

Nutbeam, D. Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promot Int. 2000;15(3):25967.

Cochran WG. Sampling Techniques. 3rd ed. New York: John Wiley & Sons; 1977.

ขนิษฐา แสงคำ, สุมัทนา กลางคาร, ศิรภัสร์ โคตรสีวงษ์, รุจิรา โนนสะอาด. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยตนเองในผู้หญิงวัยผู้ใหญ่บ้านเขียบ ตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2567;10(3):152-63.

ศิริพร จิตรเอื้อ, ฉันทนา จันทวงศ์, นิสากร กรุงไกรเพชร. ผลของโปรแกรมการสร้างแรงจูงใจต่อพฤติกรรมการตรวจเต้านมด้วยตนเองของสตรีวัยผู้ใหญ่ตอนต้นเทศบาลเมืองขลุง อำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี. 2560;34(1):40-53.

Jiraniramai S, Pinyopornpanish K, Wongpakaran N, Angkurawaranon C, Champion VL, Chitapanarux I, et al. Association between sociodemographic factors and health beliefs related to breast cancer screening behavior among Northern Thai women: a hospital-based study. Sci Rep. 2024 Mar 31;14(1):7596. doi: 10.1038/s41598-024-58155-y.

Taneepanichskul S, Chuemchit M, Wongsasuluk P, Sirichokchatchawan W, Hounnaklang N, Zongram O, et al. Practice, confidence and continuity of breast self-examination among women in Thailand during COVID-19 pandemic: a cross-sectional study. BMJ Open. 2023 Aug 1;13(8):e071306. doi: 10.1136/bmjopen-2022-071306.

Polit DF, Beck CT. Nursing Research: Generating and Assessing Evidence for Nursing Practice. 11th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2021.

Suwankhong D, Liamputtong P. Breast cancer awareness among southern Thai women. Asian Pac J Cancer Prev. 2020;21(1):273-9.

Promthet S, Pientong C, Ekalaksananan T, Moore MA, Sripa B, Pisani P, et al. Factors associated with breast self-examination among Thai women living in rural areas in Northeastern Thailand. Asian Pac J Cancer Prev. 2010;11(5):1187-91.