ผลไม้สำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์ที่เป็นโรคเบาหวาน

Natwarin Pechampai; Sirikanjana Sirinon; Chanakan pornchoo; Natthapong Pechampai

Authors

Natwarin Pechampai La Salle Chotiravi Nakhonsawan
Sirikanjana Sirinon MUNA Lab Center and Research unit, Mahidol University, Nakhonsawan, Thailand 60130
Chanakan pornchoo MUNA Lab Center and Research unit, Mahidol University, Nakhonsawan, Thailand 60130
Natthapong Pechampai Mahidol University, Nakhonsawan Campus

Keywords:

gestational diabetes mellitus, glycemicindex, fruitconsumption, pregnancynutrition, glycemic control

Abstract

In pregnant women with diabetes, appropriate fruit selection is essential to maintain glycemiccontrol and support maternal–fetal health. Fruits with a low glycemic index (GI) are recommended because they reduce postprandial blood glucose excursions and provide important nutrients. Low-GI fruits such as guava,
apple, pear, roseapple,and berries are rich in dietary fiber, water, and antioxidants,contributing to improved
bowel function, hydration, and metabolic stability. In contrast, moderate- to high-GI fruits, including ripe bananas, and rambutan, should be consumed with strict portion control. Current recommendations suggest limiting fruit intake to 2–3 servings per day, distributed throughout the day (approximately one serving per occasion), with each serving providing about15 g of carbohydrates. Proper fruit selection and portion management may help optimize glycemic control and promote healthy pregnancy outcomes.

References

American Diabetes Association Professional Practice Committee. Standards of care in diabetes—2024. Diabetes Care. 2024;47(Suppl 1):S1–S168.

กรมอนามัย. คู่มือการฝากครรภ์สำหรับบุคลากรสาธารณสุข. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ:กลุ่มอนามัยแม่และเด็กสำนักส่งเสริมสุขภาพ; 2565.

Verywell Health. Gestational diabetes diet: what to eat for a healthy pregnancy [Internet]. 2023 [cited 2025Sep3]. Available from:https://www.verywellhealth.com/ gestational-diabetes-diet-5179864

Shen H, Chen D, Wang S, Liu X, ZhangY, Li Q, et al. Effects of dietary fiber on maternal health in pregnant women with metabolic syndrome risk: a randomized controlled trial. Food Funct. 2024;15(12):6597-6609.

Liao YP, Zheng QX, Jiang XM, Chen ZH, Huang YL, Lin Y, et al. Fruit, vegetable, and fruit juice consumption and risk of gestational diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis. Nutr J. 2023;22:27.

โรงพยาบาลศิริราช. รายการอาหารแลกเปลี่ยนสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน.กรุงเทพฯ: คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล; 2562.

Jaworsky K, DeVillez P, Basu A. The Role of phytochemicals and plant-based diets in gestational diabetes: evidence from clinical trials. Int J Environ Res Public Health. 2023;20(5):4188.

สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ: สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย; 2564.

American Diabetes Association Professional Practice Committee. Management of diabetes in pregnancy: standards of care in diabetes—2026 Glycemic goals in pregnancy. Diabetes Care. 2026;49(Suppl 1):S321–S338.

World Health Organization. Diabetes fact sheet [Internet]. Geneva:WHO;2022 [cited 2025 Sep 3]. Available from:https://www.who.int

National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Diabetic eye disease[Internet]. 2021 [cited 2025 Sep 3]. Available from:https://www.niddk.nih.gov

Forbes JM, Cooper ME. Mechanisms of diabetic complications. Physiol Rev. 2013;93(1): 137–188.

Tesfaye S, Boulton AJM, Dyck PJ, Freeman R, Horowitz M, Kempler P, et al. Diabetic neuropathies: update on definitions, diagnostic criteria, estimation of severity, and treatments. Diabetes Care. 2011;33(10):2285–2293.

Casqueiro J, Alves C. Infections in patients with diabetes mellitus: a review of patho genesis. Indian J Endocrinol Metab. 2012;16(Suppl 1):S27–S36.

Kitabchi AE, Umpierrez GE, Miles JM, Fisher JN. Hyperglycemic crises inadult patients with diabetes. Diabetes Care.2009;32(7):1335–1343.

Buchanan TA, Xiang AH. Clinical update on gestational diabetes mellitus: pathophysiology and maternal metabolism. Endocr Rev. 2024;43(5):763-783.

Nolan CJ, Damm P, Prentki M. Type 2 diabetes—preparation for motherhood: cellular and molecular pathophysiology and consequences of gestational diabetes.JMolEndocrinol. 2017;58(2):11-35.

Mc Intyre HD, Catalano P, Zhang C, Desoye G, Mathiesen ER, Damm P. Gestational diabetes mellitus. Nat Rev DisPrimers. 2019;5(1):47.

ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย, สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย, สมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย, กรมการแพทย์,สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2566 (Clinical Practice Guideline for Diabetes 2023). กรุงเทพฯ:บริษัทศรีเมืองการพิมพ์จำกัด;2566.

กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการดูแลหญิงตั้งครรภ์ที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์(Gestational Diabetes Mellitus: GDM). กรุงเทพฯ: กรมอนามัย;2566.

Wendland EM, Torloni MR, Falavigna M, Trujillo J, Dode MA, Campos MA, et al. Gestational diabetes and pregnancy outcomes: a systematic review of the World Health Organization and the International Association of Diabetes in Pregnancy Study Groups diagnostic criteria. BMC Pregnancy Childbirth. 2012;12:23.

Jovanovic L, Peterson CM. Nutritional management of the pregnant diabetic woman. Diabetes Care. 1996;19(Suppl 1):S72–S78.

Wolever TMS, Jenkins DJA, Jenkins AL, Josse RG. The glycemic index: methodology and clinical implications. AmJ Clin Nutr.1991;54(5):846–854.

Colberg SR, Sigal RJ, Yardley JE, Riddell MC, Dunstan DW, Dempsey PC, et al. Physical activity/exercise and diabetes: a position statement of the American Diabetes Association. Diabetes Care. 2016;39(11):2065–2079.

Rowan JA, Hague WM. Metformin in gestational diabetes mellitus: to use or not to use, that is the question. Pharmaceuticals (Basel). 2023;16(9):1318.

ศุภลักษณ์ พัฒนกุล. โภชนาการสำหรับหญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร. กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยมหิดล; 2565.

Kaiser L, Allen LH. Position of the American Dietetic Association: nutrition and lifestyle for a healthy pregnancy outcome. J Am Diet Assoc. 2008;108(3):553–561.

Sacks FM, Lichtenstein AH, Wu JHY, Appel LJ, Creager MA, Kris Etherton PM, et al. Dietary fats and cardiovascular disease: a presidential advisory from the American Heart Association. Circulation. 2017;136(3):e1-e23.

Slavin J. Fiber and prebiotics: mechanisms and health benefits. Nutrients. 2013;5(4): 1417–1435.

Artal R, O’Toole M. Guidelines of the American College of Obstetricians and Gynecologists for exercise during pregnancy and the postpartum period. Br J Sports Med. 2003;37(1):6–12.

ศิริพร ศรีจันทร์, อภิญญา รัตนกุล, พิมพ์ใจ บุญชู. การเลือกบริโภคอาหารของหญิงตั้งครรภ์ที่เป็นเบาหวานในโรงพยาบาลชุมชนจังหวัดนครราชสีมา. วารสารพยาบาลศาสตร์. 2563;38(2):45–58.

สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย, ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย, สมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย, กรมการแพทย์,สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ.2566 (ฉบับปรับปรุงก.พ. 2567). กรุงเทพฯ: สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย; 2566.

กรมอนามัย. แนวทางการส่งเสริมโภชนาการในหญิงตั้งครรภ์ที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์.กรุงเทพฯ:กระทรวงสาธารณสุข; 2564.

Huth PJ, Fulgoni VL 3rd. A retrospective review of the effects of dietary antioxidants provided by fruit on oxidative stress markers and metabolic outcomes. J Food Sci Nutr Diet. 2019;8(4):1029-1041.

Medline Plus. Gestational diabetes diet [Internet].Bethesda (MD): U.S. National Library of Medicine; 2026 [cited 2026 Feb 4]. Available from:https://medlineplus.gov/ency/article/007430.htm

Worcestershire Acute Hospitals NHS Trust. Gestational diabetes dietary information [Internet]. Worcestershire Acute Hospitals NHSTrust;2026 [cited 2026 Feb 4]. Available from:https://www.worcsacute.nhs.uk/leaflets/gestational-diabetesdietary-information-waht-pi-1198/

FV Hospital Magazine. Nutrition in gestational diabetes: fruits [Internet]. Ho ChiMinh City: FV Hospital; 2024 [cited 2026 Feb 4]. Available from: https://magazine.fvhospital.com/en/nutrition-in gestationaldiabetes/

Jenkins DJA, Kendall CWC, Augustin LSA, Franceschi S, Hamidi M, Marchie A, et al. Glycemic index: overview of implications in healthanddisease. Am J Clin Nutr. 2002;76(1Suppl):266S–73S.